دانستنی های حقوقی| آیا پدر و مادر می توانند فرزندان خود را از ارث محروم کنند؟
آیا پدر و مادر حق دارند فرزندانشان را از ارث محروم کنند؟
خبرگزاری فارس، هر هفته دانستنی های حقوقی را منتشر میکند، در هفتههای گذشته به موضوعات اجاره آپارتمان، تصرف عدوانی و جای پارک خودرو پرداخته شد، این هفته به موضوع ارث و دانستنی های آن میپردازیم.ارث به معنای مالی است که بعد از مرگ یک فرد از او باقی میماند. مهمترین مصادیق ارث زمین، خانه، ماشین، باغ، واحد تجاری، وجوه نقدی یا غیر نقدی، اسناد و اوراق بهادار است. حتی طلبهایی که متوفی از بقیه دارد هم مصداق ارث هستند. البته لازم است قبل از تقسیم ارث، بدهیهای متوفی و هزینههای کفن و دفن او پرداخت شود.طبقات و درجات در ارثطبقات ارث را اعضای بازماندگان متوفی تشکیل میدهند که به ترتیب اگر فرد اعضای طبقه اول وی در قید حیات باشند؛ سایر طبقات ارث نمیبرند و تا طبقه سه بدین ترتیب پیش میرود.هر طبقه درجه دارد و درون هر طبقه درجه یک وجود دارد که در صورت وجود درجه یک درجه دو ارث نمیبرد و در صورت درجه دو، درجه سه ارث نمیبرد.طبقه اول: پدر و مادر، اولاد و اولاد اولاد (نوه).طبقه دوم: اجداد، برادر و خواهر و اولاد آنان.طبقه سوم: عمهها، عموها، خالهها و داییها و فرزندان آنان.
سهم الارث از روابط سببی
روابط سببی به روابطی گفته میشود که بر اساس ازدواج دائم ایجاد میشود. یعنی زن و شوهر دائمی میتوانند از همدیگر ارث ببرند.سهم الارث زن از شوهردر صورتی که مرد فرزند داشته باشد، یک هشتم از اموال مرد به همسرش میرسد. اما وقتی فرزندی نداشته باشد، زن میتواند یک چهارم از اموال منقول و غیر منقول او را ارث ببرد. یکی دیگر از مواردی که باید به آن توجه شود، وقتی است که مرد دو زن دارد. در این صورت اموال بین دو زن باید به طور مساوی تقسیم شود.سهم الارث شوهر از زنمطابق قوانین مدنی ارث مرد از زن هم به اینکه فرزندی دارد یا نه وابسته است. در صورتی که زن فرزند داشته باشد، همسرش به میزان یک چهارم از او ارث میبرد، اما اگر فرزندی نداشته باشد، یک دوم از اموال منقول و غیرمنقول زن به شوهرش میرسد.
تفاوت سهم ارث دختر و پسر چیست؟
مطابق قوانین مدنی کشور، میزان سهم ارث دختر و پسر یکسان نیست.مطابق ماده 907 قانون مدنی، وقتی متوفی فقط یک فرزند دختر یا پسر دارد، تمام اموالش به او میرسد. اما وقتی متوفی چندین فرزند دارد شرایط تقسیم ارث متفاوت است.اگر وارثین دختر یا پسر باشند ارث به صورت مساوی بین آنها تقسیم میشود.اگر وارثین دختر و پسر باشند، سهم ارث پسران دو برابر دختران است.
بخشیدن سهم الارث قبل از انحصار وراثت
تحت شرایط مختلفی ممکن است ورثه بخواهند سهم الارث خود را به ورثه دیگری ببخشند. بخشیدن سهم الارث قبل از تقسیم ارث کاملا امکان پذیر است اما باید مستند و قانونی باشد. معمولا ممکن است ورثه به منظور کمک به ورثه دیگر از سهم الارث خود بگذرند که روند آن باید به صورت قانونی طی شود. به این منظور یک صلح نامه تنظیم میشود که تحت آن سهم الارث به فرد دیگری منتقل میشود.
ارث جنین
جنین نیز میتواند از اعضای خانواده خود طبق طبقات ارث سهم ببرد. منتهی شرط اصلی برای ارث بردن جنین این است که در هنگام حیات متوفی نطفه منعقد شده و جنین زنده متولد شود. در صورتی که نطفه بعد از فوت مورث منعقد شده باشد، جنین ارث نمیبرد. ارث فرزند خوانده در مورد تقسیم ارث و سهم الارث فرزندخوانده نیز باید گفت که فرزندخوانده هیچ نسبت نسبی یا سببی با مورث ندارد و به همین دلیل ارث نمیبرد. اگرچه طبق قانون تمام هزینههای زندگی فرزندخوانده با سرپرستان است اما بعد از فوت آنها هیچ ارثی تعلق نخواهد گرفت. البته مورث میتواند قبل از فوت تا یک سوم از اموال خود را وصیت کند و مالی را برای فرزندخوانده کنار بگذارد.
آیا والدین می توانند فرزندان خود را از ارث محروم کنند؟
به طور کلی باید به این موضوع اشاره کرد که بموجب ماده ۸۷۳ قانون مدنی در نظام حقوقی ایران والدین حق محروم کردن وراث خود از ارث را ندارد و صاحب مال (والدین) در صورتی که تصمیم بگیرد از رسیدن اموالش به وراث بعد از فوت خود، ممانعت بهعمل آورند، باید تکلیف اموال خود را در زمان حیاتشان مشخص کنند.
موانع ارث
قتل مورث (متوفی): مطابق ماده ۸۸۰ قانون مدنی قتل از موانع ارث است؛ بنابراین کسی که مورث خود را عمدا بکشد از ارث او ممنوع میشود.کفر: مطابق ماده ۸۸۱ مکرر قانون مدنی کافر از مسلم ارث نمیبرد. اگر در بین ورثه متوفای کافری شخصی مسلمان باشد، وراثی که کافر هستند ارث نمیبرند، اگر چه از لحاظ درجه و طبقه مقدم بر وارث مسلمان باشند.لعان: اگر مردی انتساب فرزندی به خودش را انکار کند و به زن خود تهمت زنا بزند، رابطه توارث میان آنها از بین میرود. در واقع بعد از لعان، زن و شوهر دیگر از هم ارث نمیبرند. همچنین اینکه رابطه توارث میان فرزند با پدر هم قطع میشود.یعنی نه پدر از فرزندی که او را انکار کرده است ارث میبرد و نه فرزند از پدر ارث خواهد برد. در این شرایط، چنین فرزندی تنها از خویشاوندان مادری خود ارث میبرد و متقابلا خویشاوندان مادری نیز از او ارث خواهند برد.ولادت از زنا: مطابق ماده ۸۸۴ قانون مدنی ولد الزنا از پدر، مادر و اقوام آنان ارث نمیبرد.
تقاضای انحصار وراثت
افرادی که میتوانند تقاضای انحصار وراثت نمایند شامل وراث متوفی و یا سایر اشخاص ذینفع هستند که میتوانند از دادگاه تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت نمایند.لازم به ذکر است، در صورتی که وراث یا اشخاص ذینفع متعدد باشند نیازی به حضور و درخواست همگی آنها نمیباشد و اقدام یک نفر از آنها برای تقاضا کفایت مینماید.مدارک مورد نیازشناسنامه و گواهی فوت متوفی.کپی مصدق شناسنامه وراث.وصیت نامه (اگر وجود دارد).دادخواست.استشهادیه محضری: اسامی تمام وراث میبایست در فرم مخصوصی که توسط دادگاه در اختیار متقاضیان قرار میگیرد نوشته و توسط دو نفر از اشخاصی که وراث و متوفی را میشناسند امضا شود و امضای افراد فوق نیز میبایست توسط یکی از دفاتر اسناد رسمی تایید و گواهی مربوطه به دادگاه ارائه گردد.رسید گواهی مالیات بر ارث: پی از فوت وراث باید لیست اموال منقول و غیر منقول متوفی را به اداره دارایی که در حوزه محل سکونت متوفی است ارائه دهند و رسید دریافت کنند. سپس آن رسید را با سایر مدارک به دادگاه ارائه نمایند.
20:32 - 10 مرداد 1403
2 بازنشر
1956 بازدید
1 پاسخ