روایت آیینی صدساله که محرم را در شوشتر آغاز میکند
پرچم از کربلا میآید، بر دوش مردم میگردد و بر فراز شوشتر به اهتزاز درمیآید؛ روایتی که بیش از یک قرن است در شب نخست محرم تکرار میشود و هر سال هزاران نفر را از کوچههای این شهر و نقاط مختلف کشور به آیینی میکشاند که آغاز محرم را با نشانی از بینالحرمین اعلام میکند.
خبرگزاری فارس - شوشتر: مردم شوشتر از هفتهها قبل نشانههای آمدن هلال ماه محرم را میشناسند. اینجا آغاز محرم را نه با ورق خوردن تقویم و نه با اعلام یک تاریخ، بلکه با چشم دوختن به پرچمی میشناسند که از سرزمین کربلا بازمیگردد؛ پرچمی سیاه که گویی بوی بینالحرمین را در تار و پود خود حفظ کرده و هر سال، خبر از رسیدن ماهی میدهد که دلهای این شهر قرنهاست با آن گره خورده است.در شوشتر، محرم تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ فصلی است که شهر با آن نفس میکشد. فصلی که با یک پرچم آغاز میشود.سالهاست که جمعی از خادمان و ارادتمندان اهلبیت(ع)، پرچم عزای سیدالشهدا(ع) را راهی عتبات عالیات میکنند. پرچمی که کیلومترها مسیر را پشت سر میگذارد تا در جوار گنبد طلایی امام حسین(ع) و حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) متبرک شود. برای مردم شوشتر، این پرچم تنها یک نماد نیست؛ سفیری است که از کربلا بازمیگردد و پیامی آشنا را با خود میآورد؛ پیامی که میگوید بار دیگر موسم دلدادگی فرارسیده است.بازگشت پرچم نیز خود حکایتی دارد. گویی شهر در انتظار مینشیند تا نشانی از کربلا به خانه بازگردد. پیرمردهایی که دهها بار این صحنه را دیدهاند، همان شوق سالهای جوانی را در چشم دارند و کودکانی که هنوز معنای بسیاری از واژههای عاشورا را نمیدانند، از همان نخستین سالهای زندگی با این آیین بزرگ میشوند.اما قصه اصلی در شب اول محرم روایت میشود؛ شبی که شوشتر رنگ دیگری به خود میگیرد.
از ساعاتی پیش از آغاز مراسم، خیابانها آرامآرام پر میشوند. از محلههای قدیمی شهر، از کوچههای تنگ و خاطرهانگیز، از خانههایی که نسلهای متوالی در آنها برای حسین(ع) اشک ریختهاند، مردم راهی مرکز شهر میشوند. هرکس به نوعی خود را به این قرار دیرینه میرساند؛ قراری که بیش از یک قرن است هر سال تکرار میشود و هنوز تازگی خود را از دست نداده است.با آغاز حرکت، پرچم بر دوش مردم قرار میگیرد؛ دستی آن را میگیرد و چند قدم بعد به دستی دیگر میسپارد. انگار هیچکس نمیخواهد از این سهم کوچک اما شیرین بیبهره بماند. پرچم میان جمعیت میگردد و جمعیت پشت سر آن به راه میافتد؛ جمعیتی که نه با دعوتنامه آمدهاند و نه با فراخوان رسمی. آنان را تنها یک عشق مشترک به میدان آورده است.در طول مسیر، نوحهها در خیابانها طنین میاندازد. صدای مرثیه از میان انبوه جمعیت عبور میکند و بر دیوارهای شهر مینشیند. گاه اشکها زودتر از نوحه جاری میشوند و گاه نگاهها پیش از زبان سلام میدهند. در آن لحظات، شوشتر بیش از آنکه یک شهر باشد، به کاروانی بزرگ شباهت دارد؛ کاروانی که مقصدش تنها یک نقطه جغرافیایی نیست، بلکه یاد و نام کربلاست.مسیر حرکت تا مقام امامزاده عبدالله(ع) ادامه پیدا میکند؛ جایی که سالهاست پایان این راه و آغاز فصل عزاست. پرچم آرامآرام به مقصد میرسد و در میان نوحهخوانی و مرثیهسرایی برافراشته میشود. لحظهای که برای بسیاری از مردم شوشتر، آغاز حقیقی محرم است؛ لحظهای که با بالا رفتن پرچم، گویی شهر جامهای دیگر بر تن میکند و وارد ایامی میشود که رنگ و بوی حسین(ع) همه جا را فرا میگیرد.
آنچه این آیین را متمایز میکند تنها شکوه ظاهری آن نیست؛ ریشههای عمیقی است که در حافظه تاریخی مردم این دیار دوانده است. آیینی که بیش از یک قرن قدمت دارد و نسل به نسل منتقل شده است. پدران، آن را به فرزندان سپردهاند و فرزندان به نوهها؛ تا امروز که همچنان یکی از مهمترین نمادهای هویت مذهبی و فرهنگی شوشتر به شمار میرود.اگر در دهههای دور، این مراسم با حضور جمعیتی محدودتر برگزار میشد، امروز به یکی از بزرگترین آیینهای مردمی جنوب کشور تبدیل شده است. بهویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دامنه این مراسم هر سال گستردهتر شد و آوازه آن از مرزهای شوشتر فراتر رفت. اکنون هزاران نفر از شهرها و استانهای مختلف خود را به این شهر میرسانند تا در آیینی شرکت کنند که نامش با آغاز محرم گره خورده است.امروز شمار حاضران در این مراسم به بیش از ۲۰ هزار نفر میرسد؛ جمعیتی که در کنار یکدیگر، تصویری کمنظیر از ارادت مردم ایران به فرهنگ عاشورا را به نمایش میگذارند. همین اهمیت تاریخی و فرهنگی نیز سبب شده است که آیین نصب پرچم شب اول محرم در شوشتر در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت برسد؛ میراثی که نه در کتابها، بلکه در دل مردم زنده مانده است.
شاید راز ماندگاری این آیین در همین سادگی باشکوه آن نهفته باشد؛ در پرچمی که از کربلا میآید، بر دوش مردم میچرخد و بر فراز شهر برافراشته میشود. پرچمی که برای شوشتریها تنها پارچهای سیاه نیست؛ نشانی از یک عهد قدیمی است. عهدی که هر سال با آغاز محرم تجدید میشود و به مردم یادآوری میکند که راه کربلا، هرچند از میان مرزها و فاصلهها بگذرد، سرانجام به دلهایی میرسد که قرنهاست به نام حسین(ع) میتپند.
20:01 - 25 خرداد 1405
0 بازدید
