تاب‌آوری زنجیره تأمین اولویت استراتژیک ایران در سایه محاصره دریایی

در شرایط افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی در غرب آسیا و تداوم محاصره دریایی، طراحی یک شبکه لجستیک تاب‌آور، چه به‌عنوان یک ضرورت امنیتی و چه به‌عنوان فرصتی برای ارتقای ارزش افزوده، تبدیل به یک اولویت استراتژیک شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ با توجه به تنش‌های منطقه‌ای و افزایش احتمال اختلال کامل در مسیرهای دریایی کلیدی، طراحی شبکه لجستیک ایران باید بر اساس اصل «تاب‌آوری سیستمی پایدار» انجام شود. این شبکه نباید به یک بندر، یک کریدور یا یک هاب وابسته باشد؛ بلکه باید شامل سبدی از مسیرها، هاب‌ها و حالت‌های حمل‌ونقل باشد که در صورت وقوع اختلال در یکی، سایر اجزا بتوانند عملکرد را جبران کنند.ویژگی اصلی چنین شبکه‌ای، تنوع‌بخشی است:• تنوع در حالت‌های حمل‌ونقل (ترکیب هوشمندانه دریایی، ریلی و جاده‌ای(؛ • تنوع در هاب‌ها و بنادر )استفاده از بنادر جنوبی (مانند چابهار و بوشهر)، هاب‌های منطقه‌ای و مرزهای زمینی به‌صورت مکمل(؛ • تنوع در مسیرهای بین‌المللی )فعال‌سازی کامل کریدورهای شرقی-غربی (مثل ITI ، شمالی-جنوبی و اتصال به کشورهای همسایه.از سوی دیگر، تقویت بنادر داخلی به‌عنوان هاب‌های خدماتی و ارزش‌افزا (نه صرفاً عبوری) اهمیت ویژه‌ای دارد. این امر با سرمایه‌گذاری در زیرساخت، پایانه‌های کانتینری، سوخت‌رسانی و خدمات گمرکی، می‌تواند وابستگی به واسطه‌های خارجی را کاهش داده و امکان انجام فعالیت‌هایی مانند صادرات مجدد، سوئیچ اسناد و تجمیع محموله‌ها را در نزدیک‌ترین نقطه به ایران فراهم کند.در سناریوهای بحرانی، مسیرهای ریلی و زمینی به‌عنوان ستون فقرات تاب‌آوری عمل می‌کنند. اتصال کامل بنادر جنوبی به شبکه ریلی سراسری و اتصال آن به مرزهای غربی، شمال‌غربی و شمالی، می‌تواند جریان کالا را بدون وابستگی به مسیرهای دریایی ادامه دهد.
در نهایت، مشارکت فعال شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایرانی که از تجربه عملی در شرایط سخت برخوردارند، در طراحی سناریوهای جایگزین و اجرای مسیرهای مکمل، نقش کلیدی دارد. برای این منظور، نیاز به چارچوب‌مند کردن این تجربیات در قالب یک استراتژی ملی، هماهنگی نهادی و پشتیبانی سیاستی است.به‌طور خلاصه، شبکه لجستیک تاب‌آور ایران باید دارای این ویژگی‌ها باشد:1) عدم وابستگی به هیچ گلوگاه منفرد 2) تنوع در مسیرها، هاب‌ها و حالت‌های حمل‌ونقل 3) ارتقای ارزش افزوده داخلی در بنادر و هاب‌ها 4) اتصال قوی ریلی و زمینی به بنادر و مرزها 5) هماهنگی سیاستی و نهادی بین بخش‌های دولتی و خصوصیاین شبکه، نه تنها امنیت زنجیره تأمین را تضمین می‌کند، بلکه ایران را به یک مرکز لجستیک منطقه‌ای با قابلیت پاسخ‌گویی سریع در شرایط بحرانی تبدیل می‌کند.#اخبار_جنگ#تنگه_هرمز #محاصره_دریایی#مرزهای_ترانزیتی#لجستیک
05:31 - 31 فروردین 1405
اقتصاد
راه و مسکن
صنعت و تجارت