چشمانتظاری ۲۰ ساله برای پیوند ریلی ایران و عراق
راهآهن شلمچه–بصره پس از چند دهه انتظار، میتواند معادلات تجاری و مسافری ایران و عراق را دگرگون کند؛ مسیری استراتژیک که فراتر از جابهجایی زائران، به شریان اصلی صادرات و ترانزیت منطقهای بدل خواهد شد و جهشی بزرگ در روابط دو کشور رقم میزند. با این حال به پیگیری مستمر وزارت راهوشهرسازی نیاز دارد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ اتصال ریلی ایران و عراق از مسیر شلمچه–بصره، پس از سالها طرح و گفتوگو (طرح اولیه آن از قبل انقلاب بوده و فاز اجرایی آن از ۲۰ سال قبل کلید خورده)، بار دیگر در کانون توجه دو کشور قرار گرفته است. این پروژه به دلیل موقعیت جغرافیایی و اهمیت اقتصادیاش، میتواند تحولی بزرگ در مناسبات مسافری تجاری تهران و بغداد ایجاد کند.برآوردها نشان میدهد حجم مبادلات اقتصادی میان ایران و عراق هماکنون بیش از ۱۲ میلیارد دلار است. با این حال، نبود زیرساختهای حملونقلی مناسب، یکی از موانع اصلی افزایش این رقم محسوب میشود. تکمیل راهآهن شلمچه – بصره میتواند بهعنوان مسیری ایمن و مقرونبهصرفه، جایگزین بخشی از حملونقل جادهای شده و سهم دو کشور از بازارهای منطقهای را افزایش دهد.
کارکرد این خط ریلی تنها به جابهجایی بار و مسافر محدود نمیشود. در کنار تسهیل سفرهای زیارتی، درمانی و گردشگری، ظرفیت اصلی پروژه در توسعه حملونقل کالا نهفته است. اتصال مستقیم ایران به بصره و سپس به شبکه ریلی عراق، امکان انتقال سریعتر و ارزانتر محصولات ایرانی را به بازارهای این کشور فراهم میسازد. همچنین، عراق با بهرهگیری از این خط میتواند مسیر تازهای برای صادرات و واردات خود به کشورهای همسایه بیابد.کارشناس عراقی حسون طی اظهاراتی عنوان کرده که کارکرد اولیه خط ریلی شلمچه-بصره در عراق عمدتاً برای جابهجایی مسافر، سفرهای تفریحی و درمانی تعریف شده است، اما اهمیت واقعی این مسیر در نقش آن بهعنوان محور اصلی تجارت و انتقال کالا است.در کنار شلمچه – بصره، مسیر ریلی خانقین نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. این خط، که ایران را مستقیماً به مرکز عراق متصل میکند، از دید کارشناسان میتواند حتی از مسیر جنوبی (شلمچه-بصره) اولویت بالاتری داشته باشد. بهویژه آنکه خانقین در نزدیکی بغداد واقع شده و امکان دسترسی مستقیم به پایتخت عراق را فراهم میسازد.
در صورت تکمیل این دو پروژه، شبکه ریلی مشترک ایران و عراق قادر خواهد بود شمال، مرکز و جنوب عراق را بهطور یکپارچه به مرزهای ایران و فراتر از آن متصل کند.مزیت دیگر این طرحها، همافزایی با حملونقل جادهای است. عراق اخیراً به پیمان بینالمللی حملونقل جادهای (TIR) پیوسته است؛ اقدامی که تسهیلگر تجارت و عبور کالا از مرزها خواهد بود. همزمانی توسعه ریلی و عضویت در این پیمان، میتواند زیرساختهای لجستیکی عراق را متحول کرده و فرصتهای تازهای برای همکاری با ایران ایجاد کند.توسعه چنین پروژههایی علاوه بر منافع اقتصادی، پیامدهای سیاسی و امنیتی نیز در پی خواهد داشت. اتصال پایدار دو کشور از طریق خطوط ریلی، همگرایی منطقهای را تقویت کرده و وابستگی متقابل اقتصادی میان ایران و عراق را افزایش میدهد؛ عاملی که میتواند در تثبیت روابط سیاسی و کاهش تنشهای احتمالی در آینده مؤثر واقع شود.به گزارش فارس، وزیر راه و شهرسازی فرزانه صادق در بازدید اخیر خود از عراق وعده داد که این پل تا پیش از اربعین سال ۱۴۰۵ به بهرهبرداری برسد.وی همچنین از پیشرفت قابلتوجه در عملیات مینروبی بخش عراقی مسیر خبر داد و تأکید کرد که پایانه مسافری شلمچه نیز تا پایان سال جاری آماده افتتاح خواهد شد.با این حال، کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند این وعدهها در صورتی عملی خواهد شد که وزارت راه پروژه را در صدر اولویتهای اجرایی خود قرار دهد. چرا که تجربه سالهای گذشته نشان داده، نبود پیگیری مستمر و مشکلات مالی، بارها روند این طرح را کند کرده است.#راهآهن_شلمچه_بصره#ترانزیت_ریلی#حملونقل_ریلی#عراق#راهآهن#وزارت_راهوشهرسازی
08:51 - 29 شهریور 1404