کریدور دشمن ایران و روسیه روی زمین ماند
محموله ۹۷۶ تنی گندم روسیه از مسیر ریلی آذربایجان راهی ارمنستان شد، درحالیکه پروژه کریدور زنگزور موسوم به «مسیر ترامپ» به دلیل مخالفتهای ایران و تغییر اولویتهای واشنگتن، عملاً از دستور کار خارج شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در تازهترین تحول در حوزه ترانزیت منطقه قفقاز، یک محموله جدید گندم روسیه از طریق راهآهن آذربایجان به ارمنستان ارسال شد. بر اساس گزارش منابع خبری، ۱۴ واگن حامل ۹۷۶ تن گندم روز ۳ ژوئیه (دو هفته قبل) از ایستگاه بیلاجوری در حومه باکو به سمت ایستگاه بویوککسیک حرکت کرد و از آنجا از طریق خاک گرجستان راهی ارمنستان شد.بر اساس آمار رسمی، تاکنون بیش از ۳۵ هزار تن غلات، نزدیک به ۸ هزار تن کود، ۱۳۳ تن آلومینیوم و ۴۱۴ تن زغالسنگ آنتراسیت از روسیه از طریق مسیرهای ترانزیتی آذربایجان به ارمنستان منتقل شده است. این محمولهها در حالی جابهجا میشوند که از اکتبر ۲۰۲۵، آذربایجان محدودیتهای طولانیمدت خود بر ترانزیت بار به ارمنستان را لغو کرده است.
رویایی که به تعویق افتاددر سوی دیگر، پروژه کریدور زنگزور یا همان ادعای مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی (TRIPP) که با هدف اتصال جمهوری آذربایجان به نخجوان از طریق ارمنستان طراحی شده بود، با چالشهای جدی مواجه شده است. نخستوزیر ارمنستان اخیراً اعلام کرده که دولت آمریکا در حال حاضر این پروژه را جزئی از اولویتهای خود نمیداند.
این طرح که در بیانیه مشترک ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ میان آمریکا، ارمنستان و جمهوری آذربایجان مورد توافق قرار گرفت، به گفته تحلیلگران، صرفاً یک پروژه اقتصادی نیست. بر اساس این توافق، بخشی از کریدور زنگزور که از ارمنستان عبور میکند، به مدت ۹۹ سال به یک شرکت آمریکایی اجاره داده شده است. کارشناسان معتقدند که این پروژه زمینهساز حضور نظامی-امنیتی-اقتصادی آمریکا در منطقه و تهدیدی جدی برای منافع ایران و روسیه محسوب میشود.
تهدیدات کریدور ترامپ برای ایراناین پروژه تهدیدات گستردهای برای ایران به همراه دارد. از جمله مهمترین آنها میتوان به محاصره ژئوپلیتیکی ایران از طریق حضور آمریکا در مرزهای شمال غربی، قطع مسیر ارتباطی ایران با ارمنستان و تهدید جایگاه برتر ایران در کریدور شمال-جنوب اشاره کرد. جمهوری آذربایجان بارها در مسیر عبور کامیونهای ترانزیتی ایران اختلال ایجاد کرده و در صورت تحقق کریدور زنگزور، امکان تعامل ایران در حوزه ترانزیت باکو به شدت تضعیف خواهد شد.راهکارهای ایران برای مقابله با تهدیداتکارشناسان معتقدند که ایران برای مقابله با این تهدید باید راهکارهای عملیاتی را در دستور کار قرار دهد. از جمله این راهکارها میتوان به اتصال ریلی میان نخجوان و جمهوری آذربایجان از طریق ایران، تعریض و توسعه کریدور ارس، و اعمال فشارهای سیاسی-اقتصادی بر ارمنستان با همراهسازی چین و روسیه اشاره کرد.با توجه به سرعت تحولات در قفقاز جنوبی و رقابت قدرتهای بزرگ بر سر کریدورهای ترانزیتی، ضرورت دارد ایران با رویکردی هوشمندانه و چندبعدی، از تحقق اهداف پنهان پروژه کریدور ترامپ جلوگیری کرده و منافع راهبردی خود در این منطقه حساس را حفظ کند تا مشابه پایگاهسازی آمریکا در جنوب ایران رخ ندهد.#کریدور_شرق_غرب#قفقاز#روسیه#کریدور_زنگزور#کریدور_شمال_جنوب#آذربایجان#ارمنستان 09:22 - 31 تیر 1405