وقتی شاه قاجار هم نذری میدهد، شما جا نمانید!
ماه محرم با عطر روضه و نذری گرهخورده است. در این جغرافیای شیعه از دیرباز سفرههای معطر نذری با نیت خالصانه مؤمنین پهن میشد و همه مردم، نانونمک اباعبدالله را میخوردند.
گروه زندگی: سیاهی محرم که به سردر خانهها زده میشود، انگار که شوری در دل همه ما میافتد. فرقی نمیکند کارمند بانک باشیم یا کارگر روزمزد. حسین(علیهالسلام) از زمان و مکان فراتر است و همان قدر که در قلب تهران، سینهزن و نوکر و طباخ دارد، در روستایی از سیستان و بوشهر و حتی غرب کشور هم زنان و مردانی هستند که علم عزایش را با عطر نذری و سینهزنی بلند میکنند.
نان و ماست هم متبرک میشود!
از نذرهای مهم و قدیمیِ روز تاسوعا در دوره صفوی، نذر نان و ماست بود؛ نذری ساده اما بسیار پُر معنا.در این نذر، مقدار خوراکیها هم از قبل مشخص شده بود: یک من، یعنی حدود سه کیلو نان و سه کیلو ماست.نذر نان و ماست، یا به تعبیر عامیانهتر «نون و ماست حضرت عباس»، هنوز هم یکی از نذریهای محبوب و پرطرفدار در گرگان است.این نذر تا امروز هم با توسل به حضرت عباس علیهالسلام در زمان گرفتاریها و حاجتخواهیها رواج دارد.در دوره قاجار هم نذر نان و ماست از نذرهای ساده اما بسیار مهم به شمار میرفت.مثلاً بعد از شهادت آیتالله مدرس، مردم روزهای چهارشنبه به زیارت مزار او میرفتند و در همان جا نان و ماست همراه با سبزی نذری میان مردم پخش میشد.
ناصرالدین شاه هم نذری میداد!
در نذر دادن، هرکس بهاندازه توان و وسع خودش قدم برمیداشت؛ حتی شاه هم آش نذری میپخت!یکی از مشهورترین آنها، آش نذری ناصرالدینشاه قاجار بود. گفته میشود این نذر به نیتِ رسیدن ناصر به سلطنت، از طرف مادر شاه نذر شده بود.میگویند این آش که درباریها به آن آش ییلاقی میگفتند، سالانه یکبار و آن هم در روز اربعین پخته میشد.خود ناصرالدینشاه هم هنگام پخت نذری پای دیگ حاضر میشد و آش را هم میزد.این آش در حیاط قصر آماده میشد و بسیاری از بزرگان و چهرههای مهم کشور هم در این مراسم حضور پیدا میکردند.
چرا نذری بدهیم؟
ابن عباس نقل میکند: جبرئیل امین از جانب پروردگار جلیل هبوط کرد و گفت: ای محمّد، خدای علیّ اَعلی به تو سلام میرساند و تو را به درود و اِکرام مخصوص میگرداند و به تو میفرماید:به عزّت و جلالم سوگند، برای فاطمه شیعیان پاک و پاک شدهای خلق میکنم، این شیعیان اموالشان را در راه عزای حسین انفاق میکنند و در راه زیارت حسین جان میدهند و عزای وی را در مجالسشان به پا میکنند، خالصانه بر وی اشک میریزند، خوابشان را کم میکنند و از این شیوه بازنمیگردند ...آگاه باشید هرکس در راه عزا و زیارت حسین بن علی علیهالسلام به مقدار درهمی انفاق نماید، ملائکه در آنچه انفاق نموده است تا روز قیامت با او دادوستد میکنند و بهازای هر درهم هفتاد حسنۀ به وی میدهند و خداوند برای او قصری در بهشت بنا خواهد کرد. منبع:تَظَلُّمُ الزَّهرَاء ، ص73-74
نوشیدنیهای مناسب عزاداران
در این روزهای گرم و پر از دغدغه، چه خوب است نذریهای ساده و کم خرجی را بشناسیم که علاوه بر مناسببودن برای طبع بدن، برای رقیقشدن قلب عزادار و آمادگی روح برای روضه نیز مناسب است: نوشیدنیها بیش از غذاها میتوانند در لحظه به انسان آرامش بدهند و او را آماده حضور قلب کنند: چای روضه: هیچچیز جای یک استکان چای قندپهلو را در مجلس عزاداری نمیگیرد. عطر چای اعلا، گاهی با کمی هل یا گلاب، ذهن را از روزمرگیها دور میکند.شربتهای گیاهی (بیدمشک و نسترن): این شربتها علاوه بر تقویت قلب (از نظر جسمی)، روح را نیز جلا میدهند. نوشیدن آنها در هوای گرم یا سرد، فرد را برای سکوت و تفکر آماده میسازد.دمنوشهای سنتی: دمنوشهایی مثل گلگاوزبان یا بهارنارنج که خاصیت آرامبخشی دارند، به فروکشکردن التهابهای درونی کمک میکنند و فرد را در وضعیتی قرار میدهند که زودتر با روضه ارتباط برقرار کند.
حلیم نذری، با عطر همکاری!
علاوه بر این نوشیدنیها تهیه نذریهایی همچون حلیم یا عدسی هم میتواند مناسب ایام عزاداری سیدالشهدا باشد.حلیم: پخت طولانیمدت حلیم و مشارکت افراد در تهیه آن، خود نوعی عبادت است. حلیم از دیرباز غذای سفرههای نذری بوده که به دلیل طبع گرم و قوت بخشیاش، برای شبزندهداری و عزاداری توصیه میشود.عدسی نیز به گواه اطبا طب سنتی قلب را رقیق و به دلیل سادگی که دارد با سنت عزاداری قرابت خوبی دارد. از زمان قدیم هم در ایران ما، بهعنوان نذری مورد استقبال بوده و بهخصوص در وعده صبحانه تهیه میشده است.#نذری 19:52 - 29 خرداد 1405