۵ روز تا رسیدن به خط پایان برجام و محدودیت‌های هسته‌ای

۲۶ مهرماه ۱۴۰۴، طبق مفاد برجام، باید پرونده هسته‌ای ایران از دستور کار شورای امنیت خارج شود، با این حال سه کشور اروپایی با فعال‌سازی مکانیسم ماشه تلاش کردند مانع از لغو کامل محدودیت‌ها شوند؛ اقدامی که به گفته کارشناسان، فاقد اعتبار حقوقی و ناشی از فشار سیاسی آمریکا است.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ در تیرماه ۱۳۹۴ در وین امضا شد، هدف از این توافق، رفع تحریم‌های بین‌المللی در برابر محدودسازی موقت برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران بود. ایران به تمامی تعهدات خود در زمینه کاهش سطح غنی‌سازی، محدودسازی سانتریفیوژها و بازطراحی رآکتور اراک پایبند ماند، اما طرف‌های غربی حتی در دوره اوباما نیز تعهدات اقتصادی خود را به‌طور کامل اجرا نکردند.با خروج رسمی آمریکا از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷ و ناتوانی اروپا در جبران خسارت‌ها، توافق عملاً بی‌اثر شد. سازوکار مالی اروپا موسوم به اینستکس هیچ نتیجه‌ای نداشت و ایران از منافع وعده‌داده‌شده محروم ماند.بر اساس بند هشتم قطعنامه ۲۲۳۱، شورای امنیت موظف است ده سال پس از روز توافق، یعنی در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، همه مفاد قطعنامه را لغو و پرونده ایران را از دستور کار خود خارج کند. از منظر حقوق بین‌الملل، این تاریخ باید پایان رسمی محدودیت‌های هسته‌ای و خروج ایران از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد باشد.ادعای اسنپ‌بک؛ جدال سیاسی به‌جای حقوقیدر آستانه این موعد، سه کشور اروپایی با استناد به بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام مدعی فعال‌سازی «مکانیسم ماشه» شدند. اما روسیه و چین بلافاصله این اقدام را غیرقانونی خواندند و تأکید کردند که اروپا پس از خروج آمریکا از توافق، صلاحیت استناد به چنین بندی را از دست داده است.تحلیلگران معتقدند اقدام اروپا بیش از آنکه جنبه حقوقی داشته باشد، تلاشی سیاسی برای جلوگیری از بازگشت ایران به وضعیت عادی در نظام بین‌الملل است.
مواضع تهران؛ قطعنامه منقضی می‌شود، تحریم‌ها بازنمی‌گردندعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، تأکید کرده است که قطعنامه ۲۲۳۱ در ۲۶ مهرماه منقضی می‌شود و هرگونه تلاش برای احیای تحریم‌ها «باطل و بی‌اعتبار» است. وی اقدام سه کشور اروپایی را سوءاستفاده از روندهای قانونی دانست و گفت که تحریم‌های لغوشده قابل بازگشت نیستند.در همین زمینه، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس تاکید کرد: با پایان مهلت قطعنامه، ایران از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد خارج می‌شود و دیگر هیچ الزامی به رعایت محدودیت‌های برجام ندارد. به گفته وی، اگر ادعای اسنپ‌بک پذیرفته شود، چیزی از برجام باقی نخواهد ماند و کشور مسیر مستقل خود را دنبال خواهد کرد.مکانیسم ماشه؛ عملیات روانی اروپافواد ایزدی، کارشناس مسائل بین‌الملل نیز در گفت‌وگو با فارس تأکید کرد که اختلاف‌نظرها در شورای امنیت نشان می‌دهد مکانیزم ماشه به‌طور رسمی فعال نشده است. به گفته او، اروپا در حال اجرای عملیات روانی است و بازتاب رسانه‌ای این موضوع در داخل نباید موجب التهاب اقتصادی شود، زیرا تصمیمات شورای امنیت الزام اجرایی مستقیمی برای ایران ندارد.ضرورت تثبیت حقوقی موضع ایرانکارشناسان حقوق بین‌الملل می‌گویند آمریکا و اروپا سال‌هاست هیچ تعهدی از برجام را اجرا نکرده‌اند و بنابراین صلاحیت استناد به بندهای مکانیزم ماشه را ندارند. از سوی دیگر، بدون همراهی روسیه و چین هیچ تصمیمی در شورای امنیت قابلیت اجرا ندارد.رئیس مرکز وکلای قوه قضاییه نیز پیشنهاد داده است که ایران با تهیه یادداشت‌های حقوقی از سوی مؤسسات دانشگاهی و ثبت آن‌ها در دبیرخانه سازمان ملل، پایان قطعنامه را به‌عنوان سند الزام‌آور تثبیت کند.
بازتعریف سیاست خارجی پس از برجامپایان برجام می‌تواند فرصتی برای بازتعریف سیاست خارجی ایران باشد. در شرایطی که غرب بارها بدعهدی کرده، تکیه بر توان داخلی، گسترش همکاری با کشورهای غیرغربی و استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی چندجانبه منطقی‌ترین مسیر پیش‌روست.اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، نیز گفته است اقدام سه کشور اروپایی نه‌تنها فاقد وجاهت قانونی است، بلکه موجب سردرگمی در شورای امنیت شده، زیرا مشخص نیست آن‌ها دقیقاً چه تحریم‌هایی را بازگردانده‌اند. وی این اقدام را حرکتی لجاجت‌آمیز و دنباله‌رو خواست آمریکا توصیف کرد.در پایان باید گفت که ۲۶ مهرماه ۱۴۰۴ می‌تواند نقطه عطفی در تاریخ پرونده هسته‌ای ایران باشد؛ روزی که به‌طور رسمی پایان یک دهه محدودیت و آغاز مرحله‌ای تازه از استقلال هسته‌ای و سیاسی کشور را رقم می‌زند. اگر شورای امنیت طبق نص صریح قطعنامه ۲۲۳۱ عمل کند، ایران رسماً از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد خارج می‌شود. اما در صورت پافشاری غرب بر تفسیر سیاسی از قانون، تهران نیز گزینه‌های متعددی برای پیگیری مسیر مستقل خود در اختیار دارد.
برجام برای ایران تنها یک توافق هسته‌ای نبود، بلکه تجربه‌ای عمیق و پرهزینه از بدعهدی، زورگویی و سیاست دوگانه آمریکا و اروپا بود. این توافق نشان داد که حتی وقتی ایران با حسن‌نیت و بر اساس منطق مذاکره وارد میدان می‌شود، طرف مقابل با فشار، تحریم و تفسیر دلخواه از تعهدات، مسیر اعتمادسازی را تخریب می‌کند. خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و انفعال اروپا در عمل به وعده‌های اقتصادی، برای ملت ایران روشن ساخت که در منطق قدرت‌های غربی، «حقوق ملت‌ها» تنها زمانی معنا دارد که در چارچوب منافع خودشان تعریف شود. برجام در واقع کلاس درسِ واقع‌گرایی سیاسی برای ایران بود؛ درسی که یادآوری می‌کند تکیه‌گاه واقعی کشور، توان داخلی، اقتدار ملی و وحدت در برابر زیاده‌خواهی بیگانگان است.کارشناسان معتقدند که پایان برجام، در صورت مدیریت هوشمندانه آغاز دوره‌ای تازه از واقع‌گرایی و اقتدار ملی در سیاست خارجی ایران خواهد بود.پایان پیام/جدیدترین و مهم‌ترین اخبار سیاسی را با دنبال کردن صفحه سیاسی ( اینجا ) بخوانید.#روحانی#ظریف#برجام#آمریکا
08:52 - 13 October 2025



13 Replies

Profile picture of ‌یحیی‌
@Ariha13 October 2025
Replying to
فاعتبروا یا اولی الابصارای صاحبان چشم‌ها، عبرت بگیرید.

Profile picture of ‌یواش یواش‌
@yawashyawash13 October 2025
Replying to
یعنی این همه نماینده مجلس وخبرگان ودولت ومجمع ودانشمند واستاد داشتیم جلو این فاجعه رانگرفتیم تا مجبورباشیم حتی شمارش معکوسی را برای برجام قائل باشیم وبشماریم 5...4....3....2....1...0 وگوززززز وضرر اندر ضرر؟ودراین مدت هم جروبحث وجنگ وشهید واعصاب خوردکنی و گرانیها و....سرکارگزاشتن مردم ومارا تنها گذاش…Show more

Profile picture of ‌محمدصادق فانی‌
@Msf402574813 October 2025
Replying to
۲۶ مهرماه ۱۴۰۴، طبق مفاد برجام، باید پرونده هسته‌ای ایران از دستور کار شورای امنیت خارج شود.https://farsnews.ir/Msf4025748/1758364334887481536
Profile picture of ‌محمدصادق فانی‌
محمدصادق فانی

@Msf4025748  •  20 September 2025

برجام نافرجام !؟ برنامه ای بود برای تضعیف اقتصاد ایران که نتیجه ملموس آن، جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بود.

برنامه راهبردی جامع اقدام مشترک (به انگلیسی: Joint Comprehensive Plan of Action) یا در ایران به اختصار برجام و در غرب، توافق هسته‌ ای ایران یا اولین توافق ایران در زمینه هسته ای نیز نامیده می‌شود
2 MB

Show this thread


Profile picture of ‌محمد‌
@user17082343635613 October 2025
Replying to
باید زودتر تا قبل از جنگ بعدی امریکا واسراییل که حتمیست ایران بمب اتمیش را بسازد ورونمایی کند ما که هم تحریم شدیم هم جنگ شد چرا نداشته باشیم چرا بترسیم قطعا بازدارنده وجودیست بمب اتم اگر روس ها وکره شمالی وچین بمب اتم نداشت الان نابود بودند

Profile picture of ‌حسین کاظمی(اکانت دوم)‌
@user17124729256313 October 2025
Replying to
یه زمانی برجام سند فخر جریان غربگرا بود....حالا اما این سند ذلت و ساده لوحی،‌ شرمندگی،‌ فضاحت و یا شاید خیانت این جریان است.البته نمی گذاریم قسر در بروند با خائنین کار داریم

Profile picture of ‌Dr.Mohsen .D‌
@Dr_Mohsen_D13 October 2025
Replying to
حماقت بی پایان اونهایی که هنوز به برجام و مفاد آن امید دارند واقعا مثال زدنی است.برجام سالهاست که به تاریخ پیوستهشما هم اگر زوری دارید بگذارید روی امور حقوقی وگرنه توافق با عهد شکنان مثل حباب رو آب است.عهدی که وفا نگردد کم از دشمنی ندارد.

@Hmaqsoudi13 October 2025
Replying to
چرا اینقدر روی یک جنازه جولان می‌دهید ؟بنا به هر دلیلی این توافق کامل اجرا نشد بنظرم باید از این موضوع درس عبرت بگیریم که ساده لوحانه با طرف معامله برخورد نکنیم یا حداقل ساده لوح ها رو به مصاف دشمن نفرستیم تا برامون امتیاز بگیرن

@user17081813401813 October 2025
Replying to
میدونید قضیه چیه . ترجمه غلط از برجام رادادند نمایندگان مجلس در ۲۰دقیقه تصویب کردند . مقصر کیه؟ آیا رییس مجلس ( لاریجانی)هم اطلاع نداشته ؟ آیا ساخت وپاخت کردند ؟ آیا الان نباید قوه قضاییه ورود کنه؟ آیا نمایندگان اسبق نباید پیگیری کنند که کلاه سرشان رفته چون آبروی خودشان میره و بعضاً موقعیت شغلی شان.

Replying to
دهه عبرت.

Profile picture of ‌حسین کاظمی(اکانت دوم)‌
@user17124729256313 October 2025
Replying to
علی ظریف مگه نمی گفت متنی نوشتم که مو لا درزش نمی ره؟

Profile picture of ‌علی شایسته(۲)‌
@user17601061196113 October 2025
Replying to
صد رحمت به خیانتها و حماقتهای زمان قاجار،اما نکته مهم این است در حال حاضر چرا جناب لب غنچه ایی راست راست راه رفته افاضات هم می کنند؟ملت باید برای محاکمه اینها مطالبه گری کند

@al_aghsa13 October 2025
Replying to
دیدیم که تفکر غربگدای بدیم برود از جنگ هم خطرش بیشتره

@user17547351688213 October 2025
Replying to
مرگ یکبار شیون یکبار.حالا که اونها سر ناسازگاری با ما برداشتن ما هم باید سر ناسازگاری با اون ها برداریم.اگر ما یک قدم عقب بیایم انها ده قدم جلو میاند و اگر تسلیم بشیم اونها همین چماق میکنن و می‌کوبند توی سرمان.بنابراین باید با تمام قوا سر حق مون که غنی سازی بایستیم.ما غنی سازی رو مفت بدست نیاوردیم ک…Show more