خطر «غبار نمکی» بیخ گوش جنگلهای هیرکانی
خطر خشکی خلیج گرگان بر قلب جنگلهای هیرکانی
ما امضاکنندگان این پویش، ضمن قدردانی از اقدامات دولت سیزدهم و پیگیریهای شهید رئیسی که با اجرای گام نخست (لایروبی کانال آشوراده) امید را به گلستان بازگرداند، نسبت به توقف سایر اقدامات حیاتی هشدار میدهیم. چرا نگرانیم؟ سناریوی مرگ خاموش لایروبی انجام شده، حکم «تنفس مصنوعی» را داشت، اما کارشناسان و دلسوزان محیط زیست هشدار میدهند که این اقدام تنها یکی از ۱۶ بند مصوب ستاد ملی تالابها بوده است. عدم اجرای ۱۵ بند دیگر، خلیج گرگان را با تهدیدات زیر روبرو کرده است: ۱. تهدید بینالمللی علیه جنگلهای هیرکانی: خشک شدن بستر خلیج، کانونهای «غبار نمکی» را فعال کرده است. این ریزگردها با بادهای غالب منطقه، مستقیماً به سمت جنگلهای ۴۰ میلیون ساله هیرکانی (میراث جهانی یونسکو) شلیک میشوند و حکم خشکیدگی آنها را امضا میکنند. ۲. انقراض فسیلهای زنده: دریای خزر زمانی تامینکننده ۹۰ درصد خاویار جهان بود. خلیج گرگان به عنوان مهمترین زایشگاه ماهیان خاویاری، اکنون به دلیل قطع جریان آب شیرین رودخانهها، به قتلگاه این گونههای باارزش تبدیل شده است. ۳. قتلعام پرندگان مهاجر: این زیستگاه که میزبان سالانه یک میلیون پرنده مهاجر (با تنوع ۸۰ گونه) است، بدون چرخش آب و تصفیه فاضلاب، مستعد شیوع مجدد بیماریهای مرگبار (مانند بوتولیسم) است. نقشه راه فراموش شده (اقدامات ۱۶گانه) ما از دولت چهاردهم میخواهیم در سفر استانی پیشرو، اجرای فوری و بدون تنازل ۱۵ بند باقیمانده از مصوبات ستاد ملی تالابها را در دستور کار قرار دهد. «لایروبی» (بند ۱) انجام شد، اما ۱۵ بند آن مثل برخی از موارد زیر روی زمین مانده است: تامین حقآبه زیستمحیطی رودخانههای منتهی به خلیج (الزام وزارت نیرو به رهاسازی آب سدها) تصفیه فاضلابهای شهری و روستایی (جلوگیری از ورود سموم شهرهای نوکنده، بندرگز و گلوگاه). اجرای طرحهای آبخیزداری (جلوگیری از پر شدن مجدد خلیج با رسوب). اقدامات تکمیلی: پمپاژ آب دریا به خلیج (تبادل آبی). اصلاح الگوی کشت و مسدود کردن چاههای غیرمجاز. لایروبی رودخانههای منتهی به خلیج (قرهسو و...). تثبیت خاک کانونهای گرد و غبار. توسعه گردشگری سازگار در آشوراده. پایش کیفیت آب، مدیریت پسماند و مطالعات هیدرودینامیک. جلوگیری از تصرفات اراضی و توانمندسازی جوامع محلی. و کلام آخر با رئیسجمهور: آقای دکتر پزشکیان؛ مسئله خلیج گرگان یک بحران محلی نیست؛ یک تهدید ملی است. اجازه ندهید هزینه سنگین لایروبی با عدم تامین حقآبه هدر رود. مطالبه مردم گلستان در اولین سفر شما، «تکمیل نجاتبخشی این خلیج» است، نه شروع پروژههای جدیدِ بیپشتوانه.
رئیس جمهور، مسعود پزشکیان، سازمان حفاظت از محیط زیست، استانداری گلستان
