کاهش هزینه نظامی ایران در سایه افزایش هزینههای نظامی جهان
اندیشکده سوئدی سیپری با اشاره به افزایش 9.4 درصدی بودجه نظامی جهان در سال 2014 نوشت که در این بین، بودجه نظامی ایران با کاهش مواجه بوده است.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس، اندیشکده سوئدی سیپری در گزارشی به بررسی افزایش شدید هزینههای نظامی کشورهای جهان در سال 2024 پرداخت و آن را تندترین افزایش پس از پایان جنگ سرد توصیف کرده است.در این گزارش آمده است: «هزینههای نظامی جهان در سال ۲۰۲۴ به ۲۷۱۸ میلیارد دلار رسید که با افزایش واقعی ۹.۴ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۳، تندترین رشد سالانه از زمان پایان جنگ سرد تاکنون را نشان میدهد. بر اساس دادههای جدید مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم (SIPRI)، هزینههای نظامی در همه مناطق جهان افزایش یافت و اروپا و خاورمیانه شاهد رشد سریعتری بودند. پنج کشور برتر در هزینههای نظامی—ایالات متحده، چین، روسیه، آلمان و هند—با صرف ۱۶۳۵ میلیارد دلار، ۶۰ درصد از کل هزینههای جهانی را به خود اختصاص دادند.افزایش بیوقفه هزینههای نظامی جهانیهزینههای نظامی جهان در سال ۲۰۲۴ برای دهمین سال متوالی افزایش یافت. پانزده کشور برتر در هزینههای نظامی همگی بودجه نظامی خود را در این سال بالا بردند. بار نظامی جهانی—سهم تولید ناخالص داخلی (GDP) جهانی اختصاصیافته به هزینههای نظامی—به ۲.۵ درصد رسید.شیائو لیانگ، پژوهشگر برنامه هزینههای نظامی و تولید تسلیحات SIPRI، گفت: «بیش از ۱۰۰ کشور در سال ۲۰۲۴ هزینههای نظامی خود را افزایش دادند. در حالی که دولتها امنیت نظامی را در اولویت قرار میدهند، اغلب به قیمت کاهش بودجه سایر بخشها، این انتخابها میتواند تأثیرات اقتصادی و اجتماعی قابلتوجهی بر جوامع در سالهای آینده داشته باشد.»
جهش هزینههای نظامی اروپاهزینههای نظامی در اروپا (شامل روسیه) با ۱۷ درصد افزایش به ۶۹۳ میلیارد دلار رسید و عامل اصلی رشد جهانی در سال ۲۰۲۴ بود. با ادامه جنگ اوکراین در سومین سال خود، هزینههای نظامی در سراسر قاره افزایش یافت و از سطح ثبتشده در پایان جنگ سرد فراتر رفت. به جز مالت، همه کشورهای اروپایی در سال ۲۰۲۴ بودجه نظامی خود را افزایش دادند.هزینههای نظامی روسیه به ۱۴۹ میلیارد دلار رسید، که ۳۸ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۳ و دو برابر سطح سال ۲۰۱۵ بود. این مبلغ ۷.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی روسیه و ۱۹ درصد از کل هزینههای دولتی این کشور را تشکیل میداد. هزینههای نظامی اوکراین با ۲.۹ درصد افزایش به ۶۴.۷ میلیارد دلار رسید، که معادل ۴۳ درصد بودجه نظامی روسیه بود. با اختصاص ۳۴ درصد از تولید ناخالص داخلی به امور نظامی، اوکراین بالاترین بار نظامی را در میان کشورهای جهان در سال ۲۰۲۴ داشت.
کشورهای اروپای مرکزی و غربی نیز شاهد افزایش بیسابقهای در هزینههای نظامی بودند. آلمان با ۲۸ درصد افزایش، بودجه نظامی خود را به ۸۸.۵ میلیارد دلار رساند و به بزرگترین هزینهکننده در اروپای مرکزی و غربی و چهارمین در جهان تبدیل شد. لهستان نیز با ۳۱ درصد افزایش، ۳۸ میلیارد دلار هزینه کرد که ۴.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور بود.لورنزو اسکارازاتو، پژوهشگر SIPRI، گفت: «برای اولین بار از زمان اتحاد مجدد، آلمان به بزرگترین هزینهکننده نظامی در اروپای غربی تبدیل شد، که نتیجه صندوق ویژه دفاعی ۱۰۰ میلیارد یورویی اعلامشده در سال ۲۰۲۲ بود. سیاستهای اخیر در آلمان و بسیاری از کشورهای اروپایی نشان میدهد که اروپا وارد دورهای از هزینههای نظامی بالا و رو به افزایش شده که احتمالاً برای آینده قابل پیشبینی ادامه خواهد داشت.»ناتو: رکورد تعداد اعضا با هزینه ۲ درصد تولید ناخالص داخلیهمه اعضای ناتو در سال ۲۰۲۴ هزینههای نظامی خود را افزایش دادند. کل هزینههای نظامی اعضای ناتو به ۱۵۰۶ میلیارد دلار رسید که ۵۵ درصد از هزینههای نظامی جهانی را تشکیل میداد. طبق روششناسی SIPRI، از ۳۲ عضو ناتو، ۱۸ کشور حداقل ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به امور نظامی اختصاص دادند، که نسبت به ۱۱ کشور در سال ۲۰۲۳ افزایش یافت و بالاترین تعداد از زمان تعیین این معیار توسط ناتو در سال ۲۰۱۴ بود.
هزینههای نظامی ایالات متحده با ۵.۷ درصد افزایش به ۹۹۷ میلیارد دلار رسید، که ۶۶ درصد از کل هزینههای ناتو و ۳۷ درصد از هزینههای نظامی جهان را شامل میشد. بخش قابلتوجهی از بودجه آمریکا در سال ۲۰۲۴ به نوسازی قابلیتهای نظامی و زرادخانه هستهای این کشور اختصاص یافت تا برتری استراتژیک خود را در برابر روسیه و چین حفظ کند. اعضای اروپایی ناتو در مجموع ۴۵۴ میلیارد دلار هزینه کردند که ۳۰ درصد از کل هزینههای این اتحاد بود.جید گویبرتو ریکارد، پژوهشگر SIPRI، گفت: «افزایش سریع هزینهها در میان اعضای اروپایی ناتو عمدتاً به دلیل تهدید مداوم روسیه و نگرانیها از احتمال کاهش تعهدات آمریکا در این اتحاد بود. باید گفت که صرفاً افزایش بودجه لزوماً به توانایی نظامی یا استقلال بیشتر از آمریکا منجر نمیشود. اینها وظایف پیچیدهتری هستند.»افزایش چشمگیر هزینههای نظامی در غرب آسیاهزینههای نظامی در خاورمیانه با ۱۵ درصد افزایش به ۲۴۳ میلیارد دلار رسید که ۱۹ درصد بیشتر از سال ۲۰۱۵ بود. اسرائیل با ۶۵ درصد افزایش، بودجه نظامی خود را به ۴۶.۵ میلیارد دلار رساند، که تندترین رشد سالانه از جنگ ششروزه در سال ۱۹۶۷ بود. این افزایش به دلیل ادامه جنگ در غزه و تشدید درگیری با حزبالله در جنوب لبنان بود. بار نظامی اسرائیل به ۸.۸ درصد از تولید ناخالص داخلی رسید که دومین رتبه در جهان بود. هزینههای نظامی لبنان نیز با ۵۸ درصد افزایش به ۶۳۵ میلیون دلار رسید.
زبیده کریم، پژوهشگر SIPRI، گفت: «با وجود انتظارها برای افزایش هزینههای نظامی در خاورمیانه در سال ۲۰۲۴، افزایشهای عمده به اسرائیل و لبنان محدود شد. سایر کشورها یا به جنگ غزه واکنش قابلتوجهی نشان ندادند یا به دلیل محدودیتهای اقتصادی نتوانستند هزینهها را افزایش دهند.»هزینههای نظامی ایران با ۱۰ درصد کاهش واقعی به ۷.۹ میلیارد دلار رسید، که به دلیل تحریمها و محدودیتهای اقتصادی بود.آسیا و اقیانوسیه: تداوم تقویت نظامیچین، دومین هزینهکننده نظامی جهان، با ۷ درصد افزایش، بودجه نظامی خود را به ۳۱۴ میلیارد دلار رساند و سه دهه رشد مداوم را ثبت کرد. چین ۵۰ درصد از کل هزینههای نظامی در آسیا و اقیانوسیه را به خود اختصاص داد و در نوسازی نظامی، گسترش قابلیتهای جنگ سایبری و زرادخانه هستهای خود سرمایهگذاری کرد.هزینههای نظامی ژاپن با ۲۱ درصد افزایش به ۵۵.۳ میلیارد دلار رسید، که بزرگترین رشد سالانه از سال ۱۹۵۲ بود و بار نظامی آن به ۱.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی، بالاترین سطح از سال ۱۹۵۸، رسید. هند، پنجمین هزینهکننده جهان، با ۱.۶ درصد افزایش، ۸۶.۱ میلیارد دلار هزینه کرد. هزینههای تایوان نیز با ۱.۸ درصد افزایش به ۱۶.۵ میلیارد دلار رسید.
تحولات دیگربریتانیا با ۲.۸ درصد افزایش، ۸۱.۸ میلیارد دلار هزینه کرد و ششمین هزینهکننده جهان شد. فرانسه با ۶.۱ درصد افزایش، ۶۴.۷ میلیارد دلار هزینه کرد و نهمین رتبه را کسب کرد.سوئد در اولین سال عضویت در ناتو، هزینههای نظامی خود را ۳۴ درصد افزایش داد و به ۱۲ میلیارد دلار رساند، که معادل ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی بود.عربستان سعودی، بزرگترین هزینهکننده نظامی خاورمیانه و هفتمین در جهان، با ۱.۵ درصد افزایش، ۸۰.۳ میلیارد دلار هزینه کرد، که هنوز ۲۰ درصد کمتر از سال ۲۰۱۵ بود.میانمار با ۶۶ درصد افزایش، ۵ میلیارد دلار هزینه کرد، که بالاترین نرخ رشد در آسیا و اقیانوسیه بود.مکزیک با ۳۹ درصد افزایش، ۱۶.۷ میلیارد دلار هزینه کرد، عمدتاً برای گارد ملی و نیروی دریایی در پاسخ به جرایم سازمانیافته.هزینههای نظامی آفریقا به ۵۲.۱ میلیارد دلار رسید، که ۳ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۳ و ۱۱ درصد بالاتر از سال ۲۰۱۵ بود.#بودجه_نظامی#آمریکا #ایران 21:01 - 29 اردیبهشت 1404