ثبت 3 حمام تاریخی در مازندران
مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران گفت: 3 حمام تاریخی در استان به ثبت رسیده است.
مریم مددی امروز در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در شهرستان ساری، اظهار کرد: حمام آب اسک شهرستان آمل که قدمت آن به دوران صفوی برمیگردد، با شماره 31591 در تاریخ 17 آبان ماه امسال به ثبت رسید. وی با بیان اینکه حمام آب اسک دارای پلان مستطیل شکل به طول 10.86 متر و عرض 18.93 متر است، افزود: گرمابههای همگانی از نگرش ساختاری، بیشتر دارای در ورودی پیچداری بودند که به رختکن میرسید. مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران با اشاره به اینکه در گوشهای از رختکن، جایگاه صندوقدار گرمابه قرار داشت، اضافه کرد: در قسمت رختکن حجرههایی همراه با سکو وجود دارد که برای نشستن از آن استفاده میکردند. مددی ادامه داد: رختکن به اتاقی راه مییافت که آن را «اتاق سرد» و یا «سرای نخست» مینامیدند و دارای حوضهای آب و هوای گرمی بود که از طریق لولههای سفالی کارگذاشته شده در دیوار سالن (اتاق دوم) از گرمخانه میآمد. وی افزود: این اتاق دارای حوضی پُر از آب گرم بود و دمای آن حداکثر میزانی بود که بدن انسان توان تحمل آن را میتوانست داشته باشد و کف این اتاقها تماماً از کاشیهای رنگی پوشیده میشد تا نظافت آن بهآسانی صورت گیرد.
* تعداد کمی از حمامهای قدیمی مازندران سبک قدیمی خود را حفظ کرد مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران بیان کرد: تعداد کمی از حمامهای قدیمی مازندران سبک قدیمی خود را حفظ کرده و بیشتر توسط اهالی بازسازی و تعمیر شده و این بنا دارای تمامی فضاهای رایج در حمامهای سنتی ازجمله سربینه، میاندر، گرمخانه و خزینه آب گرم و سرد است مددی به استفاده از پوشش منحنی و گنبد در روستایی که سازههای رایج آن چوب است اشاره کرد و گفت: این حمام تنها حمام منطقه است که ساختار آن سالم مانده و از آن استفاده میشود. وی با اعلام اینکه نحوه آبرسانی و تقسیم آب در این حمام به وسیله تنبوشه سفالی است، ادامه داد: کف حمام با استفاده از کاشیهای با رنگهای متنوع با طرح اسلیمی و رنگهای آبی، زرد و فیروزهای پوشیده شده است. مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران به ثبت حمام پرکوه منطقه دودانگه ساری اشاره کرد و افزود: قدمت این اثر مربوط به دوران قاجار است که با شماره 31583 در تاریخ 4 آبان ماه امسال به ثبت رسید. مددی بیان کرد: روستای پرکوه یکی از مناطق زیبای منطقه دودانگه بوده که هر پیچی زیبایی تازهای را جلوی چشم میگشاید و یک سمت جاده به کوه و مزارع و سمت دیگر جنگل و درختان انبوه است. وی یادآور شد: روستای پرکوه سرزمینی بالای کوه و کنارجنگل که هنور ما انسانها آسیبی زیادی به طبیعت آن وارد نکردهایم و بر دامنه کوه با شیب نسبتاً تند و بر بستری از خاک حاصلخیز واقع شده است.
مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران تصریح کرد: این حمام نیز بهدلیل قرار گرفتن در روستای پرکوه با نام حمام پرکوه شناخته میشود و با استناد به مصاحبه با اهالی روستا و همچنین فرم و ساختار کلی بنا احتمالاً این اثر در دوره قاجار ساخته شده است * ورودی پیچدار حمام تاریخی پرکوه مددی با بیان اینکه این اثر حمام کوچکی با پلان مستطیل شکل به طول 15.6 متر و عرض 7.68متر است، گفت: حمام پرکوه نیز مطابق معمول سایر حمامها تاریخی دارای ورودی پیچدار است که به فضای رختکن منتهی میشود. وی ادامه داد: دو طرف سربینه (رختکن) سکوهایی برای نشستن تعبیه شده و حوض کوچکی نیز در وسط سربینه مشاهده میشود و بعد از عبور از سربینه وارد فضایی بهنام میاندر میشویم که راهروی پیچداری به فضای گرمخانه متصل میشود و در میانه این راهرو سرویس بهداشتی ساخته شده است. مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران بیان کرد: گرمخانه فضایی مستطیل شکل دارد و در ارتفاع حدوداً یک متری دیوار مقابل در ورودی گرمخانه، دریچهای وجود دارد به که فضای خزینه باز میشود.
مددی اضافه کرد: با کمی فاصله در منتهیالیه همان ضلع دیوار در سمت راست در ارتفاع 230 سانتیمتری دریچه کوچکی قرار گرفته که خزینه آب سرد باز میشود و دقیقاً روبروی همین دریچه و سمت راست در ورودی گرمخانه فضای راهرو مانندی به عرض 80 و طول 150 سانتیمتر به چشم میخورد که در انتهای آن در داخل دیوار و در ارتفاع 120 سانتیمتر حوضچه نیم دایرهای به شعاع 50 سانتیمتری قرار دارد که با آب گرم پر میشده است وی در بخش دیگری از سخنان خود یادآور شد: حمام ملامحله خلیلشهر شهرستان بهشهر نیز از دیگر آثار تاریخی بوده با شماره 31590 در تاریخ 18 آبان ماه امسال به ثبت رسیده است. مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران ادامه داد: خلیلشهر، شهر نوبنیادی است که از تجمیع روستاهای ملامحله، گتزمین، رباط، مالیکلا، کشیرخیل، عموزاد محله، علمدار محله، رکاوند، و کلاک به وجود آمدهاست. مددی با بیان اینکه مرکز خلیلشهر بین محله رباط و علمدارمحلهاست، افزود: شهر نوبنیاد خلیلشهر بهعنوان 48 شهر مازندران معرفی شد و قسمت اعظمی از جمعیت خلیلشهر که شامل مردم محلههای ملامحله، گتهزمین، رباط، مالیکلا، کشیرخیل و عموزادمحله است از طایفه خلیل هستند. وی با اشاره به اینکه حمام تاریخی این شهر میان بافتی مسکونی و زمینهای هموار قرار دارد، اضافه کرد: پلان کلی حمام ملامحله مستطیل شکل بوده که در دامنه شیبدار ساخته شده و تنها بخش سردر ورودی و بخشهایی از طاق حمام بالاتر از سطح جاده کناری آن قرار دارد.
مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران یادآور شد: ورودی حمام، راهرو پلکانی پیچداری است که به سربینه منتهی شده و سربینه فضایی با قاعده 8 ضلعی بوده که به آن هشتی گفته میشود مددی ادامه داد: فضای پیرامون حمام سکو یا (صفهها)، که کف آن بالاتر از سطح زمین است برای نشستن و تعویض لباس (رختکن) تعبیه شده است. * استفاده از حمام ملامحله بهشهر به روش سنتی وی تصریح کرد: در مرکز این هشتی حوض آبی با فرم هندسی هشت ضلعی تعبیه شده و در جهت شمال شرقی سربینه راهرویی وجود دارد که به آن میاندر گفته شده که میاندر جهت شرقی حمام قرار دارد و به گرمخانه منتهی میشود. مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران بیان کرد: فضای بین بینه و گرمخانه را که «میاندر» نامیده میشود بهنوعی با پیچ و خم بسیار طراحی میکردند که جلوی تبادل مستقیم حرارت و رطوبت را بگیرد و هوای بیرون حمام به بینه و هوای بینه به گرمخانه و بالعکس به سهولت منتقل نشود. مددی تأکید کرد: کل حمام را برای حفظ گرمای درونی آن، معمولاً پایینتر از سطح زمین و درون زمین میساختهاند و در ضلع سمت راست راهرو اتاقکی با حوض کوچکی وجود دارد که بخش اعظم آن از جمله سقف تخریب شده است. وی اظهار کرد: گرمخانه همانند سردخانه دارای پلان هشت ضلعی بوده که در ضلع چپ ورودی دو اتاقک وجود دارد اتاق اول کوچکتر بوده بهعنوان خزینه آب گرم و اتاق دوم که بزرگتر است نیز خزینه آب سرد نام دارد.
مسؤول ثبت ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران گفت: تون یا همان آتشدان نیز در جهت شمال دیده میشود که آب این حمام نیز بهوسیله تنبوشههای سفالی که از رودخانه کشیرخیل جاری بود تأمین میشده است مددی اضافه کرد: سقفها تماماً به شیوه طاق و تویزه اجرا شده که در رأس آنها نورگیرهایی برای تأمین روشنایی فضای داخل قرار دارد و مصالح عمده در ساخت بنا آجر و ساروج است. وی درباره ویژگیهای خاص اثر، گفت: ازجمله آن فضاهای هشتضلعی حمام است که بیشتر حمامهای منطقه فضاهایی چهارضلعی دارند. مسؤول ثبت اداره کل گردشگری مازندران به استفاده از این حمام تا سالهای اخیر به همان شیوه سنتی اشاره کرد و گفت: امکان دسترسی به خزینه آب سرد و آب گرم و مسدود نبودن ورودی آنها و فرم خاص نمای ظاهری بنا از دیگر ویژگیهای خاص این اثر تاریخی محسوب میشود. انتهای پیام/86034/ح40.
11:25 - 21 بهمن 1395
1 بازنشر
271 بازدید
1 پاسخ