سفر کوتاه مدت قفل گرانی عتبات را باز کرد
سختی راه، کمبود پرواز، دوری و حتی قیمتها نتوانست شوق زیارت سیدالشهدا علیهالسلام را برای زائران در سال گذشته کمرنگ کند، چرا که عشق به زیارت فراتر از هر مانعی بود.
گروه حج و زیارت خبرگزاری فارس؛ سال ۱۴۰۳ سالی بود پر از فراز و نشیب برای دلهایی که هوای زیارت عتبات را داشتند. گویی گرد و غبار گرانی، گاهی اوقات مسیر رسیدن به آن حریم امن و آرامشبخش را کمی غبارآلود میکرد اما مگر میشود عشق به اباعبدالله علیهالسلام و زیارت کربلا را با این موانع کمرنگ کرد؟ دلهای بیقرار به هر ترفندی چنگ میزدند تا خود را به آن وعدهگاه عاشقان برسانند.وقتی سایه قیمت ارز بر دوش هزینههای سفر سنگینی میکرد، زمزمههایی از جنس امید در گوش جان زائران پیچید. سازمان حج و زیارت و دفاتر زیارتی، آستین همت را بالا زدند تا روزنهای از امید را در این شرایط باز کنند. بستههای اقتصادی با اقامتهای سادهتر و سفرهای کوتاهمدت همچون آبی بر آتش دلهای مشتاق جانی دوباره بخشید و قفل گرانی عتبات را باز کرد. گویی میخواستند بگویند که حتی با کمترین بضاعت هم میتوان دل را روانه کربلا کرد و جرعهای از آن دریای بیکران عشق نوشید.سفرهای زیارتی در نیمه اول سال گذشته طبق روال هر ساله برگزار شد. مسئولان سعی کردند که قیمتها را با توجه به اختصاص ارز حمایتی دولت کنترل کنند. اما پس از اربعین حسینی قیمتها به سختی کنترل شد تا جایی که هر ماه یک میلیون به هزینه سفر افزوده میشد تا جایی که سفر هوایی عتبات که متوسط ۱۳.۵ میلیون تومان بود، تا اواخر پاییز به بیش از ۲۰ میلیون تومان رسید.
مسئولان، گرانی پروازها را دلیل اصلی آن دانستند. البته آبان سال ۱۴۰۳ با حضور علیرضا بیات بهجای عباس حسینی بهعنوان رئیس سازمان حج، تلاشها برای تحول در هزینه سفرها هم بیشتر شد. البته در دوره قبلی اقداماتی صورتگرفته بود که در دولت جدید برخی از آنها همچون اختصاص ارز با نرخ پایینتر به ثمر نشست.در آن برهه به یکباره بسیاری از افرادی که برای سفر در نیمه دوم سال برنامهریزی کرده بودند، با دیدن قیمتهای جدید با تردید مواجه شدند و حتی برخی از آنها، مجبور به لغو یا به تعویق انداختن سفر خود شدند. این افزایش قیمت، کاهش محسوس تعداد ثبتنامها و اعزام زائران از طریق سازمان حج را در پی داشت.در این موقعیت، سازمان حج دستبهکار شد و با برنامهریزی ارز برای یک دوره اعزام با قیمت مناسبی برای سفرهای زیارتی عتبات اختصاص پیدا کرد. همین امر باعث شد تا در هر دوره دیگر سفرهای عتبات رشد ۱۰ تا ۲۰ درصدی نداشته باشد و حتی در برههای اعزامها با هزینه کمتری اجرایی شود.در این شرایط، سازمان حج و زیارت تلاش کرد تا با اتخاذ تدابیری تا حدودی از بار مالی این افزایش قیمت بکاهد. مذاکره با طرف عراقی برای کاهش هزینههای اقامت و حمل و نقل، ارائه بستههای اقتصادی با حداقل امکانات و تمرکز بیشتر بر سفرهای زمینی از جمله اقداماتی بود که سازمان حج در این راستا انجام داد. همچنین، بحثهایی پیرامون ارائه تسهیلات ویژه و وامهای زیارتی با سود کم نیز مطرح شد، اما اجراییشدن این طرحها نیازمند زمان و هماهنگیهای بیشتری بود.
سال گذشته اگرچه کاروانهای رسمی همچنان نبض اصلی سفرهای عتبات بودند اما زمزمههایی از سفرهای انفرادی و گروههای کوچک نیز به گوش میرسید. گویی برخی از دلها، مسیری خلوتتر و تجربهای شخصیتر از زیارت را جستجو میکردند؛ غافل از اینکه هنوز هم صفای کاروانهای زیارتی حال و هوای دیگری دارد. همقدم شدن با هموطنان دلداده همراه با زمزمههای یا حسین در طول مسیر و اشکهای شوق در لحظه ورود به حرم، تجربهای بیبدیل است.یکی از تحولات مهم در سال ۱۴۰۳ افزایش تمرکز بر سفرهای زمینی عتبات بود. با اوج گرفتن قیمت بلیت هواپیما، بسیاری از زائران به سفرهای زمینی روی آوردند. اگرچه این نوع سفر طولانیتر و شاید کمی طاقتفرساتر بود اما به دلیل هزینه کمتر برای بسیاری از مشتاقان زیارت گزینهای مناسب به شمار میرفت. البته تلاشهایی برای بهبود کیفیت خدمات در مسیرهای زمینی و افزایش امنیت زائران نیز صورت گرفت.علاوه بر نوسان هزینه سفر در سال ۱۴۰۳، تغییراتی در شیوههای اجرایی و برنامههای زیارتی نیز انجام شد. تلاش برای ساماندهی بهتر فرآیند ثبتنام و اعزام زائران، استفاده از فناوریهای نوین برای ارائه خدمات بهتر و تنوع بخشیدن به برنامههای فرهنگی و معنوی در طول سفر از جمله این تحولات بود. به عنوان مثال، برخی از دفاتر زیارتی اقدام به برگزاری دورههای آموزشی مجازی قبل از سفر برای زائران کردند تا آمادگی بیشتری برای این سفر معنوی داشته باشند.
با وجود این در روزهای پایانی سال دوباره هزینه سفر عتبات افزایش پیدا کرد. البته با توجه به تقاضای بالای زائران و ظرفیت محدود اعزامهای هوایی برای نوروز و رمضان، برخی از زائران مجبور شدند که خودشان گروهی یا انفرادی به کربلا بروند.سال ۱۴۰۳ با تمام چالشها و زیباییهایش به پایان رسید. آنچه بیش از هر چیز به چشم میآید، قدرت عشق و اراده زائران است. عشقی که از مرزهای مادی فراتر میرود و هر مانعی را از سر راه برمیدارد. گویی دلهای بیقرار زبانی دیگر برای رسیدن به معشوق مییابند و چه زیباست این عشقی که نه با قیمتها سنجیده میشود و نه با سختی راه، بلکه تنها با یک نگاه به گنبد طلایی تمام رنجها را به شیرینی وصال بدل میکند. امید که در سالهای پیش رو، این سفر معنوی برای همه مشتاقان، سفری آسانتر و پربارتر باشد.
13:26 - 9 فروردین 1404