هنرمند نه مجیزگوست و نه به دستبوسی کسی میرود
میثم سرآبادانی نویسنده و بازیگر تئاتر استان مرکزی میگوید: بعضی از مدیران انتظار دارند هنرمندان مجیز آنها را بگویند، هنرمند هیچ وقت این کار را نمیکند و مجیز کسی را نمیگوید، چون رسالت هنر این نیست، هنرمند نه مجیزگوست و نه به دستبوسی کسی میرود.
به گزارش خبرگزاری فارس از اراک، میثم سرآبادانی از هنرمندان بهنام عرصه تئاتر و نمایش استان مرکزی است که در جشنوارههای ملی و بینالمللی افتخارات و عناوین ارزشمندی را کسب کرده است. بازی در نمایشهای نخالههای آزادیطلب، افسون معبد، خورشید کاروان، بازمانده، بازی و کارگردانی نمایش علامت، پدرها پسرهایشان را دوست دارند، روایت خیر و شر، یک معرکه، من و روحم با هم، آقای کارگردان، مارو باش شما روباش، مار یا پله مسئله این است، بازی در نمایش شرنگستان و بازی و کارگردانی نمایش «کسی منو ندیده» بخشی از فعالیتهای هنری این هنرمند تفرشی است. این هنرمند ارزشی اخیر توانست در جشنواره ایثار کرمانشاه رتبه سوم بازیگری مرد را کسب کند که به همین بهانه با وی به گفتوگو نشستیم که در ادامه میخوانید. فارس: آقای سرآبادانی از چه سالی وارد عرصه تئاتر شدید؟ سرآبادانی: متولد سال 63 هستم، از سال 79 کار تئاتر انجام میدهم، در جشنوارههای مختلف ملی و بینالمللی شرکت کرده و در عرصه نویسندگی و کارگردانی هم فعال هستم. بیشترین آثاری که تولید کردم در حوزه دفاع مقدس بوده، اما در زمینه معضلات و مشکلات اجتماعی مانند اعتیاد و طلاق هم نمایشهایی تولید کردهام.
فارس: نقش تئاتر در کاهش آسیبهای اجتماعی چیست؟ سرآبادانی: تئاتر در زمینه کاهش آسیبهای اجتماعی نقش موثری دارد، تئاتر به عنوان یک هنر فرهنگی میتواند در رشد یک جامعه خوب و بینقص کمک کند و تاثیرگذار باشد، اما باید مسئولانی که سکاندار نهادهای فرهنگی هستند قائل به این باشند و کمک برسانند رسالت هنر بردن جامعه یک قدم به سمت جلوست و رسالت هنرمند به غیر از این نیست، اما هنرمند به تنهایی نمیتواند این کار را انجام بدهد، از آنجا که هنر در کشور ما یک کار دولتی است یعنی به دست دولتمردان است و بودجه آن را دولتمردان تعیین میکند نیازمند این است که به همان نسبت دولت از هنرمند حمایت کند ولی در عمل اینگونه نیست. مثلا یک هنرمند میخواهد یک اثر اجرا کند، همه میدانیم آثار درام یا تراژدی با مضمون دفاع مقدس و معضلات اجتماعی خیلی به فروش نمیرود و عملا گیشهای ندارد که در این مواقع میطلبد دولت و نهادهای فرهنگی هنری از جمله ارشاد و شهرداری وارد عرصه شده و حمایت کنند، این در حالی است که برخی مسئولان اعتقادی به این مسائل و عملا اعتقادی به کار فرهنگی به این شکل ندارند. بعضی از دستگاهها گمان میکنند با زدن بنر میتوان کار فرهنگی کرد، امروز مردم دغدغه معیشت دارند، دغدغه پایین آمدن سن اعتیاد و فحشا دارند و این مسائل را به ما هنرمندان میگویند، اما ما دست تنها هستیم و کسی نیست به ما کمک کند.
فارس: وضعیت حمایت از هنرمندان تئاتر چگونه است؟ سرآبادانی: تئاتر در ایران یک بچه یتیم است، مسئولان به این طرف آن طرف پاس میدهند، نه دولتی هستیم نه خصوصی، هنگامی که از نهادهای دولتی تقاضای حمایت میکنیم میگویند پول نداریم بودجه و ردیف نداریم و هنرمند هم به تنهایی نمیتواند کار بکند دغدغه هنرمندان فقط بحث حمایتی است، اگر بحث حمایت در این کشور حل شود هنرمندان دیگر هیچ مشکلی ندارند، حمایت یک وجه مالی دارد و یک وجه معنوی، هنرمند باید تضمین بگیرد که اگر یک روز در صحنه اجرا و روی سن از یک شخص حقیقی و حقوقی انتقاد کرد فردا برایش مشکلی پیش نیاید، کسی زیرابش را نزند، پیش مسئولین نروند و درخواست ممنوع الکار شدن بدهند. فارس: چرا برخی از هنرمندان به سمت کارهای سطحی میروند؟ سرآبادانی: چیزی که هنرمند را به سمت کارهای سطحی سوق میدهد بحث دغدغه مالی است و اینجا حق به صورت صد درصد با هنرمند است. در تفرش یک نمایش را در حوزه دفاع مقدس اجرا کردم با عنوان «باد که مینویسد» به نویسندگی آرش عباسی که یکی از بهترین متون بخش تئاتر دفاع مقدس است، نامههایش هم موجود است به تمام روسای ارگانهای شهرستان تفرش چه افرادی که دائیهدار دفاع مقدس هستند چه دوستانی که دستی بر آتش دارند و چه ارگانهای دولتی.
به آنها نامه زدیم که به همراه خانوادههای خود بیایند از این نمایش دیدن کنند و حتی برای آنها بلیط نیم بها در نظر گرفتیم که قیمت بلیط در آن زمان 3 هزار تومان بود اما هیچ کدام نیامدند و در یکی از اجراهای ما فقط 3 نفر در سالن حضور داشتند بعد دوستان مینویسند که کار ارزشی نمیکنید؛ هنرمند کار ارزشی نمیکند چون حمایت ارزشی نمیبیند هنرمند زمانی دلگرم میشود که ببیند سالن پر است، هرچند مبلغ کم و نیم بهاست و درآمدی حاصل نمیشود، اما باز همین نگاه دوستان به هنر خوب است و موجب دلگرمی و قوت قلب میشود، ولی وقتی حمایتی نمیشود چکار باید کرد. بنده بیشترین کارهایم در حوزه دفاع مقدس است، ولی یک زمانی به این نتیجه رسیدیم که دوستان اصلا همچین چیزی را نمیخواهند. قائل به تئاتر به عنوان یک هنر نیستند و اعتقادی به این حرفها ندارند. هنوز هم در شهرستان تفرش اگر با یک مسئول در خصوص کار فرهنگی صحبت کنی، میگوید:«ما بنر زدیم که سیگار نکشید»، فردا میبینیم همان بنر را یک سری از معتادان برداشته و روی سر خود انداختهاند تا باران آنها را خیس نکند، تا بتوانند شیشه بکشند، این یک درد است. هنرمندانی همانند که من جامعه شناسی خوانده و رشتهشان مرتبط با هنر است، چرا باید یک کار سطحی ارائه داده و دغدغه پول داشته باشند، چرا باید کار کمدی چیپ انجام دهیم، نه اینکه کار کمدی خوب نیست نه، اما کارهای کمدی که الان ساخته میشود کار خوبی نیست.
فارس: ماه گذشته در جشنواره سراسری تئاتر ایثار کرمانشاه رتبه سوم بازیگری مرد را کسب کردید، چه بازخوردی در استان داشت؟ سرآبادانی: هیچ، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان حتی یک زنگ هم نزد، در صورتی که رئیس ارشاد تفرش با بنده تلفنی صحبت کرد و تبریک گفت که در همین فرصت از نگاه خوبی که ایشان به هنرمندان تفرش دارند قدردانی میکنم، اما گله دارم از اداره کل فرهنگ و ارشاد استان مرکزی از سال گذشته تا الان خودم و همسرم در بیش از 15 جشنواره سراسری و بینالمللی شرکت کردیم و بیش از 30 رتبه کسب کردیم که تمام مستندات آن نیز در اداره تفرش موجود است و به استان ارسال شده، اما دریغ از یک تلفن و تقدیر یک هنرمند دلگرمی میخواهد و باید از سوی مسئولان امر و متولیان هنر مورد حمایت قرار گیرند. فارس: کارهای سطحی و کیفیت پایین کار هنرمند چه تاثیری در دوری مردم از هنر دارد؟ سرآبادانی: هنرمندان سربازانی هستند بیاسلحه، هرچه آموزش یاد گرفته باشند بدون اسلحه کاری از پیش نمیبرند، ولی هنرمند اگر واقعا دغدغه هنر داشته باشد باید با جیب خالی هم کار کند، خودمان هم کوتاهی کردیم از زمانی که نمایشنامههای سطحی ورود پیدا کرد دوستان متوجه شدند با یک کار سطحی میشود گیشه را فتح و پول به جیب زد، آثار سطحی تولید کردند. عملا چیزی به نام تفکر در تئاتر نداریم و رسالت ما که پیشبرد جامعه است از بین رفته است.
اگر این مسئله را پیگیری کنیم تا به سرنخ برسیم باز هم انتهای آن به مدیران میرسد و نهادهای فرهنگی که اعتقادی به این کار ندارند و تا زمانی که اعتقاد پیدا نکنند قائل به آن نخواهند بود فارس: سخن آخر؟ سرآبادانی: بعضی از مدیران انتظار دارند هنرمندان مجیز آنها را بگویند، هنرمند هیچ وقت این کار را نمیکند و مجیز کسی را نمیگوید، چون رسالت هنر این نیست، هنرمند نه مجیزگوست و نه به دستبوسی کسی میرود و نه بیجهت از کسی تعریف و تجید میکند، ولی دوستان این را میخواهند در صورتی که ذات هنر این نیست چون هنر در ذات خود منتقد است. رسالت هنرمند این است که مردم را هدایت کند و آنها را یک قدم به جلو پیش برد نه بیهوده مجیزگوی دیگران شود. انتهای پیام/.
10:04 - 9 خرداد 1397