نگاهی به 4 برنامه مهم پیشگیرانه در حوزه اعتیاد
طبق تحقیقات صورت گرفته و نظرات متخصصان حوزه اعتیاد، نشان داده شده که مؤثرترین شیوه مقابله با اعتیاد، پیشگیري از مبتلا شدن به آن است؛ زیرا تا زمانی که فرد گرفتار اعتیاد نشده و ارادهاش را از دست نداده، قادر خواهد بود مصونیت خود را از ابتلا به اعتیاد حفظ کند.
به گزارش خبرگزاری فارس از اراک، ارائه آموزشهای صحیح و متناسب با ساختارهای موجود جامعه، به اشکال و روشهای مختلف و افزایش آگاهی و بینش گروههای آسیبپذیر جامعه، خصوصاً نوجوانان و جوانان، موجب سلامت بیشتر و مواجهه بهتر با واقعیتهای زندگی میشود. این آموزشها و برنامههای فرهنگی، باید به بهترین نحو از طریق خانواده، تمامی نهادهای اجتماعی، ارگانهای دولتی، مؤسسات خصوصی، متخصصان و صاحبنظران به نوجوانان و جوانان انتقال یابد. ضمناً این آموزشها باید در قالب یک برنامه منسجم و مدام صورت بگیرد تا قابلیت ارزیابی و سنجش داشته باشد. یکی از الزامات موفقیت در این مسیر، آسیبشناسی برنامهها و طرحهای اجراشده طی سالهای گذشته است، این بررسی کمک خواهد کرد تا ما از اشتباهات گذشته بپرهیزیم و در طراحی برنامههای آتی از تجربه این برنامهها استفاده کنیم. در ادامه به 4 برنامه تدوینشده و اجراشده طی سالهای گذشته در حوزه پیشگیری از اعتیاد میپردازیم. برنامه ملی پیشگیری، درمان و مبارزه با سوءمصرف مواد مخدر این برنامه از آن جهت که به توسعه پژوهش، ارتقای دیپلماسی منطقهای و بینالمللی و تقویت و ارتقای ساختار تخصصی و مدیریتی مبارزه با مواد مخدر توجه کافی نشان نداده، در برآورد اهداف مورد نظر این سیاستها توفیق کمتری داشته است. البته نمیتوان فاصله زمانی اجرای این برنامه با ابلاغ سیاستهای کلی را نادیده گرفت زیرا سیاستهای کلی نظام با 5 سال تأخیر نسبت به این برنامه ابلاغ شده است.
قانون برنامه چهارم توسعه برنامه چهارم تنها از این حیث که به طور ملموس سیاستی تحت عنوان تقویت و ارتقای ساختار تخصصی و مدیریتی مبارزه با مواد مخدر را لحاظ نکرده است، با سیاستهای کلی نظام تفاوت دارد البته شاید بتوان آن را سایهای از این سیاست قلمداد کرد. از سوی دیگر تمرکز و تأکید برنامههای حقوقی جهت اصلاح و بهبود قوانین و مقررات چهارم توسعه بر توانمندسازی تشکلهای غیردولتی و مشارکتهای مردمی را از نقاط قوت این برنامه دانست که در سایر برنامهها و سیاستها توجه کافی به آن مبذول نشده است. برنامه جامع ملی ایران 1400 جامعترین برنامه در میان برنامههای فوق، برنامه جامع ملی ایران 1400 است که بهاستثنای عدم توجه به موضوع پژوهش، در بسیاری از موارد و سیاستها تا حدی وارد جزئیات شده است که حتی فراتر از سطح سیاستهای کلی نظام است. به عنوان نمونه تمرکز این برنامه بر مشاوره، مداخله و حمایت در بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی و ارتقای فرهنگی جامعه متناسب با فرهنگ بومی از جمله راهکارهایی است که از جامعیت این برنامه حکایت میکند.
گرچه در این برنامه نیز همانند برنامه چهارم توسعه مشخصاً از تقویت و ارتقای ساختار تخصصی و مدیریتی مبارزه با مواد مخدر نامی به میان نیامده است و از این حیث با برنامه چهارم توسعه شباهت دارد ولی در میان سیاستهایی که برای استراتژیها ارائه کرده، اقداماتی از قبیل ارتقاء، ساماندهی و بهینهسازی تشکیلات و نیروهای مبارزه با مواد مخدر و ایجاد اصلاحات مناسب با هدف ایجاد تمرکز در مراکز تصمیم سازی و اجرایی قضایی از توجه این برنامه به موضوع انجام اصلاحات ساختارهای مدیریتی و تشکیلاتی دارد که نقطه قوتی برای آن محسوب میشود طرح جامع پیشگیری از اعتیاد شاید مقایسه این طرح با سیاستهای کلی نظام از این منظر که طرح مزبور تنها ناظر بر سیاستهای پیشگیری است، قیاس مناسبی نباشد و به این ترتیب از نظر سیاستهایی که درمان، پژوهش، تقویت ساختارها و اقدامات مقابلهای را مورد توجه قرار میدهد، تفاوتهای فاحشی با سیاستهای کلی نظام دارد. بر این اساس چنانچه طرح جامع پیشگیری از اعتیاد به عنوان طرحی برای قانون برنامه پنجم مدنظر باشد، نیاز به بازنگری در حوزههای مورد اختلاف با سیاستهای کلی نظام دارد. (به نقل از زکریائی،1389) در یک نگاه کلی به رویکردهای سیاستگذارانه و طرحها و برنامههای اجرا شده در این زمینه، مشخص میشود که کلیه سطوح اعم از حاکمیتی و اجرایی کشور، به درستی، به امر پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر و مبارزه با آن تأکید اساسی کردهاند.
همچنین توجه به مطالعات پشتیبانِ طرحها و برنامههای مذکور آشکار میسازد که علیرغم برخی نقاط ضعف نظری و روششناختی، مجموعاً چشمانداز و هدفگذاری صحیحی را در پیش گرفتهاند؛ اما با اینحال، به نظر میرسد که وجود برخی خلأهای نظری و اجرایی باعث شده است که این طرحها و برنامهها نتوانند آنطور که باید و شاید در مواجهه با رشد و توسعه روزافزون مسئله اعتیاد در کشور موفق عمل کنند انتهای پیام/.
00:45 - 15 اردیبهشت 1397
1 بازنشر
2 بازدید
1 پاسخ