تاریخ در حال تکرار؛ از توجیهات حقوق بشری تا تهدید به عصر حجر
مقدمه: تاریخ عبرتآموز و تکرار تجاوزهاتاریخ همواره عبرت آیندگان بوده است. یکی از درسهای آشکار آن، این است که بیشتر جنگها با توجیهات اخلاقی و قانونی از سوی متجاوز آغاز شدهاند. متجاوز همیشه خود را در مقام احقاق حق ازدسترفته، نجاتدهنده بشریت یا مدعی آرمانهای موهومی معرفی میکند. ایران در سیر تحولات خود، از این تجاوزها کم ندیده است: از خرابی شهرها و مساجد گرفته تا سوزاندن کتابخانهها و کشتار زنان و کودکان. با این حال، ملت ایران با فرهنگ و اندیشه کهن خود، همیشه زنده مانده و پس از اخراج بیگانگان، حکومتهایی بر پایه فرهنگ ایرانی بنا نهاده که الگوی سایر ملل بوده است.این بار، در تجاوز اخیر آمریکایی-صهیونی، تاریخ در حال تکرار است. مستکبری خونریز به مانند چنگیز و تیمور و اسکندر، در راه ایران است. این متجاوزان به دنبال تسخیر جهان هستند و ملت ایران با استقلال خود، مانع بزرگ این گسترش سلطه است. دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی در فکر ائتلافی برای تسلط بر خاورمیانه هستند و برای توجیه تجاوز خود، شعارهایی مانند «کمک به مردم ایران» و «آزادی و رهایی ملت ایران» را سر دادهاند. باور اینکه این متجاوزان با صرف هزینههای کلان نظامی و اقتصادی قصد کمک به مردم ایران را داشته باشند، سخت دشوار است.در دیماه ۱۴۰۴، رئیسجمهور آمریکا این توجیهات را برای تجاوز به ایران مطرح میکند، در حالی که اقلیتی در ایران نجاتبخش بودن اقدامات نظامی ترامپ و نتانیاهو را باور دارند. اما هر چه از تجاوز میگذرد، چهره واقعی آن آشکارتر میشود: منازل مسکونی آسیبدیده، زیرساختهای تخریبشده، ناامنی و رخوت در حال گسترش است. ایرانیان در همه جا این «کمکها» را حس میکنند.
ترامپ که سه ماه پیش وعده «کمک در راه است» داده بود، پس از یک ماه تجاوز، کمکها را فراموش کرده و اکنون تهدید میکند: «اگر توافقی حاصل نشود، ما تک تک نیروگاههای تولید برق ایران را به شدت و احتمالاً همزمان هدف قرار خواهیم داد.» او که امید به همراهی اقلیتی در ایران برای تغییر رژیم و تجزیه داشت، اکنون صرفاً بر ابزار نظامی تکیه کرده و تهدید به بازگرداندن ایران به عصر حجر میکند. وزیر جنگ آمریکا، پیت هگست، این اصطلاح را صراحتاً به کار میبرد. این همان کمکی است که برخی منتظر آن بودند.پس از ۳۵ روز تجاوز، دبیرکل فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلالاحمر گزارش میدهد: در ایران وضعیت بشردوستانه به سرعت در حال وخامت است. بیش از ۱,۹۰۰ نفر از جمله زنان و کودکان جان باختهاند و دستکم ۲۰,۰۰۰ نفر مجروح شدهاند. اما عجیب آنکه سران کشورهای جهان و سازمانهای بینالمللی در برابر این تهدیدها و جنایات سکوت کردهاند. جهانی که مدعی تدوین حقوق برای حیوانات بود، اکنون با قلدرهایی مواجه است که نزدیک به ۱۰۰ میلیون انسان را به نابودی تهدید میکنند. سازمان ملل که برای صلح تشکیل شده، به این تهدیدات بیتوجه است. اما ملت ایران ثابت کرده که نه دشمنی با دیگر ملتها دارد و نه تاب تحمل زورگویی را میآورد. رئیسجمهور ایران در نامهای به مردم آمریکا تأکید کرده: ایران هرگز جنگی را آغاز نکرده و هیچ دشمنی با شهروندان آمریکایی ندارد. ایران درس بزرگی به جهانیان خواهد داد و متجاوز را در باتلاقی غرق خواهد کرد که بیرون آمدن از آن سالها هزینه خواهد داشت.راهبرد غلط ترامپ: محاسبات اشتباه و فریب صهیونیستهاشروع تجاوز در اسفند ۱۴۰۴ با هدف پیروزی سریع و برقآسا با همراهی مردم و گروههای تجزیهطلب بود. اما پس از ۵ هفته،
این هدف هر روز دستنیافتنیتر میشود. نیروهای آمریکایی به تخریب زیرساختها مانند پل B۱ در کرج، فولاد مبارکه و پتروشیمی ماهشهر روی آوردهاند، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند ترامپ کنترل جنگ را از دست داده است.نشریه پولیتیکو مینویسد: «جدول زمانی ۲ تا ۳ هفتهای ترامپ برای پایان جنگ ایران، الگویی تکراری از ارائه ضربالاجل کوتاه و سپس تغییر آن است.» نیویورکر نیز عقیده دارد: «ترامپ و هگست آرزو میکنند هر کسی بیشترین بمب را بیندازد به هر چه میخواهد میرسد، اما این جنگ نشان داده چنین چیزی درست نیست.» ترامپ هیچ ابزاری جز سلاح ندارد؛ نه همراهی مردم ایران را دارد و نه همراهی متحدان سنتی خود را. حتی در بین افسران ارشد آمریکا مخالفتها منجر به جابجاییهایی شده است؛ وزیر دفاع از ژنرال رندی جورج خواسته استعفا دهد و پیش از آن نیز ژنرال کین نسبت به عواقب فاجعهبار جنگ هشدار داده بود.یکی از بزرگترین شکستهای آمریکا، عدم همراهی ناتو و اروپاست. ترامپ از همه «نه» شنید. گاردین گزارش میدهد روابط ترامپ و استارمر نخستوزیر انگلیس «به شدت شکرآب شده» است. استارمر تأکید کرده: «هرچقدر فشار باشد، به منافع ملی بریتانیا عمل خواهم کرد.» فرانسه نیز بارها از ورود به جنگ امتناع کرده است. مکرون گفته: «نمیتوان ترامپ را جدی گرفت؛ او بارها اهداف خود را تغییر داده است.» فرانسه هرگونه عملیات نظامی برای آزادسازی تنگه هرمز را غیرواقعی خوانده و ناتو را از عملیات در آن منع میکند. وزیر مشاور فرانسه تأکید کرده: «ناتو اتحادی برای امنیت اروپاست، نه برای عملیات برخلاف قوانین بینالمللی در تنگه هرمز.»نخستوزیر اسپانیا نیز با اشاره به جنگ عراق گفته: «۲۳ سال پیش ما را فریب دادید؛ وحشیها!»
وال استریت ژورنال تحلیل میکند که هیچ کشور اروپایی برای باز کردن تنگه هرمز دست به جنگ نمیزند، چراکه جنگ به اقتصاد و امنیت خودشان آسیب عظیم زده است. حتی ژاپن و کره جنوبی نیز اگر تنگه هرمز پس از جنگ در اختیار ایران بماند، با پیروز میدان کنار خواهند آمد.سارا لانگول، نویسنده آمریکایی، سخنرانی اخیر ترامپ را «احمقانه» خوانده و او را «دیوانه و ابله با ضریب هوشی پایین» توصیف کرده است. در پاسخ به عدم همراهی، ترامپ ناتو را تهدید کرده که ارسال سلاح به اوکراین را متوقف خواهد کرد و متحدان ناتو را «ببر کاغذی» خوانده است. حتی شورای امنیت نیز در اختیار آمریکا قرار نگرفت؛ روسیه، چین و فرانسه مانع از تصویب قطعنامهای برای اقدام نظامی علیه ایران شدند. آمریکا در میانه جنگی وامانده، نه قدرت پیروزی دارد و نه راهی برای خروج.تهدید به «بازگشت به عصر حجر»: فروپاشی حقوق بینالملل : تهدید به بازگرداندن ایران به عصر حجر، از جنبهای تحقق یافته است: در عصر حجر، نه حقوق بینالملل وجود داشت و نه قواعد حقوق بشری. هر قدرتی میتوانست هر جنایتی مرتکب شود. جهان پیش از این جنگ به انبوهی از کنوانسیونها و نهادهای بینالمللی میبالید، اما پس از تجاوز غیرقانونی آمریکا و اسرائیل -بدون هیچ مجوزی- جامعه بینالمللی فهمید که به عصر حجر بازگردانده شده است؛ عصری که فقط قدرت از تو محافظت میکند.این تجاوز را میتوان بزرگترین مصداق نقض قواعد بینالملل در تاریخ معاصر دانست. متجاوزان به صریحترین قواعد بینالمللی بیاعتنایی کردند و از همان روز اول با کشتار مدرسه میناب، بیارزشی حقوق بینالملل را اثبات نمودند. رئیسجمهور آمریکا پس از یک ماه صراحتاً هدف را «دستیابی به نفت» اعلام کرد و مخالفان را احمق خواند.
یک کاربر خارجی در تحلیل خود نوشته: «ایران ملتی است که از شروع جنگ جز حقیقت نگفته؛ قبل از بمباران به غیرنظامیان هشدار میدهد. این شرافت در نبرد است. متأسفانه نهاد آمریکایی-اسرائیلی نمیتواند همین را بگوید.» بلومبرگ هشدار میدهد که تمایل ترامپ به حمله به دشمنان، جهان را به سمت یک عصر جدید هستهای سوق میدهد؛ دولتها آشکارا بحث میکنند که آیا باید سلاح هستهای تهیه کنند، زیرا حقوق بینالملل ناکارآمد است.آسیبهای جهانی: اقتصاد، انرژی و امنیت غذاییتجاوز به ایران و ایجاد ناامنی در تنگه هرمز، افق اقتصاد جهانی را تیره کرده است. تحلیلگران هشدار میدهند حتی پس از پایان جنگ، احتمال رسیدن قیمت نفت به ۲۰۰ دلار در هر بشکه وجود دارد. وال استریت ژورنال گزارش داده: جنگ علیه ایران، هزینه سوخت اتحادیه اروپا را حدود ۱۶ میلیارد دلار افزایش داده؛ قیمت گاز طبیعی ۷۰٪ و قیمت نفت ۶۰٪ رشد کرده است. رئیسجمهور کره جنوبی گفته: «هر قطره سوخت را ذخیره کنید.» یک تحلیلگر آلمانی اعلام کرده: جنگ ایران باعث کاهش ۱۲ تریلیون دلاری ارزش بازارهای جهانی شده است - بیشتر از ارزش کل اقتصادهای آلمان، ژاپن و بریتانیا با هم.ارزش سهام مایکروسافت در یک ماه از ۳۹۸.۵۵ دلار به ۳۶۹.۳۷ دلار کاهش یافته و بزرگترین سقوط بازارهای آسیا از سال ۲۰۰۸ ثبت شده است. قیمت کود (که یکچهارم تجارت جهانی آن از تنگه هرمز میگذرد) ۴۰٪ افزایش یافته که امنیت غذایی را تهدید میکند. همراهی نکردن اروپا با آمریکا مبتنی بر همین واقعبینی است.
استیصال ترامپ در پایان جنگ : ترامپ بارها اعلام پیروزی کرده و بار دیگر از مذاکره سخن گفته، اما تهدیدها و تمدید ضربالاجلهایش نشان از استیصال دارد. سقوط جنگندهها در خاک ایران، گم شدن خلبانان و مشکلات جدید، فقط جنگ را طولانیتر میکند. لسآنجلس پست مینویسد: تهدیدهای ترامپ برای هدف قرار دادن تأسیسات آب در ایران میتواند جنایت جنگی باشد و کشورهای حوزه خلیج فارس نگرانی شدید خود را اعلام کردهاند.ترامپ قصد دارد مذاکره را بر ایران پیروز تحمیل کند، اما سابقه خیانت او در برهم زدن مذاکرات، این حربه را کارساز نیست. او فرهنگ مقاومت ایران را نمیفهمد. وزیر جنگ آمریکا میگوید سربازان آمریکایی «برای عیسی میجنگند» اما پاپ لئوی چهاردهم پاسخ داده: «سلطه نظامی با راه عیسی بیگانه است؛ عیسی به دعای جنگطلبان گوش نمیدهد.»سناتور مورفی میگوید ژنرالهای باسابقه به وزیر جنگ گفتهاند نقشههای او برای جنگ با ایران «غیرعملی، فاجعهبار و مرگبار» است. نماینده مجلس آمریکا نیز گفته: «دولت ترامپ نمیداند چگونه از مخمصه خارج شود.» سیانان گزارش میدهد: با وجود بمبارانهای روزانه، بیشتر سکوهای پرتاب موشکی ایران سالم مانده و هزاران پهپاد انتحاری همچنان وجود دارد.حمله به زیرساختها: دیوانگی ناشی از شکستترامپ از وعده کمک به تهدید حق حیات ایرانیان رسیده است. تخریب پل B۱ در کرج که هنوز بهرهبرداری نشده بود، هیچ توجیه نظامی ندارد. کنت راث، استاد پرینستون، میگوید: «برخی تحلیلگران میگویند برای حمله به این پل هیچ توجیه نظامی معقولی دیده نمیشود.» ترامپ اما به این حمله افتخار کرده و نتانیاهو نیز گفته: «فرماندهان را ترور میکنیم، پلها را بمباران میکنیم.» فعال حقوق بشر و نماینده ECOSOC سازمان ملل میپرسد:
«اگر ایران پل گلدن گیت را بمباران کند، آن را تروریسم مینامید؛ آمریکا بلندترین پل ایران را ویران کرد، چرا آن را صلح مینامید؟»ظهور ایران به عنوان ابرقدرت جدید جهانی بسیاری از تحلیلگران معتقدند جنگ علیه ایران، قدرت خفته ایرانیان را بیدار کرد. رابرت پیپ، مشاور پنتاگون و استاد دانشگاه شیکاگو، میگوید: «ایران از این جنگ به عنوان ابرقدرت بیرون میآید. تا ۳۳ روز پیش جهان ۳ قدرت کانونی داشت؛ آمریکا، روسیه و چین، اما اکنون ایران چهارمین قدرت کانونی جهانی است. بیدار کردن قدرت نظامی کشوری که ۲۰٪ ذخایر نفت و گاز جهان را دارد، بزرگترین اشتباه آمریکا بود.»رویترز نیز گزارش میدهد: «جنگی که با هدف درهم شکستن ایران به راه افتاد، میتواند تهران را به عنوان یک قدرت تسخیرناپذیر تثبیت کند.» ایران در این جنگ به دستاوردهای راهبردی رسیده است:1. کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد.2. تحریم نفت ایران عملاً رفع شده است.3. احتمال تغییر در دکترین هستهای ایران (با توجه به فتوای قبلی رهبری) وجود دارد.4. پایگاههای آمریکا در منطقه در حال نابودی هستند.5. وعدههای ترامپ برای کنترل قیمت انرژی و تورم محقق نشده است.چین نیز اعلام کرده که اگر جنگ ادامه یابد، تنگه هرمز هرگز به ثبات نخواهد رسید. خروج از این جنگ تنها در اختیار ایران است و ایران از موضع قدرت وارد مذاکره خواهد شد؛ موضعی که میتواند تهدید آمریکا و اسرائیل را برای همیشه از بین ببرد.نتیجهگیری نهایی متن: تاریخ در حال تکرار است، اما این بار ایران با تکیه بر فرهنگ مقاومت، همراهی مردم، کنترل بر بازار انرژی و توان موشکی، نه تنها شکست نخورده، بلکه به عنوان چهارمین قدرت کانونی جهانی ظهور کرده است.
آمریکا و اسرائیل در باتلاقی گیر افتادهاند که خود ساختهاند و جهان شاهد اضمحلال نظام تکقطبی و بازگشت به عصری است که حقوق بینالملل جای خود را به منطق صرف قدرت داده است.
18:15 - 16 فروردین 1405