راز ترور نافرجام؛ چگونه انگلیس جان رضاشاه را نجات داد؟

یکی رویدادهای مهم تاریخی در دوران رضاشاه که کم‌تر مورد بحث قرار گرفته، ترور نافرجام رضاشاه توسط برخی از فرماندهان ارتش بود؛ طرح تروری که توسط انگلستان کشف و خنثی شد و به خوبی نقش انگلیس در حفاظت از جان رضاشاه را آشکار کرد.
گروه فارس پلاس: در سال‌های نخست حکومت رضاشاه، مخالفت با استبداد نوظهور پهلوی تنها به محافل سیاسی محدود نبود و حتی در میان برخی افسران بلندپایه ارتش نیز نارضایتی عمیقی وجود داشت.
یکی از مهم‌ترین موارد که کم‌تر به آن پرداخته شده، پرونده سرهنگ پولادین و یارانش است؛ گروهی که بنا بر روایت منابع تاریخی، در اندیشه حذف یا ترور رضاشاه و پایان دادن به حکومت او بودند. سرنوشتی که برای این افسران رقم خورد، نه‌تنها ابعاد خشونت و سرکوب در دوران پهلوی اول را آشکار می‌کند، بلکه پرسش‌های مهمی را درباره نقش قدرت‌های خارجی، به‌ویژه بریتانیا، در حفظ و تثبیت سلطنت رضاشاه پیش روی پژوهشگران تاریخ معاصر ایران قرار می‌دهد.
حسین مکی، نماینده مجلس دوره پهلوی و تاریخ‌نگار در کتاب «تاریخ بیست ساله ایران» می‌نویسد: «سرهنگ احمدخان پولادین که افسری حساس و چون رئیس گارد رضاشاه و از نزدیک شاهد اعمال او بود، با عده‌ای از افسران و اشخاصی که می‌دانست آن‌ها هم با رژیم پهلوی موافق نیستند، وارد مذاکره و متحد شده، کمیته‌ای سرّی تشکیل دادند که او را از میان بردارند و رژیم پهلوی را سرنگون سازند.نزدیک بود که موفق هم بشوند؛ اما یکی از افراد این کمیته از بیم نافرجام‌ماندن این اقدام، محرمانه مراتب را به اطلاع پهلوی رسانید. همگی اعضاء کمیته دستگیر و تسلیم دادگاه نظامی شدند. محاکمات آن‌ها چند روز به‌طول انجامید».
اما جالب توجه است که پرفسور «محمدقلی مَجد» استاد دانشگاه پنسیلوانیا، در بخشی از کتاب «رضا شاه و بریتانیا» که براساس اسناد وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا نگاشته ـ با پرداختن به این موضوع که انگلستان عامل اصلی در جلوگیری از ترور رضاشاه بوده ـ نوشته است: «با خواندن اسناد وزارت امورخارجه آمریکا، به تدریج به نقش انگلیسی‌ها در تضمین امنیت شخصی رضاشاه پی می‌بریم.پرسش هارت [وزیر مختار آمریکا در ایران] که چرا هیچ‌کس رضاخان را نکُشت، پاسخ ساده‌ای داشت: چون انگلیسی‌ها نمی‌گذاشتند. سرویس بی‌رحم و کارآمدِ اطلاعات ارتش [رضاشاه] که چندین نقشهٔ ترور رضاخان را کشف و خنثی کرد، به دست انگلیسی‌ها اداره می‌شد. نقشهٔ تروری را که سرهنگ محمود پولادین در سال ۱۹‌۲۶ برای کشتن رضاخان طراحی کرده بود، انگلیسی‌ها خنثی کردند و علاوه‌بر خودِ سرهنگ پولادین، اکثر هم‌دستانِ او نیز اعدام شدند.یکی دیگر از شخصیت‌هایی که نقشه ترور اعلی‌حضرت پهلوی به قیمت جانش تمام شد، سموئیل حییم، کارمند سابق دولت و نماینده کلیمیِ سابقِ مجلس بود. وسواس شدیدی که انگلیسی‌ها برای حفاظت از جان رضاشاه پس از قتل‌عام وحشیانه ۱۹‌۳۵ [۲۱ تیر ۱۳‌۱۴] در مشهد به خرج دادند، بیانگر آن است که چقدر خواهان حفظ جان [رضا] شاه بودند». (محمدقلی مَجد، رضاشاه و بريتانيا، صفحه ۳۴.)
اما حسین مکی در ادامه کتابش، می‌آورده: «در نتیجه «سرهنگ احمدخان پولادین» محکوم به اعدام و افسران دیگر، سرگرد احمدخان همایون ۱۵ سال، سرهنگ نصر‌الله‌خان ۷ سال، سرگرد روح‌الله‌خان ۵ سال، به حبس محکوم شدند. هایم (سموئیل حییم) که در دوره پنجم مجلس سمت نمایندگی کلیمیان را داشت، به اعدام و محمودخان پولادین به حبس محکوم شدند».
همچنین «حسین مکی» نوشته: «می‌گویند پیش از آن‌که حکم اعدام به مرحله اجرا درآید، رضاشاه در باغ‌شاه حضور داشته و از دور، زیر درختان، ناظر اجرای حکم بوده است. همچنین گفته می‌شود که گفت‌وگوهای سرهنگ پولادین را می‌شنیده است. به سرهنگ پولادین اصرار می‌کنند که نامه‌ای به شاه بنویسد و درخواست تخفیف در مجازات کند؛ اما او از این کار امتناع کرده و ناسزا گفته است. بدین ترتیب، حکم اعدام در نیمه‌شب ۲۴ بهمن ۱۳‌۰۶ اجرا شد و وی به جوخه اعدام سپرده شد.
شرحی از اعدام سرهنگ پولادین در روزنامه ترقی منتشر شده بود که مجله خواندنی‌ها نیز در سال پنجم، شماره ۱۰، مورخ شنبه ۶ آبان ۱۳‌۲۳، آن را نقل کرده است. بخشی از آن گزارش چنین است: «پس از ساعتی انتظار، سرهنگ زاویه با قدم‌های بلند رسید و در حالی که در وضعیت خبردار ایستاده بود، آهسته با بوذرجمهری مشغول صحبت شد. سرتیپ کریم‌آقا، پس از استماع بیانات سرهنگ زاویه، خود را به پولادین رسانید و در حالی که متکبرانه بر هر جمله تأکید می‌کرد، گفت که حسب‌الامر بندگان اعلیحضرت همایونی، شما محکوم به اعدام بوده و من حاضر به گوش دادن وصایای شما هستم!
پولادین نگاهش را متوجه اطراف کرد. شاه را دید که شنل خود را جلوی دهان گرفته و زیر درختان پنهان شده است. با تبسمی محزون پاسخ داد که آقا، برای پاس احترام به درجه و سابقه هم‌قطاری است که وصایای خود را بیان می‌کنم؛ ولی یقین دارم عرایضم مورد توجه قرار نخواهد گرفت.فقط می‌گویم به شاه بگویند که اعدام من و سایر بیچارگان وطن‌پرست، باعث بقای ستمکاری تو نگشته و سلطنت تو را مستقر نخواهد ساخت. از تزلزل و غارت رعایای بدبخت، جز نفرین خدا و لعنت مخلوق، بهره‌ای نخواهی برد و از شکنجه آزادی‌خواهان و اعدام اشخاص روشن‌فکر در گوشه‌های تاریک زندان نیز نتیجه‌ای حاصل نخواهد شد.
اما راجع‌به خودم، چون در این مدت بیست‌وپنج سال که مشغول انجام وظیفه سربازی بودم، در سایه صحت و خدمت اندوخته‌ای نیندوخته‌ام و خانواده بدبختم نه محلی برای اقامت دارند و نه اطفال بی‌گناهم سرمایه‌ای برای کسب دانش و تحصیل؛ در صورت امکان، جزئی مخارجی برای امرار معاش آنان منظور گردد. دیگر زحمتی نداشته، انتظار اجرای اوامر شاهانه را دارم.پس از این بیانات، همانند کسی که خود را برای گرفتن عکس آماده می‌کند، دست چپ را بر قلب و دست راست را بر پهلو نهاد، بر هر دو پا محکم ایستاد و آماده اعدام شد. هنگامی که صدای سرهنگ زاویه برای فرمان آتش به سربازان بلند شد، سرهنگ پولادین با کمال وقار گفت که جناب سرهنگ، برای فرمان آتش جهت تیرباران کردن محکوم، با صدا فرمان نمی‌دهند، بلکه باید با حرکت شمشیر فرمان داد.
این درس نظامی، خشم سرهنگ زاویه را بیشتر کرد و او برخلاف همین دستور، فرمان آتش داد. این افسر شرافتمند با ۲۱ گلوله که به او اصابت کرد، از پا درآمد؛ اما چون تیرها به مواضع حساس بدنش اصابت نکرده بود، بوذرجمهری شخصاً تیری به سر او شلیک کرد و با متلاشی‌شدن سرش، جان سپرد». (تاریخ بیست ساله ایران، حسین مکی، صص ۴۴۳ ـ ۴۴۵.)
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از به‌روزترین تحلیل‌ها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
19:09 - 19 خرداد 1405
فارس پلاس

2 بازنشر9 واکنش
36٫6k بازدید



6 پاسخ

@Professor_Hichkas5 روز پیش
در پاسخ به
این پخلوی ها خاک مقدس ایران رو مفت و مجانی تقدیم جبهه ی استعمار کردن.

@Professor_Hichkas5 روز پیش
در پاسخ به
اگه رضا پالونی برای مردم خوب بود, خود مردم نجاتش میدادن نه انگلیس.

@Professor_Hichkas5 روز پیش
در پاسخ به
اگه رضا پالونی برای مردم خوب بود, مردم نمیذاشتن جبهه ی استعمار اون ملعون رو با اردنگی و در نهایت حقارت و ذلت به یه زباله دونی تو یه گوشه ای از دنیا بفرستن.

تصویر نمایه‌ی ‌مهدی‌
@Mahdimap4 روز پیش
در پاسخ به
خدا لعنت کند همه خائنان به ملت شریف ایران را

@user1751672304864 روز پیش
در پاسخ به و
تصویر نمایه‌ی ‌فرشاد‌
فرشاد

@Iranehamdel  •  1 خرداد 1405

مطالبه

برنامه دولت و مجلس برای کنترل تورم و حفظ ارزش پول ملی چیست؟

ریاست محترم جمهوری، اعضای محترم هیئت دولت و نمایندگان گرامی مجلس شورای اسلامی با سلام و احترام از آنجا که آگاهی مردم از عملکرد نهادهای اجرایی و تقنینی کشور، نقش مهمی در افزایش اعتماد عمومی و همدلی ملی دارد، خواهشمند است گزارشی شفاف و جامع از اقدامات، برنامه‌ها، دستاوردها و چالش‌های موجود در حوزه‌های مختلف اقتصادی و معیشتی به اطلاع عموم مردم رسانده شود. در همین راستا، پرسش‌ها و دغدغه‌هایی در افکار عمومی مطرح است که پاسخگویی به آن‌ها می‌تواند به شفاف‌سازی شرایط کشور و تقویت ارتباط میان مردم و مسئولان کمک کند: در حوزه عملکرد دولت: مهم‌ترین برنامه‌ها و اقدامات دولت برای ایجاد ثبات اقتصادی، رونق کسب‌وکار، حمایت از تولید و اشتغال چه بوده است؟ مهم‌ترین دستاوردهای دولت در دوره مسئولیت فعلی در چه بخش‌هایی حاصل شده است؟ برنامه دولت برای مدیریت کسری بودجه، کنترل هزینه‌ها و کاهش وابستگی به استقراض و برداشت از منابع صندوق توسعه ملی چیست؟ در خصوص طرح‌هایی مانند یارانه‌ها، کالابرگ و سهام عدالت، چه اقداماتی برای تکمیل، اصلاح و رفع نواقص احتمالی در نظر گرفته شده است؟ چه سیاست‌هایی برای کنترل تورم، حفظ ارزش پول ملی و جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم دنبال می‌شود؟ در حوزه عملکرد مجلس شورای اسلامی: مجلس شورای اسلامی چه اقدامات و نظارت‌هایی برای بهبود شرایط اقتصادی و معیشتی مردم انجام داده است؟ چه طرح‌ها و لوایحی با هدف حمایت از تولید، اشتغال و کاهش فشار اقتصادی بر مردم در دستور کار قرار گرفته یا به نتیجه رسیده است؟ در خصوص مسائل ساختاری و اقتصادی: چه برنامه‌هایی برای کاهش بروکراسی اداری و تسهیل امور مردم و فعالان اقتصادی وجود دارد؟ چه راهکارهایی برای جلوگیری از آثار منفی کسری بودجه، افزایش نقدینگی و کاهش ارزش پول ملی پیش‌بینی شده است؟ برنامه‌های بلندمدت کشور برای مدیریت تورم و ایجاد ثبات اقتصادی چیست؟ در زمینه شفافیت و پاسخگویی: چه سازوکارهایی برای اطلاع‌رسانی دقیق‌تر، دریافت مطالبات مردمی و انعکاس نظرات شهروندان در تصمیم‌گیری‌ها در نظر گرفته شده است؟ چگونه می‌توان با افزایش شفافیت و ارائه گزارش‌های مستمر، اعتماد و امید بیشتری در جامعه ایجاد کرد؟ بی‌تردید شفافیت، پاسخگویی و گفت‌وگوی صادقانه با مردم، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش همدلی و مشارکت عمومی در حل مسائل کشور باشد. امید است با تلاش مشترک مسئولان و همراهی مردم، مسیر پیشرفت و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور هموارتر گردد.

دولت و مجلس و کلیه مسئولان و آحاد مردم

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

@user1781165300381 روز پیش
لطفا از این پویش حمایت کنید 🙏🏻❤️https://farsnews.ir/user1709100184142369155/1780575674046809173
9**1385

@user1709100184142369155  •  14 خرداد 1405

درخواست بازنگری در زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد
مطالبه

درخواست بازنگری در زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد

ریاست محترم سازمان سنجش آموزش کشور با سلام و احترام بدین‌وسیله به استحضار می‌رساند که زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد (۱۸ و ۱۹ تیر) با بازه برگزاری امتحانات پایان‌ترم بسیاری از دانشجویان دوره کارشناسی هم‌پوشانی دارد. از آنجا که دانشجویان در طول ماه تیر بخش قابل توجهی از زمان و انرژی خود را صرف آمادگی برای امتحانات پایان‌ترم می‌کنند، امکان برنامه‌ریزی مناسب برای مطالعه، مرور و جمع‌بندی دروس آزمون کارشناسی ارشد برای آنان به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد. این شرایط موجب می‌شود داوطلبان ناچار شوند بین موفقیت در امتحانات دانشگاه و آمادگی برای آزمون کارشناسی ارشد تعادل دشواری برقرار کنند؛ موضوعی که می‌تواند بر عملکرد آنان در هر دو حوزه تأثیر منفی بگذارد و نتیجه ماه‌ها تلاش و برنامه‌ریزی آموزشی را تحت‌الشعاع قرار دهد. لذا خواهشمند است در صورت امکان، زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد به گونه‌ای تعیین شود که پس از اتمام امتحانات پایان‌ترم تمامی دانشگاه‌ها باشد تا دانشجویان فرصت کافی برای مطالعه، مرور مطالب و جمع‌بندی دروس داشته باشند و بتوانند با آمادگی بیشتری در آزمون شرکت کنند. پیشاپیش از توجه و مساعدت جنابعالی و همکاران محترم سپاسگزاریم. با احترام

سازمان سنجش و آموزش کشور، سازمان سنجش و وزارت علوم، دفتر رئیس جمهوری

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه