آیا واقعاً شاه نکُشت و رفت؟

یکی از ادعاهایی که سلطنت‌طلب‌ها همواره در حال تکرار آن بوده‌اند و هیچ‌گاه دست از این ادعا برنداشته‌اند، این است که محمدرضا شاه برای آنکه مردم را نکشد، ایران را در ۲۶ دی ۵۷ ترک کرد. اما منابع بسیار زیادی وجود دارد که این نظریه را کاملاً نقض می‌کند.
گروه فارس پلاس: در سال‌های اخیر، جریان سلطنت‌طلب با به‌کارگیری گسترده از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، کوشیده است تا ذهن نسل جوانانی که دوران پهلوی را ندیده‌اند را به سمت خود جذب کند.
یکی از مسائلی که ـ برای توجیه فرار محمدرضا پهلوی در ۲۶ دی ۱۳‌۵۷ ـ از سوی این جریان مطرح شده و بسیار تکرار شده است، این است که «شاه فرار نکرد، برای اینکه خون کسی را نریزد کشور را ترک کرد».
این ادعا ابتدا توسط خودِ محمدرضا پهلوی ـ در کتاب پاسخ به تاریخ ـ عنوان شد و بعدها به‌طور جدی از زبان فرح پهلوی شنیده شد؛ در برخی کتاب‌های سفارشی که برای تطهیر خانواده پهلوی نوشته شدند و یا محتواهای رسانه‌ای مثل مستندهای شبکه منوتو نیز وجود دارد.
اما فکت‌های بسیار زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد این ادعا به‌هیچ‌وجه صحیح نیست و از طرفی نشانگر آن است که فرح پهلوی و جریان رسانه‌ای سلطنت‌طلب دروغی گفته‌اند و آن را بارها تکرار کرده‌اند.
یکی از این موارد کشتار و خون‌ریزی توسط شاه، مربوط به مرداد ماه سال ۱۳‌۳۲ است که اتفاقاً محمدرضا پهلوی در پس این وقایع، مجبور به فرار از ایران نیز شده بود؛ «یرواند آبراهامیان» مورخ ایرانی-آمریکایی خاورمیانه و استاد برجسته تاریخ در کالج باروخ و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک، در کتاب «تاریخ ایران مدرن» می‌نویسد: «نیویورک‌تایمز گزارش کرد تلفات درگیری‌ها بیش از ۳۰۰ کشته بوده است. اما شاه واقعۀ ۲۸ مرداد را انقلاب بدونِ خون‌ریزی و قهرمانانۀ مردم برای پادشاه محبوبِ خود، نامید». (یرواند آبراهامیان، تاریخ ایران مدرن، صفحه ۱۲۱)
در این زمینه می‌توان به کشتار مردم تبریز در بهمن ۱۳‌۵۶ نیز اشاره کرد؛ به گفته «جان دی استامپل» استاد دانشگاه کنتاکی، حدود ۵۰ هزار نفر در تظاهرات تبریز شرکت کرده بودند که طبق برخی آمارها، حدود ۳۰۰ نفر کشته و ۵۰۰ تا ۷۰۰ نفر از تظاهرکنندگان زخمی شده بودند. (جان دی استامپل، درون انقلاب ایران، صص ‌۹۲ ‌ـ ‌۹‌۳.)
همچنین «فریدون هویدا» برادر امیرعباس هویدا و نماینده شاه در سازمان ملل نوشته است: «روز بعد از واقعهٔ قم [اشاره به کشتار مردم قم توسط نیروهای نظامی حکومت پهلوی در ۱۹ دی ۱۳‌۵۶] جمشید آموزگار، نخست وزیر، اعلام داشت که موضع‌گیری قاطع دولت، نقشه توطئه‌گران را که قصد اخلال در مصالح عالیهٔ جامعه را داشتند، بر هم زد و دخالت به موقع نیروهای حافظ نظم و قانون توانست از گسترش بی‌نظمی جلوگیری کند.
ولی هنوز مدتی از این واقعه نگذشته بود که در ۱۸ فوریه ۱۹‌۷۸ [ ۲۹ بهمن ۱۳‌۵۶] چندین هزار تَن از مردم تبریز به‌عنوان بزرگداشت چهلم کشته‌شدگان حادثه قم، دست به تظاهرات زدند و به دنبال آن نیز شورشی پدید آمد که بنا به گفتهٔ شاهدان عینی در خلال آن، برای اولین‌بار شعار «مرگ بر شاه» شنیده شد... در شورش تبریز هم مثل قم بر اثر تیراندازی قوای انتظامی به سوی مردم، عده‌ای کشته شدند. ولی در مورد این حادثه دولت کوشید تا با کنترل مطبوعات و رادیوتلویزیون تا حد مقدور آن را یک مسأله بی‌اهمیت جلوه دهد و برای تسکین احساسات مردم هم صرفاً به تعویض استاندار آذربایجان و عزل رئیس شهربانی تبریز بسنده کرد». (فریدون هویدا، سقوط شاه، صفحه ۱۹.)
از طرفی دیگر، «فرد هالیدی» نویسنده و متخصص روابط بین‌الملل و خاورمیانه، در کتاب «ایران: دیکتاتوری و توسعه» با اشاره به واقعه تلخ میدان ژاله در ۱۷ شهریور ۱۳‌۵۷، می‌نویسد: «در میدان ژاله تهران بین سربازان و تظاهرکنندگان، درگیر به‌وجود آمد و در تکرار دل‌خراش واقعۀ ژوئن ۱۹‌۶۳ میلادی [خرداد ۱۳‌۴۲ شمسی] نزدیک به سه هزار نفر کشته شدند». (فرد هالیدی، ایران: دیکتاتوری و توسعه، صفحه ۲۹۲.)
درباره کشتار میدان ژاله در ۱۷ شهریور ۵۷، حسین فردوست، رئیس دفتر ویژه اطلاعات و سازمان بازرسی شاهنشاهی نیز، در خاطراتش می‌نویسد: «روز پنجشنبه ۱۶ شهریور گزارش‌های وسیعی از تظاهرات و اعلام اجتماع مردم در میدان ژاله در صبح جمعه رسیده بود. روز ۱۷ شهریور۵۷، طبق معمول در ویلای اسلامی‌نیا در کرج بودم. از «دفتر ویژه اطلاعات» تلفن کردند که طبق اطلاع واصله از ساواک و شهربانی، واحدی از لشکر یک گارد در میدان ژاله برخورد شدیدی با مردم داشته و تلفات سنگینی به جمعیت وارد آمده است». (برگرفته از ظهور و سقوط پهلوی، خاطرات حسین فردوست.)
بنابراین گزاره‌ها است که ادعای سلطنت‌طلب‌ها ـ مبنی بر اینکه شاه نمی‌خواست خون کسی را بریزد و برای همین از ایران رفت ـ زیر سؤال می‌رود و مردود می‌شود.
جالب توجه است که اخیراً رضا پهلوی در پیامی گفته است که نام کسانی که مردم ایران را کشته‌اند بنویسید؛ در پاسخ به این درخواست رضا پهلوی و البته با استناد به منابع معتبر تاریخی می‌توان این اسم را نوشت: «محمدرضا پهلوی».
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از به‌روزترین تحلیل‌ها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
15:12 - 26 دی 1404



149 Replies

Profile picture of ‌دوست‌
@dooste_khoob26 دی 1404
Replying to
ی سر به موزه عبرت بزنید تا ببنید چقدر شاه مهربون، صبور و باگذشت بود.

Profile picture of ‌SARDAR_11‌
@SARDAR_1126 دی 1404
Replying to
مرگ بر چاه و چاهزاده، چاهزاده گفته بود در راه ایران است ، هنوز نرسیده ؟ خخخخخکمک های ترامپ در راه هستند ؟ خخخخ

@user17682145468026 دی 1404
Replying to
توی صحبت های یک سری روحانیون که ویدیو هاش موجود هست گفتن شاه نکشت و تعداد شهدای انقلاب رو طبق امار منابع از بنیاد شهید و .... از سال ۱۳۴۲ تا سال ۵۷ هزار نفر بوده یعنی طی ۱۵ سال به این تعداد رسیده. بزرگترین کشتار در انقلاب خونین ۱۷ شهریور بوده که بیشترین کشته که در بهشت زهرا خاک شدن صد نفر بوده

Profile picture of ‌203***8‌
@ommateemam26 دی 1404
Replying to
پهلوی صیهون خبیث و پست .....

Replying to
قصد من دفاع از شاه نیست اما واقعا شاه در برابر اعتراضات مردم چگونه برخورد کرد و در سال های 88، 96، 98 و 1401 با مردم چگونه برخورد شد؟؟ اگر بگوییم شاه قاتل و جنایتکار بود پس وقایع این سالها و پنهانکاری های مسئولین و قطع همه ارتباطات از جمله پیامک و #اینترنت را چکار کنیم!؟

Profile picture of ‌حجت حجت‌
@Hojjatbadi26 دی 1404
Replying to
چرا کسی مطالبه باز شدن اینترنتو نداره بابا ما چک داریم بدبختی داریم کی قراره خسارت مارو بده ..؟؟؟ ما این وسط چیکاره بودیم که اینهمه آسیب به ما خورده و کسیم پاسخگو نیستتتتت لعنت بر اون باعث و بانی قطعی اینترنت داغ عزیز ببینی اونی که از این قطعی حمایت میکنی

@user17684717716426 دی 1404
Replying to
عکس ها رو که میبینید اصلا اغتشاشی در کار نیست و اعتراضات کاملا مسالمت امیزی بودهشباهت بیانیه های دولت های اونموقع و الان درباره اعتراضات هم جالبه

Profile picture of ‌صالح رفیع‌
@hajSaleh26 دی 1404
Replying to
دیگ به دیگ می گه روت سیاه

Profile picture of ‌ممد گودرز233‌
@Mohammad_goudarzi26 دی 1404
آمریکایی ها متوجه شدند دیگه نمیشه بیشتر از این برای نگه داشتن شاه هزینه کنند.برای همین بهش گفتند فرار کنوگرنه حکومت پهلوی خیلی سرکوب کرد خیلی کشت ولی واقعا دیگه نمیشد جمعش کرد واسه همین فرار کرد رفتاگه آمریکا میخواست دخالت کنه باید حداقل حداقل ١ میلیون نفر رو فقط میکشت واسه همین آمریکا کشید کنار

Profile picture of ‌promise loyal‌
@aeronat26 دی 1404
Replying to
شاه فرار کرد چون ترسو بود. امرای شاه بارها گفتن: شاه مثل کاپیتانی بود که وقتی دریا طوفانی میشد سوار قایق میشد فرار میکرد. یه بار زمان مصدق یه بار ۵۷ .شاه کشتن رو هم امتحان کرد منتها فهمید تو کشور شیعه این چیزا جواب نمیده و کارو بدتر میکنه

Profile picture of ‌ممد گودرز233‌
@Mohammad_goudarzi26 دی 1404
اگه آمریکا میخواست دخالت کنه باید حداقل حداقل ١ میلیون نفر رو فقط میکشت و چند میلیون نفر دیگه رو میفرستاد زندان. این کار عملا ناممکن بود واسه همین آمریکا خودشو کشید کنار و دیگه از حکومت پهلوی حمایت نکرد

@user1768414112026 دی 1404
Replying to
باز خوبه تا قبل ۵۷ همه رو اعتراض میدونین نه اغتشاش

@user17684008952226 دی 1404
Replying to
پهلوی ساختگی فقط واسه احمقها جذابه.آثار فلاکت پهلوی سالها بعد از انقلاب هم وجود داشت.جمهوری اسلامی نقطه ضعفش اینه که همون سرسپردگان پهلوی ملعون خودشونو وارد انقلاب هم کردن و کماکان احمقهارو با دروغاشون فریب میدن و مملکت رو غارت میکنن همونا که نوکر آمریکا هستن

Profile picture of ‌حسین کاظمی۲‌
Replying to
این تروریست چلغوز دزد دیکتاتور با تانک وسط خیابان ایرانی ها رو شهید میکردحالا طرفداران احمق او ...

Profile picture of ‌حسین کاظمی۲‌
Replying to
عدد فیکتا دیروز بهتون میگفتن ۱۲ تا حالا شد۲۰؟ همینه بی شرفید و هر چی تو مغزتون کنن تکرار میکنید

@Ghasemjc26 دی 1404
Replying to
آدم کشی پهلوی را می توان از وحشی گری تروریست های این چند روز دید و اینکه گفته بودند برای تغییر حکومت یک میلیون می کشیم

Profile picture of ‌اسماعیل غمگسار‌
@esmailghm26 دی 1404
Replying to
مطلب خوبی بود، کاش از تاریخ درس بگیریم و ببینیم برخورد با مردم و کشتن بیشتر ضمانت استمرار حکومت نیست.