چرا باید به اظهارات سیاسی «سلبریتیها» شک کرد؟
در سالهای اخیر، همواره شاهدِ این بودهایم که برخی چهرههای مشهور بهویژه بازیگران سینما، در زمینههای مختلف اظهاراتی کردهاند که با حقیقت فاصله زیادی داشته است. این اظهار نظرهای پیدرپی نشانگر آن است که این افراد، از آگاهی کافی برخوردار نیستند و نمیتوان آنها را جدی گرفت.
گروه فارس پلاس: اگر صفحات چهرههای مشهور سینما و تلویزیون ایران ـ که از آنها بهعنوان سلبریتی یاد میشود ـ را دنبال کرده باشیم، بارها با مطالبی به اصطلاح سیاسی و یا تاریخی از سوی این سلبریتیها روبهرو شدهایم که در تضاد با واقعیتها بودهاند. به عبارتی دیگر، این سلبریتیها گاهی با گفتارشان نشان میدهند که از سواد لازم و آگاهی کافی در این زمینهها ـ اقتصادی، سیاسی و تاریخی ـ برخوردار نبوده و صرفاً عادت کردند که حرف بزنند.
بهعنوان مثال، «پرویز پرستویی» بازیگر سینما، چند بار در صفحه شخصیاش در اینستاگرام تصاویری و مطالبی منتشر کرده که موجب خنده کاربران شده است.
در یکی از موارد، پرویز پرستویی ویدئویی در اینستاگرام خود پست کرده بود که داستان یک سگ امدادگر را نقل میکرد ـ که البته مشخص نیست همین داستان هم تا چه حد درست است یا غلط ـ و در کپشن این پست نوشته بود: «اسب سفید شاه که آذر نام داشت ـ به جرم سواری دادن به شاه ـ خلخالی چشمهای این اسب را کور کرد، پاهایش را قطع کرد و این حیوان را کشت».
اما پرستویی در حالی چنین ادعایی کرده که اسب سفیدِ محمدرضا پهلوی، در جریان فیلمبرداری سریال «سربداران» دچار آسیب شد و در آن صحنه تلف شد.
درواقع پرویز پرستویی آنچه که در پیجهای زرد اینستاگرامی دیده بود، باور کرده و این داستان ساختگی را مجدداً با فالوورهای خود به اشتراک گذاشته بود.
در یک مورد دیگر نیز «رضا کیانیان» بازیگر سینما و تلویزیون تصویری از یک بندر منتشر کرده بود که در آن نوشته شده بود: «آبادان پنجاه سال پیش».
منظور از انتشار این عکسنوشته این بود که به مخاطب این پیام منتقل شود که آبادان در دوره پهلوی بسیار زیبا بود و اما امروز، دیگر آن زیبایی وجود ندارد؛ اما تصویری که کیانیان بهعنوان عکسی از «آبادانِ پنجاه سال» پیش منتشر کرده بود، متعلق به «بیروت» بود و هیچ شباهتی به آبادان نداشت.
یکی دیگر از این سلبریتیها که اظهار نظری در زمینه تاریخ معاصر کرده، «ابوالفضل پورعرب» است. وی در یک گفتوگو عنوان کرده بود: «امیرعباس هویدا در دادگاه انقلاب ـ در پاسخ به این سؤال که در دوران نخستوزیری خود چه کاری کردهای؟ ـ گفته که قیمت کبریت یا خودکار بیک را سیزده سال ثابت نگه داشتم. آقای خلخالی بهجای اینکه بپرسد چگونه این کار را کردی، او را کُشت».
اما در مواجهه با این ادعای تکراری که چندین سال است در فضای مجازی مطرح میشود، میتوان به چند گزارش پرداخت و نشان داد که ابوالفضل پورعرب با تکیه بر آگاهی کاذب و مطالب نادرستی که در فضای مجازی دست به دست میشود چنین ادعایی کرده است.
اولاً اگر کسی فیلم دادگاه هویدا را دیده باشد، به خوبی متوجه این موضوع میشود که حتی خودِ هویدا هم هرگز چنین ادعایی نکرده است و ما با یک تحریف تاریخی مواجه هستیم.
همچنین اگر کارنامه اقتصادی دولتِ سیزدهساله هویدا را بررسی کنیم، آرشیو روزنامههای آن دوره را مرور کنیم، به کتابهای مختلف ازجمله «تاریخ ایران مدرن» نوشته «یرواند آبراهامیان» و یا «مقاومت شکننده» اثر «جان فوران» مراجعه کنیم، میبینیم که اتفاقاً تورم و گرانی شدیدی در دولت هویدا وجود داشته است.
حتی جالب است «جمشید آموزگار» که پس از هویدا یه نخستوزیری رسید، پس آغاز یه کار در این جایگاه، در یکی از مصاحبههایش از «مبارزه با تورم افسارگسیخته» سخن گفت.
اما از آنجایی که پورعرب و بسیاری دیگر از همکارانش حوصله کتاب خواندن و مطالعه تاریخ ندارند، هر چیزی که در شبکههای اجتماعی میبینند را بهعنوان فکت میپذیرند و در اظهاراتشان به آن استناد میکنند.
در میان این سلبریتیها، «امیر غفارمنش» بازیگر سینما و تئاتر نیز که در مصاحبهای که چندی پیش انجام گرفت، مدعی شد که «سینمای قبل انقلاب ترویج عشق بود و این روند پس از انقلاب ادامه پیدا نکرد.
غفارمنش در این گفتوگو عنوان میکند که چون در سینمای بعداز انقلاب خبری از عشق نبود و در تلویزیون و رادیو «مرگ بر آمریکا» گفتیم، آمار طلاق بالا رفته است؛ اما بررسیها نشان میدهد که آنچه که در سینمای دوره پهلوی وجود داشت، ترویج فساد و فحشا بود تا عشق.
همچنین آمار طلاق ـ به استناد گزارش روزنامه اطلاعات در دوره پهلوی ـ نیز نشان میدهد که ایران در سال ۱۳۵۰، اولین رتبه طلاق در آسیا و چهارمین رتبه در جهان را دارا بود؛ در حالی که اکنون، حتی جزو ۱۰ کشور اول دنیا هم نیست. البته امیر غفارمنش خودش در این مصاحبه اذعان میکند که اهل کتاب خواندن نیست.
یک مورد دیگر نیز وجود دارد که در مقطعی تبدیل به سوژه طنز شده بود. در این مورد، «سمانه پاکدل» بازیگر سینما که بهجای «فعالان مدنی» از واژه «فعالان معدنی» استفاده کرده و گفته بود: «فعالان معدنی ما در زندان به سر میبرند!».
همچنین «الناز شاکردوست» نیز در جریان ناآرامیهای ۱۴۰۱، در صفحه اینستاگرامش ادعا کرده بود که «طبق قانون اساسی اگر تظاهرات ۲۱ روز به طول انجامد، ارتش باید به نفع مردم وارد عمل شود و در کشور رفراندوم برگزار شود»؛ اما هرگز چنین چیزی در قانون اساسی کشور وجود نداشت و مشخص نشد که شاکردوست بر چه اساسی دست به این شیرینکاری زده بود.
البته این شیرینکاریها صرفاً به بازیگران سینما محدود نیست و موارد مختلفی در جامعه ورزش ـ بهویژه فوتبالیستها ـ نیز دیده شده است.
بهعنوان مثال، علی کریمی در صفحه شخصیاش تصویری که با هوش مصنوعی ساخته شده بود را منتشر کرد و ادعا کرد که این عکس متعلق به سیستان و بلوچستان است.
علی دایی نیز در سال ۱۴۰۱، درباره «سارینا اسماعیلزاده» اهل اردبیل که خودکشی کرده بود، ادعا کرد که این دختر در جریان ناآرامیها و با گلوله مأموران کشته شده؛ هرچند والدین سارینا عنوان کردند که دخترشان خودکشی کرده، اما علی دایی صرفاً با تکیه بر اینکه چون خودش بچهٔ اردبیل است، اصرار داشت که این دختر در خیابان کشته شده.
در مجموع، میتوان گفت که این اظهارات از سوی سلبریتیها نشان میدهد که بسیاری از چهرههای شناختهشده در فضای مجازی، اطلاعات درستی از مسائل سیاسی، اقتصادی و تاریخی ندارند.
درواقع در چنین شرایطی، اعتماد به مطالب منتشرشده در صفحات سلبریتیها بدون ارزیابی صحیح، ممکن است نتیجهای جز گمراهی نداشته باشد.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید. 19:49 - 20 آذر 1404