شاه خوب بود، خادم خوبی برای آمریکا و خائن خوبی برای ملت ایران
ارتش پهلوی انبار تجهیزات از رده خارج آمریکا
بسیاری از تجهیزاتی که ارتش پهلوی از آمریکا خریداری میکرد، مناسب ایران نبود؛ بهعنوان مثال چند فروند بوئینگ ۷۴۷ که از رده خارج شده بود را از قبرستانهای بوئینگ به ایران آوردند.
هرچه آمریکاییها میگفتند، ارتش شاه قبول میکرد
گروه فارس پلاس: سپهبد شاپور آذربرزین، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش پهلوی، درباره سیستم خریدهای نظامی شاه چنین میگوید: «نحوه خرید تسلیحات و جنگ افزار در ایران با بقیه کشورها متفاوت بود.
در بقیه جاها بودجه را بر مبنای تقدمها، مأموریتها و نیازمندیها تهیه میکردند و وزارت جنگ (دفاع) مسئول آن بود و باید در مورد دریافت و هزینهها نیز به مجلس پاسخگو میبود. در ایران اینطور نبود.
نه تقدمها معلوم بود، نه نیازمندیها. ارتشبد [حسن] طوفانیان مسئول خرید جنگ افزار بود و بزرگترین اشکالش این بود که موقع بررسی یا خرید، به هیچوجه با نیروها صحبت نمیکرد؛ بلکه مستقیماً به شاه مملکت میگفت و او هم دستور خرید را میداد و بعد از اینکه کار انجام میشد، نیروها را در جریان میگذاشتند.
در حالی که در مورد برخی از این تسلیحات اصلاً قابلیت جذب نداشتیم، ولی مجبور بودیم با آنها کار کنیم. اینکه چرا طوفانیان را برای این کار انتخاب کردند، کسی دقیق نمیداند؛ ولی یکی از دلایل این بود که میگفتند او خیلی خوب با آمریکاییها صحبت میکند. در واقع طوفانیان موقع خرید اصلا چانه نمیزد و هر چه آمریکاییها میگفتند، قبول میکرد و آنها هم دوست داشتند این سیستم را».
(منبع: خاطرات شاپور آذربرزین، فرماندهی و نافرمانی، به کوشش حسین دهباشی، ص ۲۸۷ - ۲۸۸.)
شرکت گرومن هم در حال ورشکستگی است
سپهبد شاپور آذربرزین، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش پهلوی، درباره نحوه خرید جنگنده اف۱۴، میگوید: «در مقطعی که ارتشبد خاتمی در مسافرت بود، طوفانیان از این فرصت استفاده کرد و تیمی از کمپانی «گرومن» سازنده اف۱۴ را به تهران آورد و در کاخ شاه را بریف (ارائه توضیح در مورد یک موضوع) کردند.
در این سفر تعدادی از سناتورهای آمریکایی هم بودند. آمریکاییها گفته بودند که این هواپیما تنها در اختیار نیروی دریایی آمریکا قرار دارد و شرکت گرومن هم در حال ورشکستگی است. تنها کشوری که ما میتوانیم این هواپیما را به آن بفروشیم شما هستید. با این کار کمپانی گرومن هم نجات پیدا میکند.
هیچکس از نیروی هوایی در این جلسه نبود اعلیحضرت هم تصمیم گرفت، هواپیمای اف۱۴ خریداری شود. بعد که ارتشبد خاتمی از سفر برگشت، بلافاصله این موضوع در روزنامهها منعکس شد. پرسید که در این جلسه چه گذشت؟ گفتم یک نفر از ما هم در این جلسه نبود.
کسی ما را دعوت نکرد. فقط طوفانیان بود و یک مشت مستشار و خودِ اعلیحضرت. نهایتاً خاتمی گفت بروید کارتان را بکنید و برای پذیرش اف۱۴ آماده شوید».
(منبع: خاطرات شاپور آذربرزین، فرماندهی و نافرمانی، به کوشش حسین دهباشی، ص ۲۹۰ - ۲۹۱.)
ایران، شرکت گرومن را نجات داد!
خریدهای نظامی ایران به حدی بود که نیویورک تایمز در شماره ۱ ژانویه ۱۹۷۵ نوشت: «بازار ایران، کمپانی گرومن، سازندهٔ هواپیماهای اف۱۴ را از ورشکستگی مالی احتمالی نجات داد». این شرکت به لطف صادرات به ایران در سال ۱۹۷۵، مبلغ ۱٫۳ میلیارد دلار فروش داشت که تا آن زمان بیشترین رقم فروش سالیانه بود.
(منبع: مرتضی برشنده، عوامل مؤثر در گسترش روابط نظامی ایران و آمریکا در دوران نیکسون و پیامدهای آن، صفحه ۱۷۸.)
در اینباره، اسدالله علم، وزیر دربار پهلوی نیز، در یادداشت دوشنبه ۱۵ و سهشنبه ۱۶ مهر ۱۳۵۳ مینویسد: «چندی قبل فرمانده نیروی هوایی به من گفته بود، به عرض برسانم این همه خرید هواپیما را نمیتواند جذب کند؛ یعنی به این تناسب امکان تربیت پرسنل و خلبان نداریم و کیفیت کار آنها کم میشود؛ منتها جرأت نمیکند این مطلب را به شاه عرض کند؛ در صورتی که خودش، شوهر خواهر شاه است». (خاطرات علم، جلد۴، صفحه۲۵۳.)
خرید هواپیماهای از رده خارج و رهاشده در قبرستان
آذربرزین درباره خرید هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ چنین میگوید: «در یک مقطع با دستور اعلیحضرت قرار شد ۱۱ فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ متعلق به شرکت TWA خریداری شود.
این هواپیماها، از رده خارج شده و در قبرستانی متعلق به این شرکت افتاده بودند. ما گفتیم اصلا هیچ رمپی (محل نگهداری هواپیما در فرودگاه) برای نگهداری این هواپیماها نداریم و در تمام فرودگاه مهرآباد هم این ظرفیت وجود نداشت؛ ولی به هر حال دستور بود که باید خریداری میشد.
فرمهای هواپیماها را که خواندم، دیدیم این هواپیماها غیر قابل بهرهبرداری هستند. عُمر هواپیما سه عامل دارد؛ یکی محل نگهداری این هواپیما که مثلاً در یک شهر ساحلی کنار دریا باشد یا در شهری مثل کاشان.
گاه ممکن است هواپیما کنار دریا ۱۰ سال عمر کند اما همان هواپیما در یک شهر دیگر ۱۵ سال بپرد. مؤلفههای دیگر مثل زمان پرواز و سال ساخت آن نیز مهم هستند. با این تفاسیر ما به این نتیجه رسیدیم که این هواپیماها غیر قابل بهرهبرداری هستند.
گزارشمان را هم به «ستاد بزرگ ارتشتاران» دادیم. طوفانیان هم خدمت اعلیحضرت رفت و گفت با شرکت بوئینگ صحبت کردیم و آنها گفته اند همه هواپیماها بازبینی اساسی خواهند شد. اعلیحضرت هم قبول کرد.
در حالی که دو گردان هواپیمای سی۱۳۰ داشتیم که هنوز تکمیل هم نشده بود و حتی ایراناِیر هم ۱۱ فروند بوئینگ ۷۴۷ نداشت. به هر حال رمپها درست شد و هواپیماها را خریدند. یکی از این هواپیماها در مسیر آمریکا به تهران در اسپانیا سقوط کرد و همه سرنشینان آن کشته شدند؛ بدون اینکه هواپیما هیچ مشکلی داشته باشد یا خلبان خطری را مخابره کرده باشد. مکالمات هم عادی بود.
یک هیئت برای بازرسی اعزام کردیم و معلوم شد، قسمتی از بال هواپیما کنده شده که این اتفاق به دلیل آتشسوزی در داخل یکی از باکهای بنزین بوده است. خب عمر این هواپیما زیاد بود و قطعات فرسوده شده بودند و دقت لازم هم صورت نگرفته بود».
(منبع: خاطرات شاپور آذربرزین، فرماندهی و نافرمانی، به کوشش حسین دهباشی، ص ۳۰۲ - ۳۰۳.)
مسئول نجات شرکت TWA از ورشکستگی
آذربرزین در ادامه، اینطور میگوید: «در همان ایامی که یک بوئینگ ۷۴۷ خریداری شده توسط ایران، دچار سانحه میشود و سقوط میکند، سانحه مشابهی هم برای هواپیمای بوئینگ شرکت هواپیمایی آلمانی «لوفت هانزا» پیش میآید. آنها از ایران میخواهند که بهطور مشترک از شرکت بوئینگ شکایت کنند».
سپهبد آذربرزین، ماجرای شکایت را چنین شرح میدهد: «در همان مقطع شرکت «لوفت هانزا» هم سانحهای داشت. آنها به ما گفتند، ما از شرکت بوئینگ شکایت کردیم و وکلای ما در حال پیشبرد این پرونده هستند. به ما گفتند شما هم بیایید و هیچ احتیاجی به هزینه کردن هم ندارید.
همه کارها را ما میکنیم؛ فقط شما هم در کنار ما باشید. این موضوع به عرض اعلیحضرت رسید و ایشان مخالفت کردند. به هر حال ما خودمان این کار غلط را کرده بودیم و کسی ما را مجبور نکرده بود، هواپیمای از خدمت خارجشده را که در قبرستان هواپیما بود، بخریم.
آذربرزین در این بخش از سخنان خود، با کنایه و خنده میگوید: «به هر حال این شرکت (TWA) داشت ورشکسته میشد و ما هم مسئول بودیم که به آنها کمک کنیم!».
(منبع: خاطرات شاپور آذربرزین، فرماندهی و نافرمانی، به کوشش حسین دهباشی، صفحه ۳۰۳.)
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
13:57 - 26 ژانویه 2025
8 پاسخ
@user170910038384318437826 ژانویه 2025در پاسخ بهخدایی دیگه f14 طیاره ی شاخی بود زمان خودش بی انصاف نباشید
@ABDOALA26 ژانویه 2025در پاسخ بهدیگه همه چیز رو زیر سوال نبرید....اف چهارده که دیگه حزو بهترین های جهان بود.نویسنده و انتخاب کننده تیتر یه مقدار انصاف و ...حتی نسبت به مخالفان هم لارمه
@user170910012761735609826 ژانویه 2025در پاسخ بهآره و همچنین بنجل ها و آشغال هایی مثل اف ۱۴ و ۳۰۰ فروند اف ۱۶ ای که البته با کارشکنی به ایران نرسید!!!
@user170910092848056656926 ژانویه 2025در پاسخ بهانصاف هم خوب چیزیه همین پس ما هشت سال با بیل و کلنگ میجنگیدیم ؟!😂
@Lotfi26 ژانویه 2025زمان جنگ سیم خاردار به ایران نمی فروختند، مگر برای تولید یک سیم خاردار چه تکنولوژی لازم بود که ارتش فخيمه شاهنشاهی نمیتوانست تولید کند؟اینهمه عقب ماندگی تکنولوژی جنگی را با تحویل چند تا f14 و امثالهم نمیتوان جبران کردپس در جنگ هم باید با تن مقابل توپ و تانک می ایستادیم و آنهمه شهید میدادیم چرا که …نمایش بیشتر
@misafgh1404029 ژانویه 2025در پاسخ بهیه عده بیوطن به هر بهانهای میخوان از شاه بی وطن و دزد دفاع کنن