وضع پزشکی قبل انقلاب؛ شاه برای دندان‌درد به خارج می‌رفت

چند روز قبل، پزشکان ایرانی برای اولین‌بار در منطقه توانستند، مغز جنین را در رحم مادر درمان کنند. به همین بهانه، وضعیت پزشکی ایران را در دوران قبل انقلاب بررسی می‌کنیم؛ در آن دوره، شاه کشور برای بیماری‌های ساده به خارج می‌رفت.
گروه فارس پلاس: خبرنگار شبکه العالم در ۱۹ دی ماه امسال، به بیمارستان امام خمینی (ره) رفته و گزارشی در مورد عمل جراحی نوزاد در رحم مادر تهیه کرده است. این نوع عمل جراحی توسط پزشکان ایرانی آن هم در یکی از بیمارستان‌های ایران، آن‌قدر افتخارآمیز بود که حتی رسانه‌های غیر ایرانی مانند العالم نیز با آب و تاب از آن سخن می‌گوید.
اما شاید برای ما ایرانیان جالب باشد که سری به دوران پهلوی بزنیم و به وضعیت پزشکی آن روزها بپردازیم. «هوشنگ امیراحمدی»، استاد دانشگاه راتگرز آمریکا، در این باره می‌گوید: «ما در زمان شاه پزشک از بنگلادش وارد می‌کردیم ولی الان پزشک صادر می‌کنیم؛ این یک واقعیت است».
درواقع ایران در دوران پهلوی آن‌قدر با کمبود پزشک مواجه بود که مجبور بود از کشورهایی مانند هند، پاکستان و بنگلادش، پزشک وارد کند.
در مورد کمبود پزشک در زمان شاه، «رابرت گراهام»، خبرنگار سابق روزنامه فایننشال تایمز، در کتاب «ایران: سراب قدرت» می‌نویسد: «کمبود متخصصان پزشکی و پیراپزشکی چنان شدید بود که برای نمونه، در اسفند سال ۱۳‌۵۴ خورشیدی آزمایشگاه بزرگترین بیمارستان دولتی آبادان[به علت نداشتن متخصص لازم] تعطیل شد».
البته آمارهای دقیق‌تر نیز در این زمینه موجود است که حتی تعداد تخت‌های بیمارستان را نیز به ما نشان می‌دهد.
«محمدعلی کاتوزیان»، عضو دانشکده مطالعات شرقی دانشگاه آکسفورد، در کتاب «اقتصاد سیاسی ایران مدرن: استبداد و شبه مدرنیسم» می‌نویسد: «درسال ۱۳‌۵۵ طبق آمار رسمی، یک پزشک برای هر ۳۰‌۰۰ نفر، یک دندانپزشک برای ۱۹‌۰‌۰۰ نفر و یک تخت بیمارستان برای هر ۷۱۱ نفر وجود داشت. این‌ها میانگین‌های کل کشور هستند؛ نیمی از پزشکان، دندانپزشکان و تخت‌های بیمارستانی فقط در تهران بود».
اما موضوعی که درباره وضع پزشکی این دوران، بیش از کمیت مورد توجه قرار گرفته، میزان کیفیت و کارایی پزشکان قبل از انقلاب است.
«اسدالله علم»، نخست‌وزیر و وزیر دربار پهلوی، در خاطرات روز سه شنبه، ۲۲ فروردین ۱۳‌۵۱، می‌نویسد: «شب، اطبایی که چشم خانم علم و علیا حضرت ملکه پهلوی را عمل کرده‌اند، مهمان من بودند. آن‌قدر از وضع بد طبی ما صحبت داشتند که واقعاً غرق عرق خجلت شدم.
یکی از آنان می‌گفت: به‌عنوان نمونه، فیلم عمل چشمی را در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران به من نشان دادند که اگر سر آن عمل حاضر می‌بودم، ناچار بودم کار را از دست طبیب عمل کننده بگیرم و خودم انجام دهم؛ چون مطمئن بودم با این عمل، مریض را کور می‌کند». (یادداشت‌های اسدالله علم، جلد ۲، صفحه ۲۱۸.)
همان‌طور که اشاره شد، اوضاع پزشکی ایران آن‌قدر بحرانی بود که حکومت پهلوی برای ارائه خدمات بهداشتی به مردم، مجبور بود از پزشکان هندی، پاکستانی و بنگلادشی کمک بگیرد؛ اما در حالی که برای مسائل پزشکی مردم از این کشورها پزشک وارد می‌کردند، شخص محمدرضا شاه و خانواده پهلوی، برای معاینه و معالجه پزشکی، از پزشکان غربی و یا به عبارت دیگر، از کشورهای جهانِ اولی بهره می‌بردند. تا جایی که شاه، حتی برای یک دندان‌دردِ ساده به اروپا و آمریکا سفر می‌کرد.
اسدالله علم در این‌باره، در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳‌۴۸، چنین نوشته است: «...دندان‌های شاهنشاه درد گرفت. تصمیم گرفتند دو روز به زوریخ تشریف ببرند». (یادداشت‌های اسدالله علم، جلد ۱، صص ۱۶۴ و ۱۶۵.)
همچنین، اسدالله علم، در خاطرات روز دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۳‌۵۴، می‌نویسد: «صبح اطبای فرانسوی را راه انداختم تا برای معاینهٔ شاهنشاه و گرفتن خون به دیزین بروند». (یادداشت‌های اسدالله علم، جلد ۵، صفحه ۴۴۵.)
عَلَم در بخش‌های دیگری از خاطرات خود نیز متعدد به این موضوع اشاره کرده است؛ البته این‌که شاه برای درمان و معالجه بیماری‌های خود، از پزشکان غربی استفاده می‌کرده، نشان از بی‌اعتمادی او نسبت به پزشکان ایرانی دارد.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از به‌روزترین تحلیل‌ها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
14:42 - 28 دی 1403

16 بازنشر45 واکنش
344٫4k بازدید



23 پاسخ

در پاسخ به
دیگه خدایی .اگه دین ندارید ازاده باشید. این همه دانشجو اون موقع بورسیه کردن فرستادن بهترین دانشگاه ها با بالاترین هزینه که کشور تو سالهای اینده بهترین دکترارو داشته باشه. مثل اینکه یک درختو بکاری 20سال بعد محصول بده.تو خیلی از زمینه ها اینطوری بوده .که از سال 57 تا الان داریم پزشو میدیم.مثل خلبانها

@MJMP092228 دی 1403
در پاسخ به
هین الان هم آقا زاده برای درمان میرن خارج

تصویر نمایه‌ی ‌999***5‌
@mohamad_b6828 دی 1403
در پاسخ به
بازم به نسبت کشور های همسایه،وضعیت قابل قبول بود ...در واقع بایستی ایران سال ۱۳۵۰ رو با کشورهای همسایه در همون زمان مقایسه کنیم نه امروز...امروزه جمعیت بیشتر شده علم و تکنولوژی پیشرفته شده ...الانم بایستی ایران رو با کشورهای مجاور مقایسه کنیم....مثلا مقایسه با عراق و ترکیه و امارات و غیره

@misafgh1404028 دی 1403
در پاسخ به
جواب عدداز کدوم دین و آزادگی حرف می زنی؟اگه دین داشته باشی و ازاده باشی از این شاه مزدور پلید و خائن و وطن فروش دفاع نمیکردیاون موقع فقط افراد درباری بورسیه میشدن

@misafgh1404028 دی 1403
در پاسخ به
کسی که از این مزدور دست نشانده دفاع کنن یا اخمق هستن یا خودشون دست نشانده

@misafgh1404028 دی 1403
در پاسخ به
لعنت بر این مزدور و حامیانش

@user17078468566428 دی 1403
در پاسخ به
به نظرم شاه توسط عوامل موساد یا مریکا کشته شدمهره سوختهایران تا جایی خوبه که وابسته باشهبا همین روس و چین هم باید با مراقبت و مدیریت کار کرد

تصویر نمایه‌ی ‌فردین سنگ چیان‌
@Fsangchian28 دی 1403
در پاسخ به
پیشرفت ایران در این چند دهه، مورد اذعان همگان استتغییراتی که در راستای پیشرفت جهانی صورت گرفته و اصل مقایسه، باید بر اساس سرعت رشد جهانی باشد،که در مواردی به صورت ایده آل پیشرفت داشتیم و در برخی موارد، عملکرد ما نسبت به پتانسیل و بستر موجود، قابل قبول نبوده!اصولا سنجش و قیاس پیشرفت هر کشور را بای…نمایش بیشتر

@VAMPIRE28 دی 1403
در پاسخ به
قرار تو یک وجب خاک بخوابیدبا بورسیه کامل میفرستاد بهترین دانشگاه های اروپا و امریکا برگردن ایران برای خدمت و تعلیم نسل بعد و با افتخار برمیگشتن نمونه اش پرفسور سمیعی

@Moh12328 دی 1403
در پاسخ به
مرحوم ایت الله شاهرودی هم برا درمان رفت خارج

@Moh12328 دی 1403
در پاسخ به
در جواب اقای کاظمی لابد شهید بابایی و دکتر چمران عزیز درباری بودن

تصویر نمایه‌ی ‌سید حسینی‌
@Hossini28 دی 1403
در پاسخ به
با فرض بر این که بقول دوستان این همه دانشجو با بورسیه کامل فرستاد در بهترین دانشگاه‌های اروپا! پس حداقل باید گفت که هندیها و پاکستانی‌ها یا مدیریت قویتری داشتند و زودتر فرستاده بودند یا دانشگاه‌های داخلیشون خیلی خوب بود که آنهمه دکتر متل مور و ملخ تربیت و ریخته بودند تو ایران و ما تازه فرستاده بودیم…نمایش بیشتر

@user17078468566428 دی 1403
در پاسخ به
جناب حسین کاظمی 2نخیر شما از توهم حرف میزنیدهیچ کشوری حق ندارد استقلال ما را تحت الشعاع قرار بدهاز طرفی ساده لوحانه است ارتباط پایاپای و همتراز با چین و روسیه را به ارتباط از بالا به پایین تبدیل کنیم

@user17078349065429 دی 1403
بالاخره نمردیم و یک شاه پرستی مجبور شد برای دفاع از قبله ی عالم خود از شهدای اِسلام کمک بگیرد !شهید بابایی و دکتر چمران !اولا" آنها پزشک نبودند ثانیا" آنها رفتن دربار فرعون که پس از شناخت درست فرعون برگردند و ملتشان را موسی وار از چنگ همان فرعون و دست نشانده اش یعنی شاه پالانی نجات بدهند و به کور…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی کاربر
در پاسخ به
از زمانی که امام خمینی اومد ایران طلا شدخداشاهده از برکت امام خمینی ایران پیشرفت کرد خدا رحمتت کنه مرد بزرگ کاش بودی و ما دورت مثل پروانه پر می زدیم خمینی پت شکن روح منی جانم فدات

تصویر نمایه‌ی کاربر
در پاسخ به
خدمات امام (ره)به ایران رو فراموش نکنید تاسیس ارتش بیست میلیونی و بسیج مقدسو همچنین ایجاد چهره نو مدرن به ایران یعنی ایران کلش حلبی آباد بودمردم آه نداشتن بخورن زمان شاه ملعوناز زمانی که امام عزیز آمد ایران رو به پیشرفت کرد

تصویر نمایه‌ی کاربر
در پاسخ به
جانم فدای امام خمینی و امام خامنه ای 🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺

تصویر نمایه‌ی ‌بنده خدا‌
@user1710216316530 دی 1403
در پاسخ به
شبکه سلطنت طلب منوتو با برنامه مزخرف تونل زمان دروغ های عجیبی به خورد مردم داده ، تا جایی که پیرمرد هایی که اون زمان رو دیدن یادشون رفته ، بی عرضگی مدیران صدا و سیما در ساختن برنامه‌های جالبی که بتونه مردم رو پای این حقایق بنشونه بر همگان روشنه، حتی رهبر انقلاب هم در آخرین پیام به همایش رسانه ملی

تصویر نمایه‌ی ‌بنده خدا‌
@user1710216316530 دی 1403
در پاسخ به
ملی نامه بدون سلام والسلام رو نوشتن، مخاطبان شما یا طرفدار نظام جمهوری اسلامی هستند یا دشمن ، برای قشر جوان و اونایی که خبر از این حقایق ندارن لطفاً تو شبکه های اجتماعی برنامه‌های تصویری بسازید و تو چشم این جماعت سلطنت طلب بکنید