مقابل دشمن بایستید و نترسید؛ قدرت مطلق خداست
خداوند در سوره فصلت به مؤمنان مقاوم میفرماید که از هیچ قدرتی جز او هراس نداشته باشند و به آنان بشارت میدهند که «أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا». این آیات نشان میدهد راز ایستادگی در برابر دشمن، تکیه بر قدرت مطلق الهی است.
گروه قرآن و فعالیتهای دینی خبرگزاری فارس: آیات ۳۰ تا ۳۸ سوره فصلت، تصویری روشن از جایگاه اهل ایمان در میدان نبرد حق و باطل ارائه میکند. این آیات از یک سو پاداش عظیم مؤمنان استوار را بیان میکند و از سوی دیگر راه مقابله با دشمنیها، وسوسهها و شرارتهای جبهه باطل را نشان میدهد.علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، این بخش از سوره را تبیینکننده سنت همیشگی خداوند در حمایت از مؤمنان و پیروزی نهایی جبهه حق میداند؛ سنتی که بر محور ایمان، استقامت و بندگی خدا شکل میگیرد.«رَبُّنَا اللَّهُ» آغاز راه استقامت استآیات با این بشارت بزرگ آغاز میشود که «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا». صرف ادعای ایمان کافی نیست، آنچه انسان را در زمره اولیای الهی قرار میدهد، پایداری بر مقتضای این ایمان است. استقامت یعنی انسان در عقیده، عمل، اخلاق و مسیر زندگی از راه خدا منحرف نشود و در برابر فشارها و تهدیدهای دشمنان عقبنشینی نکند.«ثُمَّ اسْتَقَامُوا» بیانگر تداوم و پایداری در مسیر توحید است. مؤمن واقعی کسی است که در فراز و نشیبهای زندگی، پروردگاری خدا را پذیرفته و بر این پذیرش ثابتقدم بماند. چنین ایمانی زمینهساز نزول امدادهای الهی خواهد بود.فرشتگان پیامآوران آرامش و نصرت الهیثمره استقامت، نزول فرشتگان الهی است، «تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا». این نزول تنها محدود به لحظه مرگ نیست، بلکه شامل همه مراحل حساس زندگی مؤمن نیز میشود، هر جا که انسان در مسیر حق نیازمند قوت قلب و اطمینان باشد.آیه ۳۷ سجده واجب دارد.
فرشتگان سه پیام مهم برای اهل ایمان دارند، اینکه ترس نداشته باشید، اندوهگین نشوید و به بهشتی که وعده داده شدهاید بشارت یابید. این پیامها نشان میدهد که خداوند جبهه حق را در سختترین شرایط تنها نمیگذارد. هنگامی که دشمن با تهدید، فشار روانی و قدرتنمایی به میدان میآید، نصرت الهی آرامش و اطمینان را در دل مؤمنان قرار میدهد.پاداشی فراتر از تصور برای اهل ایماندر ادامه، خداوند از نعمتهای عظیم بهشتی سخن میگوید، اینکه «لَکُمْ فِیهَا مَا تَشْتَهِی أَنْفُسُکُمْ وَلَکُمْ فِیهَا مَا تَدَّعُونَ». علامه طباطبایی معتقد است این تعبیر نشاندهنده گستردگی بیحد پاداش الهی است، زیرا همه خواستههای مشروع و همه آرزوهای مؤمنان در بهشت تحقق مییابد.این وعدهها بیانگر آن است که رنجها و ایستادگیهای اهل حق بیثمر نمیماند. در منطق قرآن، سختیهای مسیر ایمان سرمایهای برای دستیابی به رحمت و کرامت جاودان الهی است. از همین رو مؤمنان در برابر دشمنان احساس شکست نمیکنند، زیرا افق نگاه آنان فراتر از دنیا و محدودیتهای آن است.دعوت به خدا بهترین سخن و بهترین راهپس از بیان جایگاه مؤمنان، قرآن به ارزش دعوت به حق میپردازد، «وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ». هیچ سخنی برتر از سخنی نیست که مردم را به سوی خدا و حقیقت هدایت کند.
دعوت به خدا زمانی اثرگذار است که با عمل صالح همراه باشد، از همین رو آیه بلافاصله میفرماید که «وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِی مِنَ الْمُسْلِمِینَ». یعنی مبلغ حقیقی کسی است که خود در میدان عمل نیز تسلیم فرمان خدا باشد. این آیه نشان میدهد که پیروزی جبهه حق تنها با شعار حاصل نمیشود، بلکه نیازمند ایمان، عمل و هویت روشن دینی است.بدی را با نیکی پاسخ دهیدیکی از مهمترین راهبردهای قرآنی در برابر دشمنیها در این بخش از سوره مطرح شده است، «ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ». خداوند به مؤمنان دستور میدهد که بدیها را با بهترین شیوه دفع کنند.مقصود، مقابله حکیمانه و اخلاقی با رفتارهای ناپسند است، رفتاری که بتواند کینهها را به دوستی تبدیل کند. نتیجه چنین رویکردی آن است که دشمن سرسخت گاهی به دوستی صمیمی تبدیل میشود، «فَإِذَا الَّذِی بَیْنَکَ وَبَیْنَهُ عَدَاوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ».البته قرآن تأکید میکند که رسیدن به چنین مرتبهای آسان نیست و تنها کسانی به آن دست مییابند که اهل صبر و بهرهمند از ایمان و اخلاق بزرگ باشند، «وَمَا یُلَقَّاهَا إِلَّا الَّذِینَ صَبَرُوا».پناه بردن به خدا، راه مقابله با وسوسه دشمندر مسیر مبارزه با جبهه باطل، تنها دشمن بیرونی خطرآفرین نیست، وسوسههای شیطانی نیز میتواند انسان را از مسیر حق منحرف کند. از همین رو خداوند میفرماید که «وَإِمَّا یَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّیْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ».
این آیه نشان میدهد که مؤمن حتی هنگام برخورد با بدیها و دشمنیها نباید از چارچوب تقوا خارج شود. اگر خشم، انتقامجویی یا وسوسهای شیطانی در دل او پدید آمد، باید فوراً به خدا پناه ببرد؛ زیرا تنها خداوند شنوا و آگاه است و میتواند انسان را از لغزش حفظ کند.بندگی خدا سرچشمه موفقیت و پیروزی استآیات پایانی این بخش با یادآوری نشانههای قدرت الهی و نهی از پرستش غیر خدا همراه است. خداوند پس از اشاره به خورشید و ماه میفرماید: «لَا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوا لِلَّهِ».المیزان این آیات را تأکیدی بر اصل توحید میداند، اصلی که زیربنای همه پیروزیهای جبهه حق است. هرگاه انسان دل به قدرتهای ظاهری ببندد، دچار ضعف و شکست میشود، اما اگر تنها خدا را معبود و تکیهگاه خود بداند، از سرچشمهای پایانناپذیر از قدرت و نصرت بهرهمند خواهد شد.در مجموع، آیات ۳۰ تا ۳۸ سوره فصلت پیامی روشن برای جبهه حق دارد، اینکه ایمان بدون استقامت به ثمر نمیرسد، استقامت بدون توکل پایدار نمیماند و پیروزی بدون بندگی خدا حاصل نمیشود.خداوند به اهل ایمان وعده داده است که در دنیا و آخرت آنان را یاری کند، ترس و اندوه را از دلشان بزداید و سرانجامی سرشار از کرامت و سعادت برایشان رقم بزند. این وعده الهی، مهمترین پشتوانه مؤمنان در رویارویی با دشمنان و دشواریهای مسیر حق است.تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۸۰ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید. آیه ۳۷ سوره فصلت سجده واجب دارد.#قرآن#سوره_فصلت#امید_بخشی#دشمن_شناسی 01:01 - 19 خرداد 1405