اشتباه رایج والدین در کلاسهای آنلاین
برخی والدین برای کمک به فرزندشان در کلاسهای آنلاین، خودشان پاسخ میدهند، تکلیف مینویسند یا حتی بهجای کودک در کلاس حضور فعال دارند. دکتر مهشید تجربهکار، عضو هیأت علمی روانشناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان و رئیس مرکز مشاوره، سلامت و سبک زندگی، میگوید این رفتار که در ظاهر با نیت کمک انجام میشود، در عمل میتواند به یادگیری، اعتمادبهنفس و رشد استقلال کودک آسیب بزند. او در گفتوگو با فارس توضیح میدهد که حضور جایگزین والدین در فرآیند آموزشی چه پیامدهایی دارد و والدین چگونه میتوانند بدون دخالت مستقیم، نقش حمایتی مؤثرتری ایفا کنند.
خبرگزاری فارس_کرمان: دکتر تجربه کار توضیح میدهد که بسیاری از والدین تصور میکنند اگر در زمان کلاس کنار کودک بنشینند و پاسخها را سریعتر بگویند، به موفقیت او کمک کردهاند. اما زمانی که والد بهجای کودک فکر میکند، پاسخ میدهد یا تکلیف را انجام میدهد، در واقع فرایند یادگیری را از کودک میگیرد. در این شرایط کودک دیگر تمرین حل مسئله، تمرکز و تلاش ذهنی را تجربه نمیکند.
کاهش اعتمادبهنفس تحصیلی
به گفته دکتر تجربهکار، یکی از اولین پیامدهای این رفتار کاهش اعتمادبهنفس تحصیلی کودک است. وقتی کودک میبیند پاسخها همیشه از سوی والد داده میشود، بهتدریج این باور در ذهن او شکل میگیرد که به تنهایی قادر به انجام تکالیف نیست. این احساس ناتوانی میتواند در بلندمدت انگیزه یادگیری را کاهش دهد.وابستگی پنهان در فرآیند یادگیریدکتر تجربهکار میگوید حضور فعال والد بهجای کودک باعث ایجاد نوعی وابستگی آموزشی میشود. کودک به این نتیجه میرسد که برای انجام تکلیف یا پاسخ دادن در کلاس باید منتظر کمک والد باشد. در نتیجه، توانایی تصمیمگیری و تلاش مستقل در او کمتر شکل میگیرد.کاهش مسئولیتپذیری در کودکاین روانشناس توضیح میدهد وقتی والد بخش زیادی از کارهای درسی را انجام میدهد، مسئولیت یادگیری عملاً از دوش کودک برداشته میشود. در چنین شرایطی کودک احساس نمیکند که نتیجه درس خواندن به تلاش خود او وابسته است و همین مسئله میتواند مسئولیتپذیری تحصیلی را تضعیف کند.
افزایش اضطراب و ترس از اشتباه
دکتر تجربهکار تأکید میکند یکی دیگر از پیامدهای این نوع دخالت، افزایش اضطراب در کودک است. کودک ممکن است تصور کند اگر بدون کمک والد پاسخ دهد، احتمال اشتباه بالا میرود و همین ترس از اشتباه میتواند مشارکت او در کلاس را کاهش دهد.اختلال در ارتباط واقعی کودک با معلمبه گفته دکتر تجربهکار، زمانی که والد در پاسخگویی یا انجام تکلیف نقش پررنگی دارد، معلم تصویر دقیقی از سطح واقعی یادگیری کودک دریافت نمیکند. در نتیجه، بازخورد آموزشی که معلم ارائه میدهد ممکن است با توانایی واقعی دانشآموز هماهنگ نباشد.
کاهش فرصت تمرین مهارتهای شناختی
او توضیح میدهد کلاس درس تنها محل انتقال اطلاعات نیست، بلکه جایی برای تمرین مهارتهایی مانند تمرکز، حل مسئله، مدیریت زمان و تحمل دشواری است. زمانی که والد جای کودک را در انجام تکالیف میگیرد، فرصت تمرین این مهارتها نیز از کودک گرفته میشود.
والدین چگونه بدون دخالت مستقیم کمک کنند؟
دکتر تجربهکار تأکید میکند که نقش والد در فرآیند یادگیری همچنان بسیار مهم است، اما این نقش باید به شکل حمایت و ایجاد ساختار باشد نه جایگزینی در انجام تکلیف.او چند راهکار عملی را برای والدین پیشنهاد میکند.نخست اینکه والدین بهتر است محیطی ثابت و آرام برای درس خواندن کودک فراهم کنند تا تمرکز او افزایش یابد. وجود یک محل مشخص برای مطالعه به مغز کودک کمک میکند سریعتر وارد حالت یادگیری شود.دوم اینکه برنامه روزانه مشخصی برای زمان کلاس، انجام تکالیف و استراحت تنظیم شود. داشتن برنامه منظم باعث میشود کودک بداند چه زمانی باید روی درس تمرکز کند.سوم اینکه والدین به جای دادن پاسخ، از کودک سؤال بپرسند و او را به فکر کردن هدایت کنند. این کار کمک میکند فرآیند حل مسئله در ذهن کودک فعال بماند.چهارم اینکه تلاشهای کوچک کودک بلافاصله مورد توجه قرار گیرد. تشویقهای ساده میتواند انگیزه ادامه تلاش را در کودک تقویت کند.پنجم اینکه والدین اجازه دهند کودک اشتباه کند. اشتباه بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری است و تجربه آن به رشد مهارتهای شناختی کمک میکند.نقش واقعی والد در یادگیریدکتر تجربهکار در پایان تأکید میکند که حضور والد در کنار کودک زمانی مفید است که به ایجاد نظم، آرامش و حمایت عاطفی کمک کند. به گفته او، وقتی والدین بهجای انجام دادن تکلیف، شرایط یادگیری را فراهم کنند، کودک فرصت پیدا میکند تواناییهای واقعی خود را کشف و تقویت کند.
20:19 - 30 فروردین 1405