پشت‌پرده سرنوشت داده‌های ما در شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی هر روز حجم عظیمی از داده‌های کاربران را جمع‌آوری و تحلیل می‌کنند؛ داده‌هایی که فقط برای نمایش محتوا استفاده نمی‌شوند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس- شبکه‌های اجتماعی در ظاهر ابزار ارتباطی‌اند، اما در پشت‌صحنه، ماشین‌های قدرتمند پردازش داده هستند؛ ماشین‌هایی که با تحلیل کلان‌داده، رفتار کاربران را پیش‌بینی، هدایت و حتی بازطراحی می‌کنند، در حالی که کاربران کنترل اندکی بر این فرآیند دارند.گزارش رسمی کمیسیون تجارت فدرال نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های ویدیویی، حجم عظیمی از داده‌های کاربران و حتی افرادی که کاربر مستقیم این خدمات نیستند را جمع‌آوری و تحلیل می‌کنند. این داده‌ها شامل اطلاعاتی از رفتار آنلاین، تعاملات، موقعیت مکانی و ترجیحات کاربران است که در سیستم‌های الگوریتمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
شخصی‌سازی؛ الگوریتم‌هایی که انتخاب می‌کنندیکی از اصلی‌ترین کاربردهای کلان‌داده در شبکه‌های اجتماعی، شخصی‌سازی محتوا است. الگوریتم‌ها با تحلیل رفتار کاربر از مدت‌زمان توقف روی یک پست تا نوع تعامل با محتوا مدل دقیقی از علایق او می‌سازند.نتیجه این فرآیند، فیدی است که بیش از آنکه بازتاب انتخاب‌های کاربر باشد، محصول پیش‌بینی‌های الگوریتمی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از محتوای کاربران، نه از دوستان، بلکه از پیشنهادهای سیستم‌های هوشمند و صفحات تجاری تأمین می‌شود.
تبلیغات هدفمند؛ تبدیل داده به درآمددر قلب مدل اقتصادی شبکه‌های اجتماعی، یک سازوکار ساده اما قدرتمند قرار دارد: تبدیل داده‌های کاربران به پول. هر تعامل کاربر از لایک و جست‌وجو گرفته تا مکث روی یک ویدیو، به داده‌ای تبدیل می‌شود که برای ساخت یک تصویر دقیق از علایق، نیازها و حتی تصمیم‌های احتمالی او به کار می‌رود.این داده‌ها در قالب پروفایل‌های رفتاری تحلیل می‌شوند و به تبلیغ‌دهندگان امکان می‌دهند پیام خود را دقیقا به مخاطب مناسب برسانند؛ کسی که بیشترین احتمال را برای توجه یا خرید دارد. به همین دلیل است که تبلیغاتی که کاربران می‌بینند، اغلب بیش از حد مرتبط به نظر می‌رسند.این سیستم‌های تبلیغاتی مبتنی بر داده، به یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی شرکت‌های فناوری تبدیل شده‌اند و سالانه میلیاردها دلار برای آن‌ها سود ایجاد می‌کنند. در این مدل داده‌ها برای آنهایی که داده‌های کاربران را جمع آوری می‌کنند نه‌تنها یک دارایی، بلکه ستون اصلی اقتصاد شبکه‌های اجتماعی محسوب می‌شود.
پیش‌بینی و شکل‌دهی رفتار کاربرانکاربرد کلان‌داده در شبکه‌های اجتماعی به شخصی‌سازی محتوا که در بالا توضیح دادیم محدود نمی‌شود؛ این داده‌ها به‌تدریج به ابزاری برای هدایت رفتار کاربران تبدیل شده‌اند. در این مرحله، الگوریتم‌ها صرفاً تلاش نمی‌کنند علایق کاربر را تشخیص دهند، بلکه با اولویت‌بندی و برجسته‌سازی برخی محتواها، بر تصمیم‌ها و الگوهای رفتاری او اثر می‌گذارند.به بیان دیگر، اگر در شخصی سازی هدف نمایش محتوای مرتبط‌تر بود، در اینجا هدف افزایش ماندگاری کاربر، تعامل بیشتر و در نهایت سوق‌دادن او به رفتارهای مشخص، از کلیک روی یک تبلیغ تا دنبال‌کردن یک جریان فکری، است. این فرآیند از طریق تنظیم دقیق آنچه کاربر می‌بیند یا نمی‌بیند، شکل می‌گیرد.نمونه شاخص این مسئله، پرونده کمبریج آنالتیکا است که نشان داد داده‌های کاربران می‌توانند فراتر از تحلیل، برای هدف‌گیری روانی و تأثیرگذاری بر تصمیم‌های آن‌ها مورد استفاده قرار گیرند.در چنین شرایطی، مرز میان پیشنهاد محتوا و جهت‌دهی به رفتار کمرنگ می‌شود؛ جایی که الگوریتم‌ها نه‌تنها بازتاب‌دهنده ترجیحات کاربران، بلکه عامل شکل‌دهنده آن‌ها هستند.
تغذیه هوش مصنوعیکلان‌داده‌های تولیدشده در شبکه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین منابع برای آموزش و توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند. از متن و تصویر گرفته تا رفتار کاربران، همه به داده‌های آموزشی تبدیل می‌شوند که الگوریتم‌ها با استفاده از آن‌ها دقت و کارایی خود را بهبود می‌دهند.در این فرآیند، تعاملات روزمره کاربران، مانند لایک‌کردن، کامنت‌گذاشتن، اشتراک‌گذاری یا حتی مدت‌زمان مشاهده یک محتوا به سیگنال‌هایی تبدیل می‌شوند که مدل‌های هوش مصنوعی از آن‌ها برای درک بهتر الگوهای رفتاری و پیش‌بینی دقیق‌تر استفاده می‌کنند. به بیان دیگر، کاربران نه‌تنها مصرف‌کننده محتوا، بلکه تأمین‌کننده داده برای نسل بعدی سیستم‌های هوشمند هستند.با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد کاربران کنترل محدودی بر نحوه استفاده از داده‌هایشان در این حوزه دارند. نهادهای نظارتی هشدار داده‌اند که پلتفرم‌های اجتماعی از داده‌های کاربران در توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، در حالی که شفافیت کافی درباره این فرآیند وجود ندارد و گزینه‌های مؤثری برای جلوگیری از این استفاده در اختیار کاربران قرار نگرفته است.
نبود کنترل و شفافیتدر پسِ این چرخه گسترده جمع‌آوری و تحلیل داده، یک چالش اساسی قرار دارد: نبود شفافیت و کنترل واقعی برای کاربران.پیش از این کمیسیون تجارت فدرال آمریکا افشا کرده بود که شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های اینستاگرام، واتس‌اپ، فیس‌بوک، تیک‌تاک، توییچ، یوتیوب، دیسکورد، اسنپ چت، ایکس و ردیت مقادیر عظیمی از داده‌های کاربران را جمع‌آوری و پردازش می‌کنند؛ در حالی که شفافیت یا کنترل کمی به کاربران ارائه می‌دهند و سیاست‌های مدیریت و نگهداری داده‌های این شرکت‌ها ناکافی است.بنابراین بسیاری از کاربران به‌درستی نمی‌دانند چه نوع داده‌هایی از آن‌ها جمع‌آوری می‌شود، این داده‌ها چگونه مورد استفاده قرار می‌گیرند و تا چه زمانی در اختیار شرکت‌ها باقی می‌مانند. پیچیدگی سیاست‌های حریم خصوصی و نبود گزینه‌های مؤثر برای انصراف از این فرآیند، عملاً کاربران را در موقعیتی قرار داده که انتخاب آگاهانه‌ای در اختیار ندارند.
پیامدهای جمع آوری داده‌های کاربران گسترش استفاده از کلان‌داده در شبکه‌های اجتماعی، پیامدهایی فراتر از تجربه فردی کاربران به‌همراه داشته است. در سطح فردی، این روند می‌تواند به تضعیف حریم خصوصی، افزایش وابستگی به پلتفرم‌ها و حتی دستکاری رفتار کاربران منجر شود. زمانی که الگوریتم‌ها به‌طور مداوم بر اساس داده‌های شخصی محتوا را تنظیم می‌کنند، مرز میان انتخاب آزاد و هدایت‌شده به‌تدریج کمرنگ می‌شود.در سطح کلان‌تر، این پدیده می‌تواند به شکل‌گیری فضای قطبی‌شده، انتشار گسترده اطلاعات جهت‌دار و تمرکز بی‌سابقه قدرت در دست چند شرکت بزرگ فناوری منجر شود. تحلیل‌های منتشرشده توسط شرکت حقوقی بین‌المللی هوگان‌لاولز نشان می‌دهد تمرکز حجم عظیمی از داده در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌ها، می‌تواند به کاهش رقابت و تقویت سلطه آن‌ها بر بازار دیجیتال بینجامد.در چنین ساختاری، کاربر دیگر تنها مصرف‌کننده نیست بلکه خودِ محصول است. محصولی که ارزش آن در داده‌هایی نهفته است که تولید می‌کند و در نهایت، به ابزار تصمیم‌سازی برای الگوریتم‌ها و شرکت‌ها بدل می‌شود.
07:11 - 27 فروردین 1405
علم و پیشرفت
ارتباطات و فناوری اطلاعات

3 بازنشر11 واکنش
116٫4k بازدید


18 پاسخ

@user170910124958539458222 ساعت پیش
در پاسخ به
بدون اینترنت این بحث ها معنی نداره.اینترنت رو وصل کنید.

@sAbAt_iran21 ساعت پیش
اگر در حالت تدافعی باشیم،همۀ ساحتهای علم و فناوری برایمان تبدیل به تهدید میشوند،از سخت افزار(نمونه:خبر شما در مورد ساعت صفر اصفهان)تا اینترنت و گوشی تلفن همراه و...حتی تا ریموت تلویزیون(ریموت تلویزیونهای جدید،قابلیت جاسوسی دارند)آیا میتوانیم همۀ فناوریها و تولیدات عالم را بومی سازی و باز طراحی کنیم؟

تصویر نمایه‌ی ‌GomNam&40‌
@GomNam4021 ساعت پیش
🔸اومدیم و جنگ، چند ماه یا چند سال طول بکشه؛🔹آیا باید اینترنت مسدود باشه⁉️🤔مراکز امنیتی باید با وجود اینترنت بتوانند امنیت کشور را تامین کنند نه با حذف آن

@user1775635667021 ساعت پیش
در پاسخ به
داده های مخاطبین در بله و روبیکا چه استفاده ای ازشون میشه ؟

@Arash199221 ساعت پیش
در پاسخ به
خب،اینترنت ایرانیا که قطعه و این گزارش براشون بی کاربرده(منظورم اینه نیازی به بررسی و تحلیل درستی یا نادرستیش نداریم)،مگه اینکه مخاطب خبر نورچشمی ها و سیم کارت سفیدها باشه.

تصویر نمایه‌ی ‌آرسام جواهریان‌
@arsam_javaherian21 ساعت پیش
در پاسخ به
چگونه حرف درمانی می تواند برگه ای برای ترامپ ایجاد کند؟ بعد از اولین دوره مذاکرات ایران و آمریکا که ناموفق به پایان رسید بازار سهام آمریکا در حال کاهش ارزش بود و قیمت نفت تا 111 دلار بالا رفته بود. بعد از آن ترامپ به خبرگزاری نیویورک تایمز گفت که در اسلام آباد بماند دوره بعدی آغاز می شود. بعد از ای…
نمایش بیشتر

نمایش گزارش


@Aydameshkini21 ساعت پیش
واقعا همه چیز هستید جز خبرگزاری. دیگه وارد این فیک نیوز نمیشم. شما و خبرنگارهای سیم‌کارت سفیدتون دارید از این وضعیت استفاده میکنید و اراجیف می‌نویسید. اینترنت وصل بود کی میومد اینجا آخه سر بزنه. گوگل رو هم به روی مردم بستند و دفاع میکنید. امیدوارم همه‌تون به بدترین عذاب‌ها دچار بشید.#اینترنت_آزاد

@user17751340101621 ساعت پیش
🔴ممنونم خانوم الیکایی پشت پرده ها رو برای ما روشن می‌کنید اما مراقب باشیدیک شعری بود در بچگی راجع به پیرمردهو پشت پرده و....خلاصه مواظب باشید جای تمیزی نیست

تصویر نمایه‌ی ‌نسیم شمال‌
@Nasim_shomal21 ساعت پیش
در پاسخ به
اینایی که نوشتید هیچکدوم بد نیستن واقعا. مگه ما چقدر قراره زنده بمونیم که همیشه تو حالت ترس و وحشت باشیم. هرچیزی رو استفاده کنی همینه معایب و مزایا داره

تصویر نمایه‌ی ‌بیلی بوچر‌
@Mamaloo21 ساعت پیش
در پاسخ به
بابا دیگه تمام گوشی ها و کامپیوترها بدردنخور شده تو این مملکت، داده که هیچی. این نت رو باز کنید.

تصویر نمایه‌ی ‌امیر‌
@CoffeeAddict21 ساعت پیش
در پاسخ به
پس بگو مسئولین استفاده نکنن دیگه چیکار مردم دارین

@user170910001417706450420 ساعت پیش
خب چرا سیمکارت سفید گرفتی وقتی نت بقیه قطعه باز بری داده هاتو پخش کنی الیکایی؟

@Zara708020 ساعت پیش
در پاسخ به
اطلاع رسانی در این زمینه خوبه !👌....ولی ابتدا ی نصب هر برنامه ای با کلیک روی گزینه پذیرش یک قرارداد بین کاربر و پلت فرم بسته میشه و تصمیمش با کاربره که بپذیره یا رد کنه....

تصویر نمایه‌ی ‌حبیب الله زارع پور‌
@Habibzarepoor20 ساعت پیش
در پاسخ به

تبعات وابستگی ساختاری به زیرساخت‌های ارتباطی بیگانه و ضرورت بازنگری در سیاست‌های کلان فضای مجازی

اذعان اخیر یکی از مقامات ارشد وزارت ارتباطات مبنی بر وابستگی بیش از ۶۰ درصدی درآمدهای بخش ارتباطات کشور به زیرساخت‌ها و پلتفرم‌های تحت مدیریت قدرت‌های سلطه‌گر، زنگ خطری جدی برای حاکمیت ملی و استقلال اقتصادی کشور است. این آمار تکان‌دهنده نشان می‌دهد که اختلال در این شبکه‌ها نه تنها یک چالش فنی، بلکه …
نمایش بیشتر

نمایش گزارش


تصویر نمایه‌ی ‌حنظله‌
@Jonah20 ساعت پیش
در پاسخ به
اولی شبکه و جریانی که به قطع اینترنت در ایران واکنش نشان داد و خواستار وصل سریع هرچه سریعتر اینترنت در ایران شد اسرائیل به فارسی در ایکس (تويتر ستبق) و شبکه ۱۴ آن بود سپس اینترنشنال و بی بی سی!!بعنوان کسانی که تایمر گذاشته بودند برای همه اتمی به ایران، زیادی نگران اینترنت نداشتن ما هستن؟؟!

تصویر نمایه‌ی ‌عباس چرچیل‌
@Honaremozakere19 ساعت پیش
در پاسخ به
با داده های ما در بله و روبیکا کشاورز خوش ذوق یزدی کیک تولید میکند

@esi6619 ساعت پیش
در پاسخ به
فارس که خودش سیمکارت سفید داره فقط داره از مزایای اینترنت ملی و خطرات بین المل میگه اره پراید فایده زیاد داره بنز هم ماشین خوبی نیست دکان درست کردین فیلتر شکن گیگی ۱تومن وسیمکارت پرو میفروشید برای شما که بدنشده ماهم بریم بمیریم ازکاروزندگی افتادیم باید بیائیم اینجا #اینترنت بزنیم .

تصویر نمایه‌ی ‌الهام بهمن پور‌
@ElhamB896817 ساعت پیش
در پاسخ به
تمام‌ شبکه های اجتماعی از همین الگوریتم ها استفاده میکنن؛ حتی روبیکا که داخلی هست. این چیز جدیدی نیست، بد هم نیست چون کاربر خودش در نهایت انتخاب میکنه که چه محتوایی رو ببینه و چه مسیری رو پیش بگیره. نمیشه با علم به وجود داشتن این الگوریتم ها، کلا از اینترنت فاصله گرفت یا محدود و مسدودش کرد.