پشت پرده آسیب های توزیع یک اینترنت تبعیض آمیز طبقاتی؛ به اسم اضطراری و پرو ولی به کام سودجویان
اینترنت پرو سیاست تحقیرآمیز این روزهاست که احساس ناخوش مورد تبعیض بودن را یادآوری میکند.
چهار ماه از کاهش و قطعی گسترده دسترسی عمومی به اینترنت بین الملل میگذرد؛ محدودیتی که بخش بزرگی از شهروندان را از همان سطح دسترسی محدود پیشین نیز محروم کرده است. در این مدت، موضوع نابرابری در دسترسی به اینترنت بار دیگر به یکی از اصلی ترین محورهای گفتگو در فضای عمومی و شبکه های اجتماعی تبدیل شده است.پیش از محدودیت های اخیر، موضوع سیم کارت هایی که بعدها با عنوان سیم کارت سفید شناخته شدند، برای مدتی طولانی در مرکز توجه کاربران قرار داشت. روایت های متعدد نشان میداد که برخی افراد در دوره قطعی و اختلال اینترنت، همچنان بدون مشکل به شبکه جهانی دسترسی دارند. همین موضوع واکنش های گسترده ای را در افکار عمومی برانگیخت و به یکی از ترندهای فضای مجازی تبدیل شد.شهروندان این وضعیت را مصداق آشکار تبعیض در دسترسی به اطلاعات ارزیابی میکردند. این واکنش ها جنبه احساسی گذرا نداشت و بسیاری آن را مبتنی بر اصول پذیرفته شده برابری اجتماعی میدانستند. منتقدان تاکید میکردند که نابرابری در یک زیرساخت حیاتی میتواند به اعتماد عمومی آسیب جدی وارد کند؛ استدلالی که با یادآوری اصول ۱۹ و ۲۰ قانون اساسی نیز تقویت میشد، اصولی که بر برابری حقوقی افراد و برخورداری شهروندان از امکانات اقتصادی و اجتماعی بدون تبعیض تاکید دارد.در این میان، تحلیلگران حوزه ارتباطات نیز یادآوری میکنند که اینترنت بین الملل امروز به یکی از مهم ترین زیرساخت های زندگی اجتماعی، اقتصادی، آموزشی و فرهنگی تبدیل شده است. دسترسی آزادانه به آن صرفا یک امکان فنی نیست، بلکه بخشی از حق شهروندی محسوب میشود و هرگونه تفکیک و تبعیض در این حوزه میتواند پیامدهای گسترده ای بر زندگی فردی و جمعی داشته باشد.
در هفته های اخیر، انتشار خبرهایی درباره ارایه نوع جدیدی از خدمات اینترنتی با عنوان اینترنت پرو موج تازه ای از واکنش ها را ایجاد کرده است. بسیاری از کاربران این سرویس را شکل دیگری از همان الگوی دسترسی نابرابر میدانند و آن را دلیلی برای افزایش نارضایتی عمومی میدانند، به ویژه در شرایطی که میلیون ها شهروند ماه هاست از دسترسی کامل به زیرساخت حیاتی ارتباطی محروم مانده اند.چنانکه مجموعه واکنش های اخیر نشان میدهد، موضوع عدالت در دسترسی به اینترنت همچنان یک مطالبه جدی و فعال در جامعه است. در شرایطی که اینترنت نقشی اساسی در زندگی روزمره پیدا کرده، هر نوع تفاوت و تبعیض در دسترسی میتواند پیامدهای عمیقی برای اعتماد عمومی و احساس برابری شهروندان داشته باشد.
اینترنت طبقاتی و اقتصاد دیجیتالی که نجات پیدا نخواهد کرد!
«هر سیاستی که منابع عمومی را به صورت نابرابر توزیع کند، در درازمدت نه تنها به حل مسئله منجر نمی شود بلکه زمینه ایجاد رانت و تشدید نابرابری را فراهم می کند». این گزاره برای بسیاری از تحلیلگران اقتصادی موضوعی بدیهی به شمار می رود؛ با این حال در شرایط کنونی بار دیگر در بحث های عمومی مطرح شده است. در حالی که اقتصاد دیجیتال با هدف گسترش دسترسی، کاهش موانع و ایجاد فرصت های برابر شکل گرفته بود، برخی کارشناسان معتقدند روندهای اخیر در حوزه دسترسی به اینترنت می تواند در جهت معکوس این اهداف حرکت کند.برخی از طراحان ایده تفکیک دسترسی به اینترنت بر این باورند که برای جلوگیری از آسیب به فعالیت های اقتصادی، می توان میان «دسترسی عمومی» و «دسترسی حرفه ای» تفاوت قائل شد. بر اساس این دیدگاه، کسب و کارها و برخی نهادهای مشخص می توانند به اینترنت آزادتر دسترسی داشته باشند تا فعالیت اقتصادی در شرایط محدودیت های ارتباطی متوقف نشود. با این حال منتقدان این رویکرد می گویند چنین منطقی بر یک پیش فرض قدیمی استوار است؛ پیش فرضی که میان «کاربر» و «کسب و کار» مرزی روشن قائل می شود.به گفته کارشناسان اقتصاد دیجیتال، این مرز در سال های اخیر تا حد زیادی از میان رفته است. در بسیاری از پلتفرم های آنلاین، یک کاربر می تواند هم زمان نقش تولیدکننده محتوا، فروشنده، فریلنسر یا حتی صاحب یک کسب و کار کوچک را ایفا کند. گسترش پلتفرم های دیجیتال موجب شده هر فرد به نوعی در بخشی از زنجیره ارزش اقتصاد آنلاین حضور داشته باشد.در چنین شرایطی، محدود شدن دسترسی عمومی به اینترنت از نگاه برخی تحلیلگران به معنای محدود شدن ورودی این زنجیره نیز تلقی می شود.
از این منظر، ایجاد مدل هایی مانند سیم کارت های خاص، اینترنت پرو یا هر نوع دسترسی تفکیک شده، نمی تواند به طور کامل پاسخگوی پیچیدگی های اقتصاد دیجیتال باشد و ممکن است خود به عامل جدیدی برای شکل گیری نابرابری تبدیل شود.در کنار این بحث ها، موضوع هزینه دسترسی نیز در میان کاربران مورد توجه قرار گرفته است. برخی منتقدان معتقدند افزایش قابل توجه هزینه دسترسی به اینترنت بین الملل، در شرایطی که بخش قابل توجهی از جامعه با فشارهای اقتصادی مواجه است، می تواند به احساس نابرابری و نارضایتی دامن بزند. به ویژه آنکه گزارش هایی درباره پرداخت مبالغی در حدود چند صد هزار تا یک میلیون تومان برای حجم های بسیار محدود اینترنت منتشر شده است.در مجموع، آنچه در این روزها در فضای عمومی مطرح می شود نشان می دهد مسئله دسترسی برابر به اینترنت تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه به عنوان بخشی از زیرساخت اقتصاد دیجیتال و زندگی روزمره شهروندان مطرح است. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان تاکید می کنند که هرگونه سیاست گذاری در این حوزه نیازمند توجه همزمان به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سطح دسترسی عمومی است.
معاون ارتباطات رئیسجمهور: بعد از عبور از شرایط جنگی وضعیت اینترنت حتی بهتر خواهد شد
معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور گفت: حتما بعد از عبور از شرایط جنگی، حتما وضعیت اینترنت به حالت قبل و حتی بهتر خواهد شد.سید محمدمهدی طباطبایی در گفتگو با خبرگزاری مهر در رابطه با اینترنت پرو و شائبه کسب درآمد از آن، گفت: بنا نبوده است که اینترنت پرو به عنوان کسب درآمد و اقدامی کاسبکارانه و اقتصادی مطرح شود. لذا بنا بر این بوده است که در شرایط جنگ و امنیتی ویژه، که ملاحظاتی برای اینترنت بینالملل توسط همه اقشار وجود داشته باشد که بلافاصله بعد از عبور از شرایط فوقالعاده، محدودیتها برداشته خواهد شد.طباطبایی افزود:«در این دوره قرار بوده است که برای کسانی که لاجرم سر کارشان با اینترنت بینالمللی است، از جمله برای کسب و کارهای مربوطه، بستری فراهم شود تا آنها بتوانند با حجم و قیمت مناسبی به اینترنت بینالمللی دسترسی داشته باشند و اصلاً نگاه اینگونه نبوده است که تحت عنوان اینترنت بینالمللی پول از مردم گرفته شود و به آنان اینترنت به عنوان «پرو» داده شود.»
معاون وزیر ارتباطات: قطعی اینترنت ۱۶.۳ همت به حوزه اقتصاد دیجیتال آسیب زده است
چیتساز میگوید زیرساختها برای بازگشایی اینترنت آماده است اما زمان بازگشایی مشخص نیست. او 'فقط امیدوار است' که شعام با اتصال مجدد موافقت کند.احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزیر ارتباطات، در نشست خبری «آسیبهای واردشده به اقتصاد دیجیتال در جنگ رمضان»، که در این وزارتخانه برگزار شد، ضمن تشریح زیانهای مختلفی که حوزه اقتصاد دیجیتال از قطعی جنگ و قطعی اینترنت دیده، به موضوع قطعی دسترسی مردم به اینترنت و همچنین طرح اینترنت پرو اشاره کرد.او در پاسخ به سوال در خصوص زمان بازگشایی اینترنت صرفا ابراز امیدواری کرد که نهادهای تصمیمگیرنده در این خصوص (بهطور مشخص شورای عالی امنیت ملی) دستور بازگشایی اینترنت را صادر کنند.معاون وزیر ارتباطات هیچ تخمینی از زمان بازگشایی اینترنت ندارد و صرفا میگوید زیرساختها برای اتصال مجدد آماده است اما در مورد زمان اتصال صرفا شورای عالی امنیت ملی تصمیمگیرنده است:سطوح امنیتی کشور را ما تعیین نمیکنیم؛ ما متولی فراهم کردن زیرساخت ارتباطی هستیم که در حال حاضر این زیرساخت وجود دارد و به محض این که امنیت برقرار شود زیرساخت آماده است و اینترنت وصل میشود.او معتقد است که سیاست قطع اینترنت فقط برای بازههای زمانی کوتاه میتواند کمککننده باشد اما برای مدت طولانی تبعات بسیار زیادی دارد: «قطع اینترنت در طولانیمدت ایجادکننده تهدیدهای امنیتی است و میتواند پیامدهای منفی مختلفی داشته باشد. در واقع، قطع اینترنت برای یک مدت طولانی بیشتر یک اقدام ضدامنیتی است تا امنیتی. برای مثال، به محض این که اینترنت برقرار شود حتی یک سری کاربر مبتدی هم میتوانند زیرساختهای ما را مورد حمله قرار دهند.»
مطالبه جدی درباره اتصال اینترنت بین الملل
در ماه های اخیر، اتصال پایدار و آزاد به اینترنت بین الملل به یکی از اصلی ترین مطالبات کاربران ایرانی تبدیل شده است؛ مطالبه ای که دیگر تنها به فعالان حوزه فناوری یا کسب و کارهای آنلاین محدود نمی شود و اکنون بخش گسترده ای از شهروندان، صاحبان مشاغل، دانشجویان، تولیدکنندگان محتوا و فعالان اقتصادی را دربر گرفته است.کاربران معتقدند ادامه محدودیت ها و اختلال های طولانی مدت، آسیب های گسترده ای به زندگی روزمره و فعالیت های اقتصادی وارد کرده است. بسیاری از کسب و کارهای آنلاین در این مدت با کاهش شدید مشتری، افت درآمد، از دست رفتن بازار و مهاجرت کاربران مواجه شده اند. برخی فعالان این حوزه می گویند بازگشت به شرایط عادی حتی در صورت اتصال کامل اینترنت نیز فرآیندی زمان بر خواهد بود و ممکن است سال ها طول بکشد تا اعتماد مشتریان، سرمایه های از دست رفته و ظرفیت رشد دوباره احیا شود.کارشناسان اقتصاد دیجیتال تاکید می کنند اینترنت بین الملل دیگر تنها یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه زیرساخت اصلی بخش بزرگی از اقتصاد مدرن به شمار می رود. از فروشگاه های اینترنتی و خدمات فریلنسری گرفته تا آموزش آنلاین، تولید محتوا، تبلیغات دیجیتال و خدمات بین المللی، همگی به دسترسی پایدار به شبکه جهانی وابسته هستند. به همین دلیل، هرگونه اختلال گسترده می تواند زنجیره ای از خسارت های مستقیم و غیرمستقیم را به همراه داشته باشد.در کنار خسارت های اقتصادی، کاربران نسبت به تاثیرات اجتماعی و روانی محدودیت ها نیز ابراز نگرانی می کنند. بسیاری معتقدند کاهش دسترسی به جریان آزاد اطلاعات و ارتباطات جهانی، کیفیت زندگی دیجیتال را تحت تاثیر قرار داده و احساس نارضایتی عمومی را افزایش داده است.
فعالان حوزه فناوری هشدار می دهند که ادامه این وضعیت می تواند موجب عقب ماندگی بیشتر اقتصاد دیجیتال ایران در رقابت منطقه ای و جهانی شود. به گفته آنان، در شرایطی که کشورهای مختلف سرمایه گذاری گسترده ای روی توسعه زیرساخت های اینترنت و خدمات آنلاین انجام می دهند، محدودیت های طولانی مدت می تواند فرصت های مهم رشد، اشتغال و جذب سرمایه را از بین ببرد.در چنین فضایی، مطالبه اتصال هرچه سریع تر اینترنت بین الملل به یکی از خواسته های جدی و فراگیر کاربران ایرانی تبدیل شده است؛ مطالبه ای که بسیاری آن را نه فقط یک نیاز ارتباطی، بلکه ضرورتی برای حفظ جریان اقتصادی، اشتغال و آینده کسب و کارهای دیجیتال کشور می دانند.#اینترنت #اینترنت_آزاد #اینترنت_بین_الملل #اینترنت_را_وصل_کنید #نه_به_اینترنت_طبقاتی #نه_به_سیمکارت_سفید #internet #ایران #اعتراض#اینترنت_ازاد 13:23 - 21 اردیبهشت 1405