جهش دلار به کانال ۱۷۰ هزار تومان؛ بازار موبایل وارد فاز بحرانی شد
افزایش سریع نرخ ارز و ورود دلار به کانال ۱۷۰ هزار تومان در کمتر از ۴۸ ساعت، بازار تلفن همراه را با شوک قیمتی تازه ای مواجه کرده است.
همزمان با این جهش ارزی، قیمت گوشی های هوشمند در بازار با افزایش قابل توجهی همراه شده و برخی مدل های میان رده نیز از مرز ۱۰۰ میلیون تومان عبور کرده اند. در همین حال، به گفته فعالان بازار، بسیاری از مدل های آیفون عملا فاقد قیمت ثابت هستند و نرخ آنها تنها در لحظه انجام معامله مشخص می شود.بازار موبایل ایران همواره یکی از نخستین بازارهایی بوده که واکنش مستقیم و سریع به نوسانات ارزی نشان می دهد. در روزهای اخیر نیز به محض عبور دلار از کانال ۱۶۰ هزار تومان و نزدیک شدن آن به محدوده ۱۷۰ هزار تومان، موج تازه ای از افزایش قیمت ها در سراسر بازار تلفن همراه آغاز شد و قیمت بسیاری از مدل ها در مدت کوتاهی با رشد قابل توجهی مواجه شد.بررسی روند معاملات در بازار نشان می دهد در ساعات ابتدایی افزایش نرخ ارز، بسیاری از فروشندگان از اعلام قیمت قطعی خودداری کردند و نرخ ها را به صورت موقت متوقف نگه داشتند. پس از آن، با مشخص شدن قیمت های جدید، فروشندگان ارقام به روز شده را در کانال های اطلاع رسانی خود در پیام رسان هایی مانند تلگرام، بله و روبیکا منتشر کردند. در نتیجه خریدارانی که در روز هفتم اردیبهشت برای خرید گوشی استعلام قیمت گرفته بودند، تنها دو روز بعد یعنی در نهم اردیبهشت با قیمت هایی کاملا متفاوت و به مراتب بالاتر روبه رو شدند.افزایش قیمت در بازار موبایل در واکنش به جهش نرخ ارز پدیده تازه ای نیست، اما آنچه در شرایط فعلی جلب توجه می کند، سرعت انتقال شوک ارزی به قیمت کالاها در بازار است. در دوره های گذشته، معمولا فروشندگان چند روزی برای تعیین قیمت های جدید صبر می کردند تا مشخص شود روند بازار ارز به ثبات می رسد یا افزایش قیمت ادامه خواهد داشت.
آیفون و محصولات اپل بدون قیمت و ثبات!
با این حال، در شرایط کنونی به نظر می رسد رکود و کاهش معاملات در ماه های اخیر موجب شده بازار توان تحمل ریسک ناشی از نوسانات ارزی را از دست بدهد و تغییرات نرخ ارز تقریبا بلافاصله در قیمت گوشی های تلفن همراه منعکس شود.در همین حال، فعالان بازار از کاهش شدید تقاضا در بازار موبایل خبر می دهند. به گفته فروشندگان، حجم فروش در هفته های اخیر به شدت افت کرده و برخی فروشگاه ها از کاهش بیش از ۸۰ درصدی میزان فروش نسبت به شرایط عادی سخن می گویند. به اعتقاد آنها، در شرایطی که بازار با رکود عمیق مواجه است، هرگونه نوسان ارزی به سرعت به قیمت مصرف کننده منتقل می شود، زیرا فروشندگان دیگر امکان جذب یا مدیریت این ریسک را ندارند.از سوی دیگر، یکی از پدیده های قابل توجه در بازار این روزها، نبود قیمت مشخص برای برخی گوشی های پرچمدار به ویژه آیفون است. در بسیاری از فهرست های قیمتی که فروشندگان برای مشتریان ارسال می کنند، برای مدل های مختلف آیفون به ویژه نسل های ۱۵، ۱۶ و ۱۷ قیمت مشخصی درج نشده است و در مقابل عبارتی مانند «قیمت در لحظه صدور فاکتور اعلام می شود» نوشته شده است.به گفته فعالان بازار، این وضعیت نشان دهنده بی ثباتی شدید قیمت ها و ناتوانی فروشندگان در تعیین نرخ ثابت برای برخی مدل های پرتقاضا است. در چنین شرایطی قیمت نهایی این گوشی ها تنها در زمان انجام معامله و بر اساس آخرین تغییرات بازار ارز مشخص می شود؛ موضوعی که ریسک خرید و فروش در بازار تلفن همراه را برای خریداران و فروشندگان افزایش داده است.
قیمت محبوب ترین گوشی های بازار ایران چه تغییری داشته است؟
این یعنی فروشنده خودش هم نمیتواند ریسک تفاوت قیمت خرید و فروش را در یک بازه چندساعته تحمل کند. یعنی دیگر نمیتوان محصول را قیمتگذاری کرد، توی ویترین گذاشت و یک ساعت بعد به همان قیمت فروخت. آیفون عملا به یک کالای لحظهای تبدیل شده؛ مثل طلا و ارز، قیمتش لحظهای تعیین میشود.سایتهای فروش آنلاین هنوز قیمت دارند، اما این قیمتها خودشان دستبهدست میشوند. آیفون ۱۷ پرو مکس ۵۱۲ گیگ در یک پلتفرم نزدیک به ۴۷۰ میلیون تومان، و در پلتفرمی دیگر ۴۸۵ میلیون تومان. آیفون ۱۶ پرو مکس ۵۱۲ گیگ در یکی حدود ۴۱۰ میلیون، در پلتفرم بعدی کمی بیشتر. و همه میدانند که این اعداد حتی تا فردا هم اعتبار ندارد.
Nokia 105/110، Honor X5B، Samsung A17
کمترین تاثیرپذیری از دلار؛ اما جهش ۲۰-۳۰ درصدی نسبت به ۲ ماه پیش
Xiaomi Redmi Note 15، POCO X7 Pro، Samsung A56
بیشترین آسیب را دیده؛ مرز ۱۰۰ میلیون شکسته شده
Samsung S25 FE، iPhone 14، Xiaomi 15T
خریدارانش مردد شدهاند؛ بازار راکد
iPhone 17 Pro Max، Galaxy S25 Ultra، Z Fold7
قیمت لحظهای؛ بازار محدود به مصرفکنندگان خاص
از گوشیهای اقتصادی چه خبر؟
در بازار گوشی های اقتصادی نیز شرایط چندان متفاوت از سایر بخش های بازار نیست و این دسته از محصولات نیز تحت تاثیر موج افزایش قیمت ها قرار گرفته اند. بررسی قیمت ها نشان می دهد مدل های مختلف برند Nokia که پیش از این با قیمتی کمتر از ۵ میلیون تومان در بازار عرضه می شدند، اکنون در بازه قیمتی حدود ۳.۵ تا ۱۰ میلیون تومان قرار گرفته اند. در همین حال، برخی گوشی های اقتصادی دیگر از برندهایی مانند Honor و TCH و همچنین برخی برندهای ایرانی نیز با افزایش قیمت مواجه شده اند. برای نمونه، مدل OROD B26 که به عنوان یکی از گزینه های اقتصادی تولید داخل شناخته می شود، در حال حاضر در محدوده قیمتی نزدیک به ۷ میلیون تومان در بازار عرضه می شود.به طور معمول در دوره های رکود بازار، گوشی های اقتصادی با افزایش تقاضا مواجه می شوند؛ زیرا بخشی از خریداران که پیش تر به سراغ گوشی های میان رده می رفتند، در چنین شرایطی به سمت گزینه های ارزان تر سوق پیدا می کنند. با این حال، افزایش قیمت های اخیر حتی در این دسته از محصولات نیز مشاهده می شود و افرادی که تا پیش از این قصد داشتند با بودجه ای در حدود ۱۵ میلیون تومان یک گوشی مناسب تهیه کنند، اکنون ناچارند هزینه بیشتری برای خرید پرداخت کنند.کارشناسان بازار موبایل معتقدند ساختار بازار تلفن همراه در ایران به گونه ای است که این بازار از سریع ترین بخش ها در انتقال تاثیر نوسانات ارزی به قیمت کالا به شمار می رود. یکی از مهم ترین دلایل این موضوع وارداتی بودن تقریبا تمام گوشی های موجود در بازار است؛ به گونه ای که تولید داخلی قابل توجهی وجود ندارد که بتواند بخشی از تقاضا را مستقل از نرخ ارز تامین کند.
در نتیجه هرگونه تغییر در نرخ ارز به سرعت بر قیمت گوشی های تلفن همراه تاثیر می گذارد. از سوی دیگر، کوتاه بودن چرخه تامین و موجودی کالا در بازار نیز در تشدید این وضعیت موثر است. فروشندگان معمولا امکان نگهداری طولانی مدت موجودی کالا را ندارند و با توجه به محدودیت های موجود در واردات و عبور کالا از مرزها، عرضه برخی مدل ها با محدودیت روبه رو شده است؛ عاملی که خود می تواند به افزایش بیشتر قیمت ها در بازار منجر شود.در سال های اخیر عامل دیگری نیز به روند نوسان قیمت در بازار موبایل افزوده شده و آن افزایش شفافیت قیمت ها در شبکه های اجتماعی و کانال های فروش آنلاین است. در شرایط کنونی خریداران می توانند در مدت زمان کوتاهی قیمت یک مدل گوشی را در میان فروشندگان مختلف بررسی و مقایسه کنند. این موضوع موجب شده تغییرات قیمتی با سرعت بیشتری در سطح بازار منعکس شود.بررسی تجربه های پیشین بازار موبایل ایران نیز نشان می دهد در دوره های جهش ارزی، قیمت گوشی ها معمولا با سرعت زیادی افزایش پیدا می کند اما روند کاهش قیمت ها بسیار کندتر اتفاق می افتد. حتی در شرایطی که نرخ ارز با کاهش نسبی مواجه شود، قیمت گوشی ها به سادگی به سطوح قبلی بازنمی گردد و در بهترین حالت تنها سرعت رشد قیمت ها کاهش پیدا می کند. این الگو در نوسانات ارزی سال های ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ نیز به وضوح در بازار تلفن همراه مشاهده شده است.
وضعیت بازار آنلاین موبایل و آشفتگی بیش از حد
در سایتهای فروش آنلاین، قیمتها ساعتبهساعت بهروز میشوند. پلتفرمهای بزرگ در این روزها جدول قیمتی دارند که با قیمت بازار فیزیکی اختلاف معناداری دارد؛ گاه ارزانتر، گاه گرانتر، بسته به استراتژی فروشنده. یک گوشی میانرده محبوب در برخی پلتفرمهای آنلاین بین ۵ تا ۱۵ میلیون تومان پایینتر از بازار فیزیکی دیده میشود. اما این اختلاف خودش هم نوسان دارد.نکته مهمتر این که در سایتهای آنلاین، برخی مدلها بهسادگی «ناموجود» میشوند؛ یا فروشنده موجودی ندارد، یا ترجیح میدهد در بازار فیزیکی بفروشد که انعطاف بیشتری برای قیمتگذاری لحظهای دارد. این پدیده در آیفون بارزتر است؛ مدلهای جدید آیفون ۱۷ در برخی پلتفرمها اصلا موجودی قابل خرید ندارند.اگر خرید گوشی در برنامهتان است و بودجهتان مشخص است، چند نکته را در نظر داشته باشید:اول باید بدانید قیمتی که چند روز پیش گرفتهاید احتمالا تغییر کرده مجدد استعلام بگیرید. دوم، اگر گوشی مورد نظرتان را پیدا کردید و قیمتش در بودجهتان است، منتظر پایین آمدن قیمت نمانید؛ در این بازار، «فردا» معمولا گرانتر است. سوم، برای آیفون حتما باید حضوری قیمت بگیرید و اگر تصمیم به خرید گرفتید، همان لحظه عمل کنید.چهارم، میانردههای چینی، بهویژه Xiaomi Redmi Note 15 و POCO C-series، هنوز بیشترین ارزش را در بازار دارند و پنجم، اگر بودجهتان اندک است، گوشیهای اقتصادی Nokia و Honor ساده هنوز قیمتهایی دارند که قابل تحملتر از میانرده است.بازار موبایل ایران در این روزها، بازار خرید نیست؛ بازار تماشاست. بسیاری از خریداران بالقوه دست نگه داشتهاند، منتظرند ببینند دلار به کجا میرود. فروشندگان هم کالا را نگه میدارند، مگر این که بتوانند به قیمت خوبی بفروشند.
نتیجه گیری نهایی
بررسی شرایط فعلی بازار دیجیتال نشان می دهد که مجموعه ای از عوامل همزمان موجب تشدید نوسانات و بی ثباتی در این بازار شده اند. افزایش شدید نرخ دلار و ورود آن به کانال های قیمتی جدید، نخستین و مهم ترین محرک رشد قیمت ها بوده است. از سوی دیگر، کاهش واردات و محدودیت های ایجاد شده در تامین کالا باعث شده عرضه بسیاری از محصولات به ویژه در بخش گوشی های هوشمند کاهش پیدا کند و همین موضوع فشار مضاعفی بر قیمت ها وارد کرده است.فعالان این حوزه تاکید می کنند که راه اندازی و فعال سازی بسیاری از گوشی های هوشمند، به ویژه مدل های جدید، نیازمند دسترسی مستقیم به اینترنت بین الملل است. در شرایطی که اینترنت به صورت مقطعی یا گسترده قطع می شود، فرآیند راه اندازی دستگاه برای خریدار پیچیده تر شده و هزینه های اضافی برای انجام این کار ایجاد می شود؛ هزینه هایی که در نهایت به سبد خرید افزوده می شود و فشار مالی بیشتری به مصرف کننده وارد می کند.ترکیب این سه عامل یعنی جهش نرخ ارز، اختلال در واردات و قطعی های اینترنت، موجب شده بازار محصولات دیجیتال در وضعیت بی سابقه ای از نوسان قرار بگیرد. به نظر می رسد تا زمانی که این عوامل ادامه داشته باشند، ثبات به بازار بازنخواهد گشت و مصرف کنندگان همچنان با فشار قیمتی و عدم اطمینان در خرید مواجه خواهند بود.در پستی که یک الی دو روز پیش از انتشار این گزارش منتشر شده بود، وضعیت بازار گوشی های هوشمند به صورت دقیق بررسی شده بود. در آن مطلب، روند افزایشی قیمت ها در گروه های مختلف گوشی و تاثیر نوسانات اولیه نرخ ارز بر رفتار فروشندگان مورد اشاره قرار گرفت:https://farsnews.ir/jalaltorabi/1777406455194458490 از بازار گوشی چه خبر؟ وضعیت بی سر و ته بازار تلفن همراه با افزایش بی سابقه و نوسانات نامنظم قیمت ها
بررسی های اخیر از بازار تلفن همراه همزمان با تداوم قطعی اینترنت، از شرایطی حکایت دارد که برای بسیاری از خریداران قابل توجه و در عین حال نگران کننده است.
نمایش گزارش
10:24 - 10 اردیبهشت 1405