میلیاردها دلار منافع ایران در تیررس کنوانسیون خزر

دولت کنوانسیون رژیم حقوقی خزر را در شرایطی برای بررسی به مجلس فرستاده که این دریا فقط محل تعیین مرزهای دریایی نیست؛ خزر دروازه ایران به روسیه و آسیای مرکزی و یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت، ترانزیت و رقابت ژئوپلیتیکی اوراسیاست.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ بازگشت پرونده رژیم حقوقی دریای خزر به دستور کار مجلس، بار دیگر یک پرسش مهم را پیش روی سیاست‌گذاران قرار داده است؛ ایران از دریای خزر دقیقاً چه می‌خواهد؟پاسخ این سؤال را نمی‌توان تنها در خطوط مرزی، محدوده‌های دریایی و منابع زیر بستر جست‌وجو کرد. خزر برای ایران یک دروازه اقتصادی به روسیه، قزاقستان و آسیای مرکزی است؛ مسیری که می‌تواند کالا را از شمال وارد شبکه حمل‌ونقل ایران کرده و در ادامه به خلیج فارس، دریای عمان و بازارهای هند و سایر کشورهای منطقه برساند.این موقعیت، خزر را به یکی از حلقه‌های مهم کریدور بین‌المللی شمال–جنوب تبدیل کرده است؛ کریدوری که توافق‌نامه اولیه آن در سال ۲۰۰۰ میان ایران، روسیه و هند امضا شد و هدف آن ایجاد مسیرهای حمل‌ونقلی میان شمال اوراسیا و آب‌های جنوبی بود.
در این میان، بنادر شمالی ایران می‌توانند نقش مهمی در جذب بار منطقه ایفا کنند. بندر کاسپین در ۱۰ ماهه منتهی به ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۹۷۸ هزار تن عملیات تخلیه و بارگیری ثبت کرد که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۳ درصد رشد داشت. صادرات این بندر نیز از ۳۱۰ هزار تن عبور کرد و رشدی حدود ۱۸۱ درصدی را به ثبت رساند.اتصال بندر کاسپین به شبکه ریلی از طریق خط حدود ۳۷ کیلومتری رشت–کاسپین نیز ظرفیت این بندر را برای تبدیل‌شدن به یکی از گره‌های حمل‌ونقل ترکیبی شمال کشور افزایش داده است.در شرق خزر نیز بندر امیرآباد با ظرفیت اسمی حدود ۱۰ میلیون تن و اتصال به شبکه ریلی کشور، یکی از مهم‌ترین دارایی‌های ژئوپلیتیکی ایران محسوب می‌شود. این بندر می‌تواند بار روسیه، قزاقستان و کشورهای آسیای مرکزی را از طریق خزر دریافت کرده و به شبکه ریلی و جاده‌ای ایران متصل کند.اما رقابت در خزر متوقف نمانده است. قزاقستان در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در توسعه بنادر آکتائو و کوریک و زیرساخت‌های حمل‌ونقل دریایی انجام داده و به دنبال افزایش ظرفیت ترانزیتی خود در مسیرهای ترانس‌خزر است.
توسعه کریدور میانی در مسیر چین-اروپا (از غرب چین و با عبور از دریای کاسپین، به اروپا می‌رسد) که رقیب کریدور شرق-غرب ایران است، با همکاری کشورهای ترکیه، قزاقستان و آذربایجان در حال پیشروی است که در سال 2024 با رشد 60 درصدی حدود ۴.۵ میلیون تن بار جابه‌جا کرد.
از طرف، خط لوله زیردریایی ترانس‌خزر می‌تواند مسیر انتقال گاز ترکمنستان را به آذربایجان و سپس اروپا تقویت کند که این مسیر ایران را دور می‌زند و تهران را در معادلات سیاسی-اقتصادی-انرژی اروپایی‌ها به حاشیه می‌راند. برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد که میدان‌های دریایی خزر حدود ۱۹.۶ میلیارد بشکه نفت و میعانات و ۱۰۶ تریلیون فوت مکعب گاز ذخیره دارند.در بخش آذربایجان، میدان‌های آذری–چراغ–گونشلی (ACG) ستون اصلی تولید نفت هستند و میدان گازی شاه‌دنیز از مهم‌ترین منابع گاز منطقه است. نفت آذربایجان عمدتاً از طریق خط لوله باکو–تفلیس–جیهان (BTC) با ظرفیت حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز به مدیترانه منتقل می‌شود؛ مسیری که منابع خزر را بدون عبور از ایران به بازارهای جهانی می‌رساند. در بخش گاز نیز شاه‌دنیز خوراک کریدور گاز جنوبی به سمت ترکیه و اروپا را تأمین می‌کند.در مقابل، ایران می‌تواند مسیر جایگزین انتقال انرژی آسیای مرکزی باشد؛ مسیری که در آن نفت یا گاز از خزر وارد ایران شده و از طریق شبکه داخلی به خلیج فارس و بازارهای جهانی منتقل شود. سابقه سوآپ نفت از طریق پایانه نکا و خط لوله نکا–ری نیز نشان می‌دهد چنین مدلی پیش از این در ایران تجربه شده است.توسعه میادین نفتی و گازی، خطوط رو-رو کشتیرانی، پایانه‌های چندمنظوره و افزایش ظرفیت بنادر نشان می‌دهد رقابت اصلی در خزر فقط بر سر منابع زیر بستر نیست؛ بلکه کشورها برای تصاحب بار، انرژی، مسیر و درآمدهای آینده اوراسیا رقابت می‌کنند.
در چنین شرایطی، نگرانی اصلی این است که ایران در حالی یک چارچوب حقوقی بلندمدت را می‌پذیرد که هنوز سهم واقعی خود از اقتصاد، تجارت و ترانزیت این دریا را تثبیت نکرده است.کنوانسیون رژیم حقوقی خزر که در سال ۲۰۱۸ میان ایران، روسیه، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان امضا شد، چارچوبی برای فعالیت کشورهای ساحلی ایجاد می‌کند، اما موضوعاتی مانند تحدید حدود بستر و زیربستر را به توافق‌های بعدی میان کشورهای ذی‌نفع واگذار کرده است.همین مسئله اهمیت بررسی اقتصادی و ژئوپلیتیکی کنوانسیون را دوچندان می‌کند. ایران نباید تنها به این بیندیشد که چه میزان از سطح یا بستر خزر در محدوده حقوقی کشور قرار می‌گیرد؛ بلکه باید مشخص کند چه سهمی از تجارت روسیه و آسیای مرکزی، ترانزیت شمال–جنوب، خدمات بندری، حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای و اقتصاد آینده خزر نصیب ایران خواهد شد.خزر می‌تواند به یکی از مسیرهای اصلی تأمین کالا برای ایران نیز تبدیل شود. غلات، نهاده‌های کشاورزی، چوب و مواد اولیه می‌توانند از روسیه و قزاقستان از طریق بنادر شمالی وارد کشور شوند و در مقابل، محصولات کشاورزی، مصالح ساختمانی و کالاهای صنعتی ایران به بازارهای شمالی صادر شوند.بنابراین هر تن بار عبوری از خزر فقط درآمد یک بندر نیست؛ این بار می‌تواند زنجیره‌ای از درآمدهای حمل‌ونقل دریایی، ریلی و جاده‌ای، انبارداری، گمرک و خدمات لجستیکی را در اقتصاد ایران فعال کند که میلیاردها دلار سرمایه به کشور از همین طریق وارد خواهد شد و امنیت اقتصادی ما برای دهه‌ها تامین خواهد شد.
به همین دلیل، نگرانی اصلی این است که تصویب کنوانسیون بدون تعریف یک راهبرد اقتصادی همزمان برای خزر، به تثبیت چارچوبی منجر شود که رقبا با سرمایه‌گذاری و توسعه سریع‌تر بنادر خود، سهم بیشتری از اقتصاد منطقه را تصاحب کنند.
خطر واقعی برای ایران این نیست که در خزر از حقوق دریایی خود محروم شود؛ خطر بزرگ‌تر آن است که در حالی که دیگر کشورها بار و مسیرهای تجاری اوراسیا را میان خود تقسیم می‌کنند، ایران با وجود موقعیت ممتاز جغرافیایی، سهم اندکی از اقتصاد این دریا داشته باشد.تصمیم امروز درباره کنوانسیون خزر، در واقع فقط تصمیمی درباره یک پهنه آبی نیست؛ این تصمیم می‌تواند بر جایگاه ایران در نقشه آینده کریدورهای کالا، تجارت اوراسیا و رقابت ژئوپلیتیکی منطقه اثر بگذارد. از این منظر، پیش از هر تصمیم نهایی باید تضمین شود که منافع اقتصادی و راهبردی ایران در خزر قربانی یک توافق صرفاً حقوقی نشود.#دریای_کاسپین#کریدور_شمال_جنوب#بندر_کاسپین#بندر_امیرآباد#رژیم_حقوقی_خزر#کنوانسیون_خزر#کریدور_میانی#ترکیه#آذربایجان#خط_لوله_ترانس_خزر
22:09 - 29 مرداد 1405
اقتصاد
راه و مسکن
صنعت و تجارت

8 بازنشر12 واکنش
103٫7k بازدید



22 پاسخ

@Alirezarezaei123 روز پیش
در پاسخ به
تهدیداینترنشنال و اینستاگرام جدی استتاثیر مخرب انها را بر افزایش، شکاف اجتماعی و بر هم زدن شرایط اقتصادی دست کم نگیرید!

تصویر نمایه‌ی ‌9**1652‌
@MALOCH3 روز پیش
دورود.. سردبیر فارس نیوز.. چند ساعت نیست..کمپین حمایت از نام اصلی دریای کاسپین را بارگذاری فرمودید... آما باز سرتیتر خبر اول خود را باز دریای خزر زدید... با سپاس

تصویر نمایه‌ی ‌9**1652‌
@MALOCH3 روز پیش
در پاسخ به
دورود.. الآن جنگ گسترده رسانه هستیم... تمامی خبرنگاران و اصحاب رسانه باید قوی و با برنامه وارد عمل شده.. هرچه دژخیمان از رسانه اروپایی تا آمریکا و رژیم صهیونی یا همانند خودشان تیتر هبرو تحلیلی بزنید..یا ضد حمله پیش دستانه یا رو کردن خبر های از گذشته را باسند و مدرک ارائه کنید

در پاسخ به
متاسفانه دولت های ما در حد تثبیت قیمت مرغ و تخم مرغ هم نیستند، آنوقت شما فکر کردید اصلا اراده و توانی برای احیای کریدورها دارند!؟

تصویر نمایه‌ی ‌سلام‌
@Salam03 روز پیش
در پاسخ به

تصویر نمایه‌ی ‌سرباز بی نام‌
@cherik_saye3 روز پیش
در پاسخ به
مطالبه بیمه نیرو.م حمایت کنید:https://farsnews.ir/cherik_saye/1785324771203176878لطفاً صدای ما رو به مسئولین مربوطه برسونید.
تصویر نمایه‌ی ‌سرباز بی نام‌
سرباز بی نام

@cherik_saye  •  7 مرداد 1405

مطالبه

رفع اختلال مکرر سامانه بیمه نیروهای مسلح در بیمارستان ۱۲ فروردین کهنوج

لطفاً صدای ما رو به مسئولین مربوطه برسونید. به‌عنوان بیمه‌شده نیروهای مسلح، با دفترچه بیمه نیروهای مسلح هر دفعه به بیمارستان ۱۲ فروردین کهنوج و داروخانه این بیمارستان مراجعه می‌کنم، اما به‌صورت مکرر و در اکثر مراجعات با اعلام «قطع بودن سایت نیروهای مسلح» یا «عدم دسترسی به سامانه» مواجه می‌شوم. طی سه ماه گذشته، این مشکل بیش از ۲۰ مرتبه تکرار شده و در نتیجه، ناچار به پرداخت هزینه‌های درمانی و دارویی به‌صورت آزاد شده‌ام. طبق پیگیری انجام‌شده از سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا)، در برخی از زمان‌هایی که این مشکل در بیمارستان اعلام شده، هیچ‌گونه قطعی سراسری در سامانه نیروهای مسلح گزارش نشده است. لذا خواهشمند است دستور فرمایید علت بروز این مشکل، اعم از نقص فنی، اختلال سیستمی یا هر عامل دیگری، به‌صورت دقیق بررسی و نسبت به رفع آن اقدام شود تا بیمه‌شدگان نیروهای مسلح بیش از این متحمل هزینه‌های اضافی و مشکلات ناشی از عدم ارائه خدمات بیمه‌ای نشوند. با تشکر و احترام

علوم پزشکی کرمان، ریاست محترم بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح، بازرسی کل کشور، علوم پزشکی جیرفت، اداره کل بازرسی استان کرمان

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

در پاسخ به
غلط کرده که حتی یک وجب از خاک ما یا منافع ما را به روسها و یا آذربایجان بدهد این همه شهید دادیم این همه جنگ کردیم جای شهید رئیسی و حاج قاسم بسیار خالی است

@Em1343 روز پیش
در پاسخ به
اصن کلا کنوانسیون های دریایی اثبات شده که اگر تصویب نشن، بعدا خیلی به نفعمون خواهد بود....نمونه اش کنوانسیون دریاها ۱۹۸۲ که ما تصویبش نکردیم و در نتیجه هیچ محدودیتی در مدیریت و کنترل تنگه هرمز از نظر قانونی نداریم چون اصن عضو اون کنوانسیون نیستیم و قوانین اون شامل حال ما و تنگه هرمز نمیشه.انشالله ای…نمایش بیشتر

@user176829105332 روز پیش
در پاسخ به
چرا همه می‌خواهند کالا از چین و یا هند به اروپا برسد، همه کشورهای منطقه دنبال کریدوری از طریق کشورشان هستند تا کالا به اروپا برسانند و برای آن باهم رقابت می‌کنند و جنگ راه می اندازند و کلی هزینه برای کشورشان ایجاد می‌کنند، آیا اصلا"در آینده درآمد کریدورها این همه هزینه ها را پوشش خواهند داد،بعید است

@user1729568964572 روز پیش
در پاسخ به
مثل اینکه قضیه مهمترازتنظیم مقررات حقوقی چنتا همسایه درمعاملات روزمره س ظاهرا کارشده روش

تصویر نمایه‌ی ‌مهدی حسنی‌
@Mehdihassani2 روز پیش
در پاسخ به
مشکل این مملکت اینست مسؤلان هیچوقت هیچگاه خسارت تصمیمات نادرست خود را پرداخت نمی کنند و مسئولیتی متوجه آنها نیست ، و این مردم هستند که همیشه تاوان سیاست‌های نادرست و نابخردانه مسؤلان را می پردازند

تصویر نمایه‌ی ‌سبحان یزدی‌
@Esteghlal202 روز پیش
در پاسخ به و
تصویر نمایه‌ی ‌فرشاد‌
فرشاد

@Iranehamdel  •  18 مرداد 1405

تنگه هرمز ، دریای خزر ،خلیج همیشه فارس را با اقتدار پاسداری کنید نه فقط نظامی ،بلکه برای بند بند قراردادهای آن، تمام توان خود را به خرج دهید تا در تاریخ به نیکی ،جاودان بمانید
مطالبه

لزوم صیانت از حقوق ایران در خلیج فارس و دریای خزر

استعمار شرق بر روی کنوانسیون دریاچه خزر پنجه انداخته و استعمار غرب بر تنگه هرمز و خلیج همیشه فارس چتر انداخته است. تنگه هرمز ، دریاچه خزر ،خلیج همیشه فارس را با اقتدار پاسداری کنید نه فقط نظامی ،بلکه برای بند بند قراردادهای آن، تمام توان خود را به خرج دهید تا در تاریخ به نیکی ،جاودان بمانید. نه در مقابل قدرت شرقی دچار وادادگی شوید نه در مقابل قدرت غربی. هشیار باشید و خود را در تاریخ به نیکی ثبت نمایید

مجلس ،نمایندگان مجلس، دولت و وزیر خارجه، رئیس جمهور و دیگر مسئولان، خبرنگاران و خبرگزاری ها

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

تصویر نمایه‌ی ‌تراب 🇮🇷‌
@torab2 روز پیش
در پاسخ به
یه احتمال هم هست که بخوان سر مجلس رو با این کنوانسیون گرم کنن تا به چیزای دیگه نرسه! آخه الان چه وقت بررسی همچین چیزی بود!

در پاسخ به
فشار عجیب دولت برمجلس برای تصویب این کنواسیون عجیبه تصوسب ش بیشتر بنفع علیف و اردوغانه

تصویر نمایه‌ی ‌آنتی پوپولیسم‌
@ANTIpopulism2 روز پیش
در پاسخ به
یاد بگیریم بجای اشاره به قوم وحشی خزر بگوییم دریای کاسپین بهتره ایران از موضع بالاتر وارد بشه اما در شرایط مناسب خودش، نه وسط جنگکشورهایی که سابقا از شوروی جدانشده بودند نباید بهره ای بیش از پنجاه درصد دریا داشته باشند.

@user1778686547132 روز پیش
در پاسخ به
هرمز و خزر میخوایم چیکار؟سر آقازاده‌های ژن خوب سلامت. به حضرات نماینده هم یه حواله شاسی بلند برسه کافیه.باقی مسائل حاشیه محسوب میشه براشون...

@user1784838115682 روز پیش
در پاسخ به و

در راستای مسئولیت‌های اجتماعی شرکت صنعتی و معدنی گل گهر و جهان فولاد

هدیه ۳۵ میلیارد تومانی گل‌گهر و جهان فولاد به نیازمندان سیرجان؛ از جهیزیه تا لوازم تحریر
۲۸ MB

نمایش گزارش


@user1783583243862 روز پیش
در پاسخ به
فرقه ی ضاله و تندرو و ضد مردمی اصلاحات که در حماقت تندروی میکنند،لطفا پاسخ دهند چرا الان شرکت های آمریکایی بدون اجازه ی دولت دانمارک ادوات حفاری به گریلند فرستاده اند و در صدد غارت نفت گرینلند هستند ؟ دانمارک که نه مرگ بر آمریکا گفت ، نه سفارت تسخیر نکرد و متحد آمریکا است، پس چرا آمریکا غارتش میکند؟

تصویر نمایه‌ی ‌ابراهیم ساجدی کنگرلویی‌
@Ebrahimsajedi2 روز پیش
در پاسخ به
ب ! برای بی اهمیت جلوه دادن مغبونیت ایران در شاکله مافیایی که تحت نام غیررسمی ومن درآوردی رژیم حقوقی دریای خزر از آن نام میبرند! به موضوع اهمیت راهبردی آن در تجارت ! پرداخته شده است درحالیکه ماهیت آنها دوموضوع جداست! چرابایدمالکیت. مابه بستر و...دریا با پیش کشیدن چنین موضوعی بی اهمیت قلمدادشود؟