ارسال فیلم بدون مجوز به ونیز توجیه میشود؟
فیلم سینمایی مراقب به کارگردانی محسن قرائی با نام بینالمللی «خانهای در حال سقوط» به ونیز رفته، فیلمی که با اعلام مسئولان سازمان سینمایی «مجوز ساخت این سازمان را داشته است»؛ اما ظاهرا بعد از اخذ مجوز با ساخت فیلم دیگری به ونیز رفته است.
خبرگزاری فارس: مسیر اعطای پروانه ساخت و سپس نمایش فیلمها در جشنوارههای خارجی بدون دریافت پروانه نمایش، به رویهای تکراری و نگرانکننده در سینمای ایران تبدیل شده است. سازمان سینمایی که زمانی نهاد ناظر و هدایتگر تولید آثار بود، امروز عملاً قدرت نظارتی خود را از دست داده و به نهاد تأییدکنندهای تبدیل شده که پس از وقوع حاشیهها، تنها به توجیه و دفاع میپردازد. پرونده فیلم «مراقب» به کارگردانی محسن قرایی، نمونه بارز این افول است.این فیلم که با نام بینالمللی «خانهای در حال سقوط» در بخش افقهای جشنواره ونیز پذیرفته شده، طبق اظهارات رسمی مدیران سازمان سینمایی، پروانه ساخت رسمی از وزارت ارشاد دریافت کرده است.سیدمصطفی احمدیکاشانی بهعنوان تهیهکننده در ۱۶ تیر ۱۴۰۴ درخواست پروانه ساخت را ثبت کرد و پس از جلسات متعدد و دریافت تعهداتی مبنی بر رعایت اصول فیلمسازی، در ۱۴ مرداد ۱۴۰۴ پروانه ساخت صادر شد. تعهداتی نیز از مرکز رسانهای قوه قضاییه اخذ گردید. با این حال، همین مدیران تصریح کردهاند که فیلم فاقد پروانه نمایش است و نماینده رسمی ایران در ونیز محسوب نمیشود.پرسش اساسی اینجاست: چرا سازمان سینمایی بدون اخذ تعهدهای کافی و الزامآور برای دریافت پروانه نمایش، پروانه ساخت صادر کرده است؟ تعهدات اخذشده ظاهراً محدود به «رعایت نکات مطرحشده توسط شورا» بوده، اما هیچ تضمین محکمی برای جلوگیری از تولید نسخه متفاوت یا نمایش بدون نظارت در خارج از کشور وجود نداشته است.
نتیجه این سهلانگاری، انتشار پوستر و تصاویری از بازیگر زن بدون حجاب و محتوای فیلمی است که به گفته خود کارگردان، بهصورت نمادین به نقد ساختار سیاسی و اجتماعی ایران میپردازد و «خانه» را استعارهای از جامعهای میداند که مردم آن زندانی بودن را پذیرفتهاند.بهمن حبشی، مدیرکل دفتر نظارت بر ساخت فیلم سازمان سینمایی، در مصاحبهای با تسنیم در مقام دفاع از روند طیشده ظاهر شده و به نقل از تهیهکننده اعلام کرده که شائبههای تولید دو نسخه متفاوت صحت ندارد. این موضعگیری در حالی است که اگر نسخه نمایشدادهشده در ونیز حاوی صحنههای بدون حجاب رسمی باشد، مسئولیت مستقیم متوجه همان مدیرانی است که پروانه ساخت را صادر کردهاند و سپس در مقام توجیهگر ظاهر شدهاند. رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، نیز با تأکید بر وجود پروانه ساخت و فقدان پروانه نمایش، عملاً مسئولیت را از خود سلب کرده، در حالی که نظارت بر کل فرآیند تولید و جلوگیری از چنین انحرافاتی، وظیفه اصلی این سازمان بوده است.تولید فیلمی که با نام یک تهیهکننده در ایران پروانه ساخت میگیرد و سپس با نام و هویت دیگری در جشنواره خارجی عرضه میشود، نشاندهنده ضعف ساختاری در نظارت سازمان سینمایی است.وقتی فیلمسازی که در روزهای ابتدایی حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، در فرانسه بوده و در صفحه شخصی خود به رهبر شهید انقلاب توهین کرده، میتواند بدون کنترل کافی چنین اثری را به مرحله نمایش بینالمللی برساند، معنای آن جز از دست رفتن اقتدار نظارتی سازمان سینمایی نیست.
سازمان سینمایی باید پاسخ دهد که چرا این مسیر تکراری همچنان ادامه دارد و شاید باید گفت مهمتر از این آثار جلوگیری از روند شکل گرفته میان فیلمسازانی است که قصد ساخت فیلم زیر زمینی دارند.#سازمان_سینمایی#سینما#مراقب 12:16 - 27 مرداد 1405