نارضایتی عربستان از قاهره مانع پیوستن مصر به توافق مکه شد
پایگاه خبری «میدل ایست آی» در گزارشی مدعی شد، عربستان سعودی به دلیل نارضایتی از مواضع قاهره در جنگ علیه ایران، پرونده یمن و سودان مانع پیوستن مصر به توافق دفاعی مکه شده است.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ عربستان سعودی با پیوستن مصر به توافق دفاعی سهجانبه میان ترکیه، پاکستان و عربستان مخالفت کرده است؛ تصمیمی که به گفته منابع سعودی، ریشه در افزایش نارضایتی ریاض از دولت عبدالفتاح السیسی و تردید درباره میزان تعهد و ارزش راهبردی قاهره برای معماری امنیتی جدید منطقه دارد.به گزارش میدل ایست آی، سه منبع سعودی آگاه از مذاکرات گفتهاند که عربستان دستکم در شرایط کنونی تمایلی به عضویت مصر در توافق دفاعی مشترک مکه ندارد. این توافق روز جمعه در شهر مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد و بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه طرف تلقی خواهد شد.یکی از منابع که پیشتر مشاور ارشد خاندان سلطنتی عربستان بوده، گفت ریاض «دستکم در حال حاضر» نمیخواهد مصر به این توافق بپیوندد. به گفته این منابع، یکی از دلایل اصلی این موضع، نارضایتی فزاینده عربستان از عملکرد دولت السیسی در پروندههای امنیتی منطقه است.نارضایتی ریاض از قاهره در پرونده یمن و ایران
عربستان پس از روی کار آمدن السیسی در سال ۲۰۱۳، یکی از مهمترین حامیان مالی دولت مصر بود و به گفته منابع، حدود ۲۵ میلیارد دلار برای کمک به اقتصاد این کشور اختصاص داد. با این حال، مقامهای سعودی اکنون معتقدند قاهره در مقابل این حمایتها، همکاری و پشتیبانی امنیتی کافی از ریاض نشان نداده است.یکی از منابع سعودی به نقش محدود و «غیرقابل اتکای» مصر در جنگ طولانی عربستان علیه حوثیهای یمن و همچنین موضع قاهره در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اشاره کرد.این منابع همچنین از نزدیکی فزاینده مصر به امارات متحده عربی ابراز نگرانی کردهاند؛ بهویژه در شرایطی که اختلافات میان ریاض و ابوظبی بر سر پروندههایی مانند یمن تشدید شده است. از نگاه عربستان، برخی سیاستهای امارات در منطقه با منافع امنیتی این کشور در تضاد قرار دارد؛ از جمله حمایت ابوظبی از جداییطلبان جنوب یمن، روابط نزدیک با اسرائیل، موضع آن در مناقشه سد النهضه اتیوپی و حمایت از نیروهای پشتیبانی سریع در سودان.دو منبع سعودی همچنین گفتند مصر در جریان حملات ایران به منطقه، سامانههای پدافند هوایی و جنگندههایی را به ابوظبی اعزام کرد و السیسی نیز چند بار با رئیسجمهور امارات دیدار داشت، اما اقدام مشابهی برای حمایت از عربستان انجام نشد. این موضوع، به گفته منابع، تردیدهای ریاض درباره میزان قابل اعتماد بودن قاهره را افزایش داده است.
اختلاف ترکیه و عربستان درباره مصراین گزارش در ادامه افزود، در مقابل، آنکارا تلاش کرده بود مصر را نیز وارد توافق سهجانبه کند. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، روز شنبه مصر را «شریکی طبیعی» برای ترکیه توصیف کرد و گفت در صورت حل مسائل فنی، دلیلی برای عضویت قاهره در این ائتلاف وجود ندارد.چند منبع ترکیهای نیز به میدل ایست آی گفتهاند که آنکارا تلاش قابل توجهی برای حضور مصر در توافق انجام داده و حتی پیشنهاد رسمی عضویت قاهره را مطرح کرده بود. با این حال، پس از روشن شدن اینکه مصر آماده پیوستن نیست، سه کشور تصمیم گرفتند توافق را بدون قاهره نهایی کنند.منابع سعودی اما روایت دیگری ارائه کردهاند و گفتهاند این مصر نبود که از عضویت خودداری کرد، بلکه عربستان با حضور این کشور مخالفت کرده است. یکی از منابع سعودی پیشنهاد این ایده که قاهره خود تصمیم به عدم عضویت گرفته را «خندهدار» دانست.کاهش نقش منطقهای مصر؟میدل ایست آی درباره نقش مصر در تحولات منطقه مدعی شد، این تحولات در شرایطی رخ میدهد که نقش سنتی مصر در معادلات امنیتی خاورمیانه نیز با پرسشهایی مواجه شده است. مصر برای دههها یکی از مهمترین قدرتهای نظامی و سیاسی جهان عرب و شریک امنیتی کشورهای خلیج فارس محسوب میشد؛ از جمله در ائتلاف بینالمللی برای آزادسازی کویت در سال ۱۹۹۱.اما به گفته منابع سعودی، قاهره در دوره السیسی بیش از گذشته به حمایت مالی خارجی وابسته شده و در مقابل، نقش کمتری در حل بحرانهای امنیتی منطقه ایفا میکند. در همین چارچوب، ریاض اکنون روابط خود با آنکارا و اسلامآباد را برای ایجاد یک چارچوب امنیتی جدید، قابل اتکاتر از رابطه با قاهره میداند.
با این حال، مخالفت عربستان به معنای بسته شدن کامل درهای توافق به روی مصر نیست. هر سه منبع تأکید کردهاند که امکان پیوستن قاهره در آینده وجود دارد، اما موضع فعلی ریاض این است که مصر دستکم در شرایط کنونی خارج از پیمان دفاعی مکه باقی بماند.#عربستان#مصر#توافق_مکه#ترکیه#پاکستان 13:47 - 21 مرداد 1405