«خسوف» پس از ۲۳ سال طلوع کرد
سمفونی عاشورایی محمدسعید شریفیان شامگاه پنجشنبه در تالار وحدت اجرا شد و مخاطبان را به سفری موسیقایی از حرکت کاروان تا شام غریبان برد.
خبرگزاری فارس _ گروه موسیقی: شامگاه پنجشنبه ۱۵ مرداد، تالار وحدت میزبان یکی از مهمترین رویدادهای موسیقی ارکسترال مذهبی ایران بود؛ سمفونی «خسوف» اثر محمدسعید شریفیان پس از ۲۳ سال بار دیگر با اجرای ارکستر سمفونیک تهران روی صحنه رفت و با استقبال علاقهمندان موسیقی و مخاطبان آثار آیینی همراه شد.این کنسرت ساعت ۲۱:۳۰ با رهبری میهمان آرش امینی آغاز شد و گروه کُر به سرپرستی بهرنگ شگرفکار و خوانندگی هادی فیضآبادی ارکستر را همراهی کردند. اجرای شب گذشته نخستین اجرای دوباره این اثر پس از بیش از دو دهه بود و بر اساس اعلام برگزارکنندگان، دومین اجرا نیز امشب جمعه ۱۶ مرداد در تالار وحدت برگزار میشود.
«خسوف»؛ روایت موسیقایی عاشورا محمدسعید شریفیان طرح آهنگسازی «خسوف» را در سال ۱۳۷۵ آغاز کرد. او برای نگارش این اثر حدود شش ماه به مطالعه متون ادبی و مذهبی و گردآوری نغمههای نوحههای عاشورایی پرداخت و در نهایت ۹ تم از کهنترین و شناختهشدهترین نوحههای ایرانی را برگزید. فرایند آهنگسازی بیش از دو سال و نیم ادامه یافت و اثر در بهمن ۱۳۷۸ به پایان رسید.«خسوف» در اصل در قالب یک مقدمه و هفت بخش مستقل نوشته شده است: «حرکت کاروان به سوی مکه»، «طواف کعبه»، «حرکت کاروان به سوی کربلا»، «تاسوعا»، «شب عاشورا (مناجات)»، «روز عاشورا» و «عصر عاشورا (شام غریبان)». اشعار استفادهشده در این بخشها از سرودههای بیژن ترقی، خواجه عبدالله انصاری و حسان انتخاب شده و در برخی قسمتها با یکدیگر تلفیق شدهاند.
نخستین اجرا در تهران و رومانیاین اثر نخستین بار در اربعین سال ۱۳۸۲ توسط ارکستر سمفونیک تهران با همکاری نوازندگان و خوانندگان ارکستر کُر «ایوا» از رومانی اجرا شد و پنج شب متوالی در تهران روی صحنه رفت. پس از آن، به دعوت فیلارمونیک «اولتنیا» در رومانی اجراهای متعددی از این اثر برگزار شد که برخی از آنها به صورت زنده از رادیوی سراسری رومانی پخش شدند.ضبط استودیویی «خسوف» در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ انجام شد و نسخه آلبومی آن سال ۱۳۸۶ با اجرای ارکستر و کُر فیلارمونیک اولتنیا و رهبری الکساندر یوزوب منتشر شد. در آن ضبط، الکا شینی (سوپرانو)، فلورانس لیپت (متسو سوپرانو) و زندهیاد اسحاق انور به عنوان خوانندگان حضور داشتند.
جایگاه «خسوف» در موسیقی معاصر ایرانمنتقدان موسیقی «خسوف» را یکی از شاخصترین آثار سمفونیک مذهبی ایران میدانند؛ اثری که توانسته عناصر موسیقی آیینی ایرانی را با ارکستراسیون سمفونیک پیوند دهد. این اثر مفاهیمی چون سوگ، ایثار، آزادگی، ایمان و حقیقتطلبی را در قالبی دراماتیک و ارکسترال بازنمایی میکند و از مهمترین نمونههای موسیقی عاشورایی در حوزه موسیقی کلاسیک ایران به شمار میرود.شریفیان در توضیح این اثر تأکید کرده است که «خسوف» تلاشی برای بزرگداشت شخصیت امام حسین(ع) با زبان جهانی موسیقی است؛ زبانی که فراتر از مرزهای جغرافیایی و زبانی میتواند پیام آزادگی و مقاومت عاشورا را منتقل کند.
آهنگسازمحمدسعید شریفیان، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی، متولد ۱۳۳۳ در تهران است. او پس از تحصیل در ایران، آموزشهای تخصصی موسیقی را در انگلستان و ایتالیا ادامه داد و در زمینه آهنگسازی، نوازندگی فلوت، موسیقی الکترواکوستیک و فیزیک صوت تحصیل کرد. شریفیان سالها در مراکز آموزشی و هنری اروپا به تدریس، آهنگسازی و رهبری گروههای موسیقی پرداخت و پس از بازگشت به ایران از اعضای مؤسس خانه موسیقی ایران شد.در کارنامه او بیش از ۹۵ اثر در قالبهای سمفونیک، کرال، مجلسی، الکترواکوستیک، موسیقی فیلم و آثار مبتنی بر موسیقی نواحی ایران دیده میشود. از مهمترین آثارش میتوان به «آرش کمانگیر»، «سمفونی اروند»، «سمفونی سرداران»، «طلوع»، «خورشید»، «ارمیا» و «خسوف» اشاره کرد.
استقبال مخاطبان از اجرای دوبارهاجرای شب گذشته با استقبال قابل توجه مخاطبان همراه بود و فضای تالار وحدت در بخشهای آوازی و کرال بارها تحت تأثیر حال و هوای سوگآلود اثر قرار گرفت. بازگشت «خسوف» به صحنه پس از ۲۳ سال، برای بسیاری از علاقهمندان موسیقی کلاسیک ایران یادآور یکی از مهمترین تجربههای ارکسترال مذهبی دهه هشتاد بود.با برگزاری اجرای دوم در شامگاه ۱۶ مرداد، این اثر بار دیگر فرصت یافته است تا در ایام سوگواری ماه صفر، روایت سمفونیک عاشورا را برای نسل تازهای از مخاطبان زنده کند؛ روایتی که همچنان پس از گذشت سالها، توان تأثیرگذاری عاطفی و هنری خود را حفظ کرده است.#ارکستر_سمفونیک#خسوف#تالار_وحدتاخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید. 11:06 - 16 مرداد 1405