قانتور؛ جایی که همه از آن عبور میکنند به جز توسعه!
قانتور یکی از معدود محورهایی است که میتواند آینده همدان را بازتعریف کند اما هنوز در صف تصمیمهای توسعهای ایستاده است.
خبرگزاری فارس؛ گاهی آینده شهرها از حاشیه نوشته میشود، درست مثل همان چند هکتار زمین یا یک محدوده جغرافیایی که بیش از آنچه فکر کنید کارساز است. انگار گرهگشای راهبردی هستند و اگر به موقع دیده شوند، مسیر توسعه را تغییر میدهند و اگر در پیچوخم تصمیمهای امروز معطل بمانند، فردا به حسرتی برای نسلهای بعد تبدیل میشوند.قانتور یکی از همین نقاط است؛ محدودهای که سالهاست در تقاطع سه محور اصلی ورودی همدان قرار گرفته اما قبل از آنکه در متن برنامههای توسعه شهری دیده شود در حاشیه تصمیمها ایستاده است، جایی که فرصتهایش هر روز مثل هزاران خودرو از کنارش عبور میکنند.سه محور ارتباطی این محدوده، همدان را به استانهای غربی، جنوبی و مرکز کشور پیوند میدهد؛ مسیری که تنها راه عبور خودروها نیست و در واقع شاهراهی برای گردشگری، تجارت، سرمایهگذاری و جابهجایی جمعیت به شمار میرود.از همین رو کارشناسان معتقدند تصمیمگیری درباره این محور تنها تعیین تکلیف چند قطعه زمین نیست؛ به عبارتی انتخاب میان دو آینده متفاوت برای همدان است، آیندهای که یا بر مدار ارزشآفرینی میچرخد یا در چرخه تکرار فرصتهای خود را از دست میدهد.
ظرفیتی که سالها دیده شد اما جدی گرفته نشد
آنچه کماکان در قانتور دیده میشود، بیش از هر چیز شکاف میان «آنچه هست» و «آنچه میتواند باشد» است. بخشی از اراضی این محدوده به کاربریهایی اختصاص یافته که نه با جایگاه راهبردی این محور تناسب دارد و نه نقشی مؤثر در اقتصاد شهری، اشتغال یا ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا میکند.در بسیاری از شهرهای توسعه یافته، ورودیهای اصلی شهر ویترین هویتی و اقتصادی هستند؛ جایی که خدمات درمانی، مراکز تجاری، مجموعههای گردشگری، فضاهای اقامتی و کاربریهای ارزشآفرین در کنار یکدیگر جان میگیرند تا نخستین تصویر از شهر، تصویری از پویایی و توسعه باشد.اما در قانتور این ظرفیت هنوز در انتظار نگاهی است که توسعه را صرفا در افزایش ساختوساز نبیند، به تعبیری آن را در خلق ثروت، افزایش بهرهوری و ساختن آینده تعریف کند.
وقتی سلامت موتور توسعه میشود
بدون تردید یکی از مهمترین ظرفیتهایی که کارشناسان برای این محور بر آن تأکید دارند، توسعه گردشگری سلامت است؛ ظرفیتی که میتواند هم بخشی از مشکلات ترافیکی همدان را کاهش دهد و هم اقتصاد خدماتی شهر را متحول کند.حسن سجادزاده، عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلیسینا در این باره با اشاره به جایگاه همدان در حوزه گردشگری سلامت میگوید: همدان امروز یکی از قطبهای گردشگری سلامت در غرب کشور است، اما تمرکز مطب پزشکان و مراکز تخصصی در بخش مرکزی و بالای شهر، مشکلات متعددی از جمله ترافیک سنگین، کمبود پارکینگ، اتلاف زمان بیماران و افزایش هزینههای دسترسی را به همراه داشته است.او معتقد است قانتور به واسطه دسترسی مستقیم به ورودیهای شهر، ظرفیت مناسبی برای استقرار مجتمعهای پزشکی، کلینیکهای تخصصی، بیمارستانهای فوقتخصصی، مراکز جامع سلامت و حتی مجموعههای سالمندمحور دارد؛ ظرفیتی که میتواند بدون تحمیل بار مضاعف به هسته مرکزی شهر، خدمات درمانی را توسعه دهد.به باور کارشناسان، انتقال بخشی از خدمات درمانی به این محور، توزیع عادلانه خدمات، کاهش بار ترافیکی مرکز شهر و ارتقای جایگاه همدان در بازار گردشگری سلامت کشور را به دنبال خواهد داشت.شاید امروز مهمترین مزیت قانتور همین باشد؛ فرصتی که هنوز به ظرفیت تبدیل نشده و ظرفیتی که هنوز به ثروت نرسیده است.
سرمایهای فراتر از زمین
گرچه اهمیت قانتور تنها به موقعیت ارتباطی آن محدود نمیشود؛ اراضی کشاورزی، چشمانداز طبیعی و همجواری با محورهای ورودی شهر، این محدوده را به ظرفیتی کمنظیر برای توسعه گردشگری طبیعتمحور تبدیل کرده است، ظرفیتی که اگر با برنامهریزی اصولی همراه شود، میتواند حلقه اتصال اقتصاد، محیطزیست و گردشگری باشد. سجادزاده بر همین موضوع تأکید میکند و میگوید: اگر برای این محور رویکرد اکوتوریسم و گردشگری کشاورزی تعریف شود، میتوان آن را با گردشگری سلامت پیوند زد. چنین الگویی علاوه بر حفظ هویت طبیعی منطقه، زمینه جذب گردشگر، ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی را نیز فراهم میکند.در بسیاری از شهرهای موفق، توسعه از دل همین پیوندهای هوشمندانه متولد شده؛ جایی که طبیعت نه تنها قربانی توسعه نمیشود بلکه شریک آن میشود. قانتور هم میتواند به جای آنکه زیر بار کاربریهای کمبازده دفن شود به الگویی از توسعه پایدار بدل شود؛ توسعهای که هم زمین را حفظ کند و هم برای شهر ارزش بیافریند.
دروازهای که هنوز به مقصد نرسیده است
آنچه مبرهن است هر شهری پیش از آنکه با میدان مرکزی یا خیابانهای تاریخیاش شناخته شود، از ورودیهایش قضاوت میشود؛ نخستین تصویری که مسافر، سرمایهگذار یا گردشگر از یک شهر میبیند همان تصویری است که در ذهنش ماندگار میشود.قانتور امروز بیش از آنکه «دروازه همدان» باشد، به گذرگاهی تبدیل شده که خودروها از آن عبور میکنند بیآنکه توقفی برای اقتصاد شهر رقم بخورد.در حالی که بسیاری از شهرها ورودیهای خود را به مراکز خدماتی، تجاری، درمانی و گردشگری تبدیل کردهاند، این محور هنوز نتوانسته نقش واقعی خود را در اقتصاد شهری ایفا کند؛ گویی فرصت هر روز از این مسیر عبور میکند اما سهمی برای شهر باقی نمیگذارد.
گمشده توسعه؛ زیرساختی به نام کمربندی
با این حال هیچیک از این چشماندازها بدون تکمیل زیرساختهای حملونقل محقق نخواهد شد؛ به اعتقاد این عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلیسینا، احداث کنارگذر و کمربندی همدان پیشنیاز هرگونه برنامه توسعهای در این محور است.او میگوید: امروز حجم بالای تردد خودروهای سنگین و سفرهای بیناستانی کیفیت این محدوده را تحت تأثیر قرار داده و تا زمانی که ترافیک عبوری از دل این مسیر عبور کند، نمیتوان انتظار داشت سرمایهگذاریهای بزرگ در حوزه گردشگری، سلامت یا خدمات شهری به نتیجه مطلوب برسد.واقعیت این است که همدان سالهاست هزینه موقعیت جغرافیایی خود را میپردازد؛ قرار گرفتن در چهارراه ارتباطی غرب کشور، اگرچه یک مزیت راهبردی است، اما در نبود زیرساختهای لازم، این مزیت گاه به باری سنگین بر دوش شهر تبدیل شده؛ باری که خیابانها را فرسوده، ترافیک را مزمن و بخشی از فرصتهای سرمایهگذاری را از دسترس خارج کرده است.از همین رو مسئله قانتور تنها تعیین کاربری چند هکتار زمین نیست؛ مسئله تعیین تکلیف نوع نگاه به توسعه است؛ آیا این محور به مسیری برای عبور سرمایه، اشتغال و رونق اقتصادی تبدیل میشود؟
انتخابی که آینده همدان را میسازد
برآیند دیدگاه کارشناسان نشان میدهد آینده قانتور بیش از هر چیز به تصمیمهای امروز مدیران شهری وابسته است. اگر این محدوده بر پایه مطالعات کارشناسی، آیندهنگری و اصول توسعه پایدار ساماندهی شود، حتما به یکی از مهمترین کانونهای گردشگری سلامت، خدمات شهری، اکوتوریسم، سرمایهگذاری و حتی استقرار مجموعههای اداری در غرب کشور تبدیل شود.اما روی دیگر این انتخاب هم روشن است؛ با ادامه روند فعلی، کاربریهای نامتجانس، فعالیتهای پراکنده و مشاغل کمبازده جای ظرفیتهای راهبردی این محور را میگیرند.و همدان یکی از ارزشمندترین فرصتهای توسعه خود را از دست خواهد داد، فرصتی که شاید در آینده با هیچ هزینهای قابل جبران نباشد.سجادزاده بر نکتهای در این بخش تأکید میکند که باید آن را عصاره همه این بحثها دانست: قانتور دروازه ورود به همدان است و هر آنچه در این منطقه شکل بگیرد، نخستین تصویری است که از هویت، آینده و توانمندی این شهر در ذهن مسافران، گردشگران و سرمایهگذاران نقش میبندد بنابراين تصمیمگیری درباره این محور باید با نگاهی بلندمدت و مبتنی بر توسعه پایدار انجام شود.امروز قانتور نیازمند یک تصمیم راهبردی است؛ تصمیمی که افق آن نه یک دوره مدیریت شهری بلکه چند دهه آینده همدان باشد.بیشک شهرها با ساختمانهای بلند ماندگار نمیشوند؛ با تصمیمهای بلند به یادها میماند؛ قانتور هم در نقطهای ایستاده که یا به یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه همدان تبدیل میشود، یا همچنان در حاشیه نقشهها میماند.#توسعه #ظرفیت#گردشگری#اقتصاد#قانتور 08:43 - 8 تیر 1405