«جهله»ها در تهران هم برای کودکان میناب گریستند
هنرمندان تجسمی و موسیقیدانان در موزه هنرهای معاصر تهران گرد هم آمدند تا با نقش زدن بر جهلههای مینابی و اجرای قطعه «از میان آوار»، یاد کودکان شهید میناب را زنده نگه دارند؛ رویدادی که هنر را به زبان همدلی و روایت یک فاجعه انسانی تبدیل کرد.
خبرگزاری فارس _ گروه هنر و رسانه: موزه هنرهای معاصر تهران عصر یکشنبه میزبان رویدادی بود که هنر را به زبان سوگ و همدلی بدل کرده بود. از همان لحظه ورود به ساختمان موزه، نشانههای این همدلی به چشم میآمد؛ جایی که هنرمندان تجسمی دور تا دور رمپ مشهور موزه نشسته بودند و بر پیکر «جهله»ها، سفالهای سنتی و کهن میناب، نقشهایی از اندوه، مقاومت و یاد کودکان شهید این شهر را ترسیم میکردند.برنامه «نقشی بر میناب» به همت موزه هنرهای معاصر تهران، معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر برگزار شد؛ رویدادی که تلاش داشت با بهرهگیری از هنرهای تجسمی، موسیقی و پرفورمنس، روایت انسانی فاجعه میناب را بازخوانی کند.
در بخش جهلهنگاری، هر هنرمند با زبان و نگاه خود به سراغ این سفالهای بومی رفته بود. برخی تصویر کودکان را بر بدنه سفالها نقش زده بودند و برخی دیگر با نمادها و فرمهای انتزاعی از رنجی سخن میگفتند که کلمات از بیان آن ناتواناند. انتخاب جهله نیز بیدلیل نبود؛ ظرفی سفالی با پیشینهای چند هزار ساله که همچنان در میناب به شیوه سنتی تولید میشود و این بار به جای نگهداری آب، حامل روایت یک درد مشترک شده بود.
مجید موسوری یکی از از هنرمندان این بخش، با اشاره به ارتباط جهله با فرهنگ بومی میناب گفت: «با توجه به اتفاقی که برای بچههای میناب رخ داد، تصمیم گرفته شد به جای استفاده از کاغذ و بوم، از همین سفالهای سنتی منطقه استفاده شود تا پیوند میان اثر هنری و هویت بومی میناب حفظ شود.»در میان هنرمندانی که مشغول خلق اثر بودند، امین تیمار نیز ترجیح داده بود به جای طراحی از پیش تعیینشده، به بداههپردازی روی بیاورد. او درباره اثر خود گفت: «شروع کردم بداهه کار کردن. هر چیزی که به ذهنم رسید روی کار آوردم. مخاطب در نهایت برداشت خودش را از اثر خواهد داشت. اگر قرار بود همه چیز با کلمات توضیح داده شود، دیگر نیازی به هنر نبود.»همزمان با جریان داشتن نقاشیها، صدای سازها نیز در فضای موزه طنینانداز شد. کوارتت بادی «از میان آوار» به آهنگسازی میلاد آقایی، اثری که به یاد کودکان شهید میناب نوشته شده است، برای نخستین بار پیش روی مخاطبان قرار گرفت.
آقایی که از برگزارکنندگان برنامه «موسیقی در موزه» نیز هست، درباره شکلگیری این اثر گفت: «ما اینجا در موزه هنرهای معاصر تقریباً از یک سال پیش جریانی را دنبال کردیم به نام "موسیقی در موزه". این برنامه نظم مشخصی داشت و هر هفته یکشنبهها اجراهای موسیقی برگزار میشد. در ابتدا تمرکز بیشتر بر موسیقی معاصر بود اما بعد سراغ موسیقی غربی در دورههای مختلف و همچنین موسیقی ایرانی هم رفتیم.»او ادامه داد: «تا قبل از جنگ این روند را ادامه میدادیم و تمرکزمان بیشتر بر استفاده از نوازندگان و آهنگسازان جوان بود تا بستری برای ارائه آثارشان فراهم شود. طبیعتاً به دلیل شرایط جنگی برنامهها دچار وقفه شد، اما در روزهای پایانی جنگ و منتهی به آتشبس، با همفکری دوستان برنامهای را با عنوان "همنوایی" طراحی کردیم که در ذیل همان طرح موسیقی در موزه قرار میگرفت.»این آهنگساز با بیان اینکه در این برنامه از برگزیدگان جشنواره موسیقی جوان استفاده شده است، افزود: «بچههایی که در این برنامه حضور داشتند از نظر سنی بسیار جوان و در آغاز مسیر حرفهای خود بودند. بهویژه در حوزه موسیقی ایرانی تلاش کردیم مفاهیمی چون همنوایی، تابآوری و امید به آینده را در روزهای جنگ به تصویر بکشیم.»وی همچنین به دیگر رویدادهای موسیقایی موزه اشاره کرد و گفت: «موزه در ماههای اخیر برنامهای به نام "موزیکتک" را نیز برگزار کرده که در آن کل فضای موزه برای یک یا دو روز در اختیار نوازندگان قرار میگیرد و آنها به صورت همزمان در گالریهای مختلف به اجرای برنامه میپردازند.»
آقایی درباره قطعه «از میان آوار» که در این رویداد اجرا شد نیز توضیح داد: «این قطعه را در روزهای ابتدایی جنگ و تحت تأثیر فضای ناشی از جنگ و فاجعهای که در میناب رخ داد نوشتم. این اثر به بچههای مدرسه مینا تقدیم شده است. بعد از مدتی به این نتیجه رسیدیم که میتوانیم در قالب رویدادی که به مسئله میناب اختصاص دارد، این قطعه را نیز اجرا کنیم.»او درباره ویژگیهای موسیقایی این اثر گفت: «شاید تفاوت این قطعه در این باشد که زبان تکنیکی آن کاملاً معاصر است. اثری است که برای یک فاجعه اجتماعی در کشور ما نوشته شده و تلاشی است برای بازتاب احساسی که آن حادثه در ذهن و روان جامعه بر جای گذاشته است.»
در ادامه پرفورمنسی با همین رویکرد در محوطه بیرونی موزه هنرهای معاصر تهران اجرا شد. «نقشی بر میناب» تلاشی هنری برای بازتاب روایتهای انسانی، فرهنگی و اجتماعی مرتبط با فاجعه میناب و ادای احترام به یاد کودکان شهید این رویداد است. این برنامه با بهرهگیری از ظرفیت هنرهای تجسمی، موسیقی و هنر اجرا، بستری برای گفتوگو، همدلی و تأمل درباره ابعاد انسانی این واقعه فراهم میکند.#موسیقی#هنرهای_تجسمی#میناب#جنگاخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید. 17:19 - 24 خرداد 1405