عراقچی: مذاکره بدون قدرت میدان به نتیجه نمیرسد
وزیر امور خارجه امشب با بیان اینکه اداره عبور و مرور در تنگه هرمز قطعا مثل گذشته نخواهد بود و اینکه اشراف کامل شورای عالی امنیت ملی بر مذاکرات و متن تفاهم وجود دارد، گفت که مذاکره بدون قدرت میدان به نتیجه نمیرسد.
به گزارش خبرنگار گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه امشب (جمعه) ۲۲ خردادماه در برنامهای تلویزیونی گفت: در طول یک سال دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشتیم، یک در جنگ ۱۲ روزه و بعد به نظرم فکر کردند که شاید تجهیزاتشان را به اندازه کافی آماده نکرده بودند و شاید فکر میکردند که نقطه قوت ما که انسجام اجتماعی است را باید هدف قرار میدادند، تمهیداتی را اتخاذ و خودشان را آماده کردند برای یک جنگ بزرگتر و در این فاصله ما وقایع ۱۸ و ۱۹ دی را داشتیم و بعد با جنگ ۴۰ روزه مواجه شدیم که تصور میکردند اینبار میتوانند کار را به خیال واهی خودشان تمام کنند.عراقچی ادامه داد: دشمنان با یک مقاومت بسیار جانانه و سرسختانه از سوی نیروهای مسلح و مردم مواجه شدند، کلمه سرسخت که استفاده میکنم، یکی دو روز قبل یکی از مقامات غربی گفته بود که ما باورمان نبود که ایران آنقدر سرسخت باشد و آنقدر سرسختانه مقاومت کند. این سرسختی و مقاومتی که در طول ۴۰ روز جنگ و در زمان آتشبس که تا الان صورت گرفته در وهله اول مدیون نیروهای مسلح است که با جانفشانی کردند، همه ما مدیون تک تک نیروهای مسلح و شهدا هستیم، که جانفشانی کردند از فرماندهان تا سربازان، همه آنهایی که در پشت لانچرها، قایقها و مراکز مختلف بودند، مقاومت و ایستادگی کردند و کشور را نجات دادند.
* هیچ دوگانگی بین میدان و دیپلماسی وجود ندارد
رئیس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: ما مدیون مردمی هستیم که هر روز در صحنه بودند، در مقابل کمبودها و سختیها پایداری و شکیبایی کردند. از همه آنها کوچکتر دستگاه دیپلماسی ما که در این مدت تلاش کرد که اولا صدای بر حق مردم در عرصه جهانی باشد و از منافع مردم ایران دفاع کنند و در عین حال یار و همراه نیروهای مسلح در اقدامات و مقاومتی که صورت میگیرد، باشند.وی با بیان اینکه هیچ دوگانگی بین میدان و دیپلماسی وجود ندارد، خاطرنشان کرد: این دو در یک راستا و برای رسیدن به یک هدف حرکت میکنند. همیشه معتقد بودم که یک ضلع سومی هم دارد که آن رسانه است یعنی میدان، دیپلماسی و رسانه با هم حرکت میکنند. این بار یک ضلع چهارم هم اضافه شد خیابان که تجلی حضور مردمی است و این چهار رکن با هم حرکت کردند. عراقچی با ذکر این نکته که وظیفه دیپلماسی پشتیبانی میدان و تثبیت دستاوردهای میدانی است، اظهار داشت: همه اقدامات نیروهای مسلح و دستاوردهایشان از طریق دیپلماسی تثبیت میشود و مشروعیت پیدا میکند.وزیر خارجه گفت: در جنگ ۴۰ روزه این نزدیکی و ارتباط مستقیم و مستمر بین وزارت امور خارجه و نیروهای مسلح وجود داشت، بین بنده و فرماندهان و در همه حوزهها و ما همراه با آنها حرکت کردیم.
* وظیفه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدانی است
وی اضافه کرد: وظیفه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدانی است و این کاری است که در مذاکرات و در قالب توافقاتی که نتیجه مذاکرات است، صورت میگیرد. من بارها گفتم مذاکره و مذاکره کننده متکی به قدرتهای میدانی است، به هیچ وجه هیچ مذاکره کنندهای نیست که بتواند بدون مدیریت میدانی به دستاوردی برسد، بله مهارتهای دیپلماتها ممکن است که یک درصد این را بالا یا پایین کند ولی این در حقیقت قدرت میدان است که در عرصه دیپلماسی ظهور و بروز پیدا میکند و تثبیت میشود و این عیناً همان کاری است که ما در طول این ماهها انجام دادیمرئیس دستگاه دیپلماسی عنوان کرد: مذاکره بدون قدرت میدان به نتیجه نمیرسد.
وی در ادامه این گفتوگوی تلویزیونی با بیان اینکه خاتمه جنگ باید بر اثر یک توافق باشد، خاطرنشان کرد: بهترین زمانی که برای خاتمه جنگ وجود دارد وقتی است که شما دست برتر را دارید و پیروز میدان هستید. نه اینکه بخواهم شعار بدهم، ما واقعاً پیروز این میدان هستیم.عراقچی ادامه داد: واقعا جمهوری اسلامی ایران در این عرصه سنگین پیروز از کار در آمده، مردم ایران پیروز شدند، این نه شعار است نه غلو است، به عنوان کسی که هر روز با وزرای خارجه مختلف و با مقامات سیاسی در ارتباط هستم از آنها میشنوم که ایران قویتر از این جنگ بیرون آمد، تصور ایران ضعیف به طور کامل در هم شکست، شما شگفتی آفریدید.وزیر امور خارجه بیان کرد: اینها شعار نیست جملاتی است که عیناً از مقامات خارجی شنیدم. الان دنیا ایران و مردم ایران را به عنوان یک قهرمان نگاه میکند به عنوان یک شگفتی. ۴۰ روز در مقابل بزرگترین ابرقدرت ظاهری دنیا ایستادگی کردیم، در کنار ارتش دیگری که در کنارش میجنگید، هر دو مسلح به سلاحهای هستهای، هر دو مجهز به پیشرفتهترین سلاحها و مقاومت کردن و ایستادگی کردن و آنها را از دسترسی به اهدافشان ناکام گذاشتن، یک پیروزی بزرگ است و ما پیروزی راهبردی به دست آوردیم.
* هنوز یادداشت تفاهم امضا نشده
عراقچی اضافه کرد: ما به عنوان یکی از ماموریتهای اصلی خودمان دنبال مذاکراتی بودیم که منجر به تثبیت پیروزی مردم ایران همواره بودیم و راهگشایی کردیم و مسیرها را باز کردیم و مسئولیت مذاکره به برادر بزرگوار آقای دکتر قالیباف توسط مجموعه نظام سپرده شد و وزارت امور خارجه هم در خدمت ایشان، نهادهای دیگری هم که باید کمک کنند در خدمت ایشان و ما حرکتی را شروع کردیم که الان دیگر دارد به آخر خودش نزدیک میشود نتیجه این حرکت یک یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای است که در رسانهها در مورد آن صحبت میشود.وی در بخش دیگری از این گفتوگوی تلویزیونی بیان کرد: واقعا جمهوری اسلامی ایران پیروز میدان است و ایران در این عرصه سنگین پیروز بیرون آمده است.رئیس دستگاه دیپلماسی درباره یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای با آمریکا خاطرنشان کرد: هنوز یادداشت تفاهم امضا نشده و هنوز تا آخرین لحظه ممکن است چیزهایی بالا پایین شود و تا آخرین لحظه ترجیح میدهم زمانی تمام شد برای مردم تک تک موارد را تشریح خواهم کرد. برای مقامات کشور و شورای عالی امنیت ملی و تصمیم گیران بارها و بارها جزییات را مطرح و بحث کردیم و به ما دستوراتی داده شده و عباراتی عنوان شده که جا به جا شود و ما همه اینها را انجام دادهایم.عراقچی بیان کرد: اگر بگویم نسخهای که الان در دست ما است چندمین نسخه است، شاید باورتان نشود که چقدر این نسخهها تغییر کرده و تا به اینجا رسیدیم، کلیاتش در رسانهها بحث شده و جزئیاتش را هم در فرصت دیگری خواهم گفت.
وی اظهار داشت: در این مذاکرات که منجر به خاتمه جنگ خواهد شد، دو مرحله پیش بینی شده است مرحله اول یک یادداشت تفاهمی است که بین ایران و آمریکا امضا شود و بعد مرحله دوم شروع و در مرحله دوم یک توافق نهایی خواهیم داشت. بحث هستهای را به توافق نهایی موکول کردهایم. به دلایل مختلفی که در شرایط حاضر امکان بحثش نبود خواستههایی که آنها داشتند به هیچ وجه قابل پذیرش نبود، لذا ما موضوعات دیگری که امکان توافق در مورد آنها وجود داشت را آوردیم.
* خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: در یادداشت تفاهم اسلام آباد خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان اعلام میشود. ما هیچ وقت در این جنگ لبنان را فراموش نکردهایم چرا که لبنان و حزب الله لبنان در این جنگ در کنار مردم ایران جنگیدند و هرگز آنها را تنها نخواهیم گذاشت. آتش بسی که اعلام شد آتشبس در همه جبههها از جمله لبنان بود.وی افزود: حالا بگذریم که رژیم صهیونیستی بارها نقض کرد که جوابش را حزبالله داد و هر جا که لازم بود ما هم جواب دادیم و خود این جواب ما هم به نظرم یک دستاورد راهبردی دیگر بود که ما برای اولین بار شروع کننده تهاجم بودیم برای مجازات رژیمی که از تعهدات خودش سرپیچی کرده بود و این در عرصه جهانی به عنوان یک پیروزی راهبردی برای ایران ثبت شد که ایران نشان داد شوخی ندارد و اگر لازم باشد از جنگ نه تنها نمیترسد بلکه هرجا لازم باشد آن را به کار میگیرد.
* احترام به حاکمیت همدیگر
وی گفت: براساس این تفاهم جنگ در همه جبههها خاتمه خواهد یافت از جمله در لبنان و تعهدی داده خواهد شد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید و زور استفاده نشود. همینطور دو طرف به حاکمیت همدیگر احترام خواهند گذاشت و فکر میکنم که این برای اولین بار است که بعد از ۴۷ سال آمریکا صراحتاً به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران احترام میگذارد و این را بیان و مکتوب میکند و از ما هم درخواست میکند که ما هم متقابلا به حاکمیت آمریکا احترام بگذاریم.عراقچی افزود: تعهد میکند که در امور داخلی ایران دخالت نمیکند و از ما هم میخواهد که در امور داخلی آن دخالت نکنیم، یعنی در موضع کاملا برابر که یکی از مهمترین بندهای این توافق است که احترام به جمهوری اسلامی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران گذاشته و خیلیها معنی این میفهمند و به طور کامل از صحنه خارج خواهند شد، خارج نشینانی که در خارج نشستند.
* تنگه هرمز
رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین گفت: بحث تنگه هرمز هم در یادداشت تفاهم وجود دارد. مسئله تنگه هرمز با جزئیات، بحث محاصره دریایی و بحث دور بعدی مذاکره که شامل چه موضوعاتی خواهد بود، بحث هستهای ایران و بحث رفع تحریمها، موضوع بازسازی در قالب یک طرح بازسازی و توسعه اقتصادی این جا مطرح شده که سازوکارهاش در طول مذاکرات بعدی به اصطلاح توافق خواهد شد و حالا مسائل دیگری که رخ خواهد داد.
وی گفت: رفع تحریمها و موضوع بازسازی در قالب یک طرح بازسازی و توسعه اقتصادی در این جا مطرح شده که سازوکارهای آن در طول مذاکرات بعدی توافق خواهد شد. پولهای مسدود شده ایران که سازوکاری برای آن مشخص شده است. اینها مواردی است که در یادداشت تفاهم است و در مرحله اول درباره آن توافق صورت میگیرد. وقتی نهایی و امضا شد حتما جزییات کامل و بند به بند و کلمه به کلمه را توضیح خواهم داد که چه معنی دارد و چه دستاوردهایی برای ما به دنبال دارد.
* دشمنان توافق و اسرائیل
رئیس دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه این توافق دشمنانی دارد و در رأس آن رژیم صهیونیستی است و به دنبال مستمسکهایی هستند که این توافق را به هم بزنند، اظهار داشت: شاید در فرصت دیگری جزییات تلاشهای این رژیم را خواهم گفت.وی افزود: الان وارد جزییات شدند یک فضای رسانهای ملتهبی را ایجاد میکند که امضای توافق میتواند با مشکلاتی مواجه شود. طی روزهای اخیر و از جمله امروز شاهد بودید متون مختلفی از سوی رسانهها و سایتهای مختلف ارائه میشود. هر کس مدعی است این متنی است که قرار است توافق درباره آن صورت بگیرد.عراقچی درباره توئیتی که منتشر و ترامپ آن را بازنشر داد نیز افزود: آن طرف هم متون و ادعاهای مختلفی مطرح میشود و در منطقه نیز همین گونه است. هم آمریکاییها و هم ما گفتهایم که هیچ یک از این متون اعتباری ندارد و گمانهزنیهایی که در رسانهها صورت میگیرد در موقعیتی نیستیم که هیچ کدام را تأیید کنیم. توصیه میکنم اجازه دهند آرامش بر فضای روانی کشور حاکم باشد تا بتوانیم به بهترین توافقی که ممکن است برسیم.
* مذاکره یک امر دو طرفه است
وزیر امور خارجه همچنین گفت: این که میگویم بهترین توافق که ممکن است، از این جهت است که وقتی که به سمت توافق میرویم، مذاکره یک امر دو طرفه است وقتی به توافق میرسیم که دو طرف سطحی از رضایت را داشته باشند. لزوما همیشه این ۵۰ -۵۰ نیست، ولی باید دو طرف به نقطه تفاهم رسیده باشند که به توافق رضایت دهند.وی افزود: هیچ توافق و موافقتنامهای نیست که یک طرف ۱۰۰ را برده باشد و طرف مقابل صفر را. این یک امر بدیهی در امر دیپلماسی است. وقتی راه مذاکره را انتخاب میکنی یعنی به یک بده بستان رضایت میدهی.عراقچی ادامه داد: در ۷۲ ساعت گذشته شاهد بودیم که یک تهدیداتی صورت گرفت و یک فضای فشار روانی شاید و سیاسی سعی شد برای ایران ایجاد شود، ما بلافاصله با این برخورد کردیم، هم بیانیههایی که وزارت خارجه داد و هم توئیتی که من زدم و هم بیانیههای نیروهای مسلح ما، بیانیه قرارگاه خاتم انبیا و هم پیغام و پسغامهایی که از طریق واسطهها ارائه شد، مستقیم ارائه شد که در اینکه تهدید نه تنها کارساز نیست، بلکه توافق احتمالی را به عقب میاندازد و باید تهدیدات متوقف شود.
* ملت ایران هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد
رئیس دستگاه دیپلماسی در ادامه این گفتوگوی تلویزیونی اظهار داشت: باید با زبان احترام صحبت شود تا بتوانیم به توافقی برسیم. ملت ایران نشان داده هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد و به هیچ وجه به زبان تهدید و زور پاسخ نمیدهد. ولی اگر با زبان احترام با ما صحبت شود، طبیعی است که مملکت ایران هم با زبان احترام صحبت میکند.عراقچی در پاسخ به سؤال مجری مبنی بر اینکه روایتی که آن طرف مطرح میکنند این است که رئیس جمهور آمریکا میگوید من حمله کردم که ایرانیان را ملزم کنم پای میز مذاکره بنشینند و بعد از ۲۴ ساعت اینگونه جا انداخت که دستاوردش این است که دیدید به توافق میرسیم، بیان کرد: همه دنیا با این توئیتها و مطالب ایشان آشناست و این خیلی روشن است که هر چه میخواهند اتفاق بیفتد از زبان دیگران میگویند.وی افزود: خیلی نباید به اینها توجه کرد، موضع ما روشن است، اگر قرار بود که به زور و فشار تن دهیم که زودتر از اینها تن میدادیم و اگر قرار بود تهدید حمله به زیرساختها و کذا و کذا کوتاه بیاییم، زودتر از اینها کوتاه میآمدیم، نه این جا پیامهای بسیار روشنی به طرف مقابل داده شد که تهدید اثر معکوس دارد. اگر میخواهید به سمت تفاهم برویم، باید ادبیات عوض شود، اگر میخواهید به سمت تهدید و فشار و جنگ برویم، ما آماده هستیم و خواهیم رفت.
* هیچ شبی نبوده تعرض به ایران پاسخ داده نشده باشد
رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: کما اینکه در طول شبهای گذشته هر شب ما را تجربه کرده، اگر قرار بود کوتاه بیاییم، که شبهای گذشته کوتاه میآمدیم، هیچ شبی نبوده که تعرضی به نیروهای مسلح ما، کشتیهای ما صورت گرفته باشد و بلافاصله نیروهای مسلح ما جواب نداده باشند، ایران خودش را ثابت کرده در این قضیه، بارها و بارها ما را آزمایش کردند، تست کردند و جواب آزمایش شان و جواب تستهایی که کردند گرفتند.وی ادامه داد: ما در مقابل زور و فشار و تهدید به هیچ کوتاه نمیآییم و به هیچ وجه ادبیاتمان عوض نخواهد شد و از منافع مردممان نخواهیم گذشت، با زبان احترام صحبت کنند و منافع ملی ما تامین شود از آن هم نخواهیم گذشت، این دو تا در راستای همدیگر است، مذاکره بخشی از میدان است و میدان نتیجه اش در مذاکره است، این دوتا باهم حرکت میکنند.عراقچی بیان کرد: خطای بزرگی است که اگر فکر کنیم میدان و دیپلماسی هر کدام راه خودشان بروند، بعد بگوییم این راه بهتر است یا آن راه، در مدتی که وزیر بودم با دوستانمان در نیروهای مسلح ثابت کردیم کاملا در یک جهت حرکت میکنیم، بعضی از جاها میدان باید جلو، دیپلماسی پشت سرش حمایت و حرکت کند، بعضی جاها دیپلماسی جلو میرود و میدان پشت سرش حمایت میکند، این دو همدیگر را تکمیل میکنند به عنوان دوبالی که پرواز و اوج گرفتن را محقق میکنند، کار میکنند. این چیزی بوده که در عمل تجربه کردیم، در عمل دیپلماسی به طور کامل در خدمت میدان بوده و میدان به طور کامل از دیپلماسی حمایت کرده و نتیجه اش این پیروزی است که تا الان حاصل شده است.
* خاتمه جنگ
وی افزود: وقتی میگوییم که خاتمه جنگ اعلام میشود، خاتمه جنگ به معنی عقب نشینی از مناطق اشغالی هم است و این باید حتما انجام شود و این را به صراحت هم به طرفهای مقابل گفتیم. در مورد بعضی از دوستان که در مورد ضمانت اجرایی این توافق سوال میکنند یا نگرانی دارند، عرض کنم که جمهوری اسلامی ایران در این نبرد ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و بعد مقاومت در زمان آتشبس و مقابله با محاصره دریایی و همه این ها، به گونهای ظاهر شده و قدرت خودش را نشان داده که دیگر هیچ وقت، هیچ کسی حتی فکر این که سر به سر مردم ایران بگذارد، سر به سر جمهوری اسلامی بگذارد نخواهد کرد.عراقچی بیان کرد: ما برای تضمین امنیت خودمان نه به شورای امنیت اتکاء داریم و نه به سازمانهای بین المللی دیگر، نه به ائتلافهای و اتحادها و شرکای و اینها، نه این که اینها را از دست بدهیم، نه به آنها هم اهمیت میدهیم و به جای خودش برخورد میکنیم، ولی برای اهمیت خودمان به هیچ کس متکی نیستیم، الا ذات لایذال الهی و مردم خودمان و توانمندی نیروهای مسلح که این را چنان در عمل ثابت کردیم که مطمئنم برای سالها یک بازدارندگی کاملی برای خودمان ایجاد کردیم که دیگر کسی فکر این که به ایران تعرض کند، نخواهد کرد.
* تنگه هرمز
وی گفت: تنگه هرمز الان به عنوان یکی از ابزارهای مهم بازدارندگی ماست و عمل میکند، در سطح منطقه هیچ کس فکر نمیکرد که ما این طوری جنگ را در سطح منطقه گسترش دهیم، البته در سطح منطقه پایگاههای آمریکایی که در منطقه گسترده است و نتوانند با ما مقابله کنند، بنابراین ما تضمین ذاتی برای خودمان ایجاد کردیم، برای امنیت خودمان و برای اینکه کسانی که با ما طرف هستند به تعهدات خودشان پایدار بمانند، اما در مورد این یادداشت تفاهم خاص ما این موقعیت را هم داریم که، چون بعد از این یادداشت تفاهم مذاکرات شروع میشود برای ۶۰ روز که به توافق اصلی برسیم و توافق اصلی بحثهای هستهای که آمریکاییها بیشترین علاقه دارند، آن جا مطرح میشود، اگر آن چه که در یادداشت تفاهم آمده عملی نشود، طبیعی است که آن مذاکرات هم پیش نخواهد رفت و اما این اختیار را داریم.عراقچی ادامه داد: ما اجازه نخواهیم داد در حالی که یادداشت تفاهم عملی نشده ما چگونه مذاکره کنیم برای توافق نهایی؛ بنابراین یک تضمینی این جا وجود دارد که باید مواردی که در یادداشت تفاهم آمده یا خواهد آمد و امضا خواهد شد، توسط طرف مقابل رعایت شود.
وی در پاسخ به این سؤال که برخی نگران تجربیات برجام هستند و آیا مطمئن هستید که اگر این یادداشت تفاهم اجرایی شود بعد اجرایی شدن توافقات متقابل میتواند ضمانت داشته باشد؟ اظهار داشت: تفاوتی که این بار وجود دارد این است که ما هنوز به توافق نهایی نرسیدیم و این یک توافق اولیه است یا گام اول است یا مرحله اول است، هرچی که اسمش را بگذاریم، مذاکره میشود برای مرحله اصلی، بنابراین توافقات مرحله اول حداقل اگر رعایت نشود، ما به مرحله دوم نخواهیم رفت، این خودش یک تضمینی را ایجاد میکند.رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: فکر میکنم که ما در موقعیت خوبی از این جهت قرار داریم، البته ذات طرفهای مقابل این است که بدعهدی کنند، در اجرا هزار و یک مشکل ایجاد کنند، ما این تجربه را با اینها داریم، باید انتظار اشکالات مختلف در اجرای چه این یادداشت تفاهم و چه توافق نهایی که اگر به آن برسیم، باید داشته باشیم، ما با طرفهایی مواجه نیستیم که کاملا پایبند به تعهدات باشند، از هر فرصتی برای بدعهدی استفاده میکنند.به گفته وی این ما هستیم که باید راههای بدعهدی را ببندیم و باید توانمندی داشته باشیم با اتکای به قدرت خودمان اجازه ندهیم که به تعهدات شان عمل نکنند.
* آینده اداره تنگه هرمز دیگر مثل گذشته نخواهد بود
رئیس دستگاه دیپلماسی درباره پولهای بلوکه شده ایران و اظهارات اخیر ونس معاون رئیسجمهور آمریکا و سفری که به همراه قالیباف به قطر داشت، خاطرنشان کرد: یک سازوکارهایی برای این بحث و مذاکره شده است و ترجیح میدهم اگر یادداشت تفاهم امضا شد، توضیح خواهم داد.وی همچنین درباره تنگه هرمز هم بیان کرد: تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است. یعنی این محدوده در آبهای داخلی و سرزمینی ما و عمان قرار میگیرد. عراقچی ادامه داد: برای سالیان سال این آبراه به روی همه کشتیها باز بوده است. ایران و عمان به خاطر اینکه آبهای سرزمینی آنهاست خدماتی را ارائه و امنیت و ایمنی آن را ارائه دادهاند و ... و تا الان بنا بر این بوده که اینها رایگان باشد، ولی این تصمیم جدی ایران است که آینده اداره تنگه هرمز دیگر مثل گذشته نخواهد بود.رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: هیچکس نمیتواند حاکمیت ایران و عمان را بر این تنگه مورد خدشه قرار دهد.وی گفت: اداره عبور و مرور در این تنگه قطعا مثل گذشته نخواهد بود و در این خصوص مشورتهای بسیار نزدیک را با عمان داشتهایم. آنها شریک اصلی در این قضیه هستند و به نتایج خوبی نیز رسیدهایم. احتمالاً به زودی برنامه مشترک توسط ما اعلام خواهد شد و بیانیههای مشترکی خواهیم داشت
* چین
عراقچی ادامه داد: جلسات کارشناسی متعددی برگزار شده است. همینطور مشورتهایی را با دیگر کشورهای منطقه و کشورهایی که این آبراه برایشان مهم است، شروع کردیم به عنوان مثال کشور چین این آبراه برایش خیلی اهمیت دارد براساس برآورد دوستان، نزدیک به ۴۰ درصد رفت و آمد این کشتی یا کالاهایی است که به چین میرود یا از چین میآید یا کشتیهای چینی است یا پرچم چین دارد. وی افزود: چین یک ابرقدرت اقتصادی است و تردیدی نیست و حجم بسیار بالای تجارت را با دنیا دارد، به خصوص با منطقه ما و از دوستان ما نیز است و اینکه آینده اداره این تنگه طبیعتاً برای چین هم مهم است و لذا ما با چین هم مشورتهایی شروع کردیم و با دیگر دوستان نمیخواهم اسم بیاورم با کشورهای مختلف. کاری که نیروهای مسلح ما کردند به جای خودش، طبیعی است که تا ابد که نمیتوانیم از طریق نظامی تنگه را کنترل کنیم چرا، نیروهای مسلح ما حضور دارند هر جا هم لازم باشد به لحاظ نظامی دخالت خواهند کرد در این تردیدی نیست و شمشیر ما بالای سر تنگه هرمز همیشه حضور خواهد داشت این دیگر با گذشته فرق کرده این مسلم است.رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: اما اگر میخواهیم که عبور و مروری صورت بگیرد و اداره تنگه هرمز به شکلی غیر از گذشته انجام شود طبیعی است که باید یک نظام حقوقی آنجا برقرار شود و این باید مطابق با حقوق بینالملل باشد. ما به لحاظ حقوق بینالملل هم بررسیهای کامل را کردیم و بحث گرفتن عوارض پذیرفته نیست.
* عبور امن برای کشتیهای تجاری و غیرنظامی
وی در پاسخ به این سؤال که در این ۶۰ روز هم بنا است این پیاده شود؟ گفت: حالا ۶۰ روز ممکن است ترتیبات خاص خودش را داشته باشد برای ما آنچه که مهم است این است که نظام اداره تنگه در آینده معلوم باشد که با چه کسی و اینکه خدماتی که در آینده ارائه میشود هزینههایش دیگر مجانی نخواهد بود مهم است که تثبیت شود و این در توافق تثبیت خواهد شد یا انشاءالله وقتی که نهایی بشود خواهید دید که این امر مهم تثبیت شده که بله اینجا هزینههایی خواهد بود و باید هزینه پرداخت شود آینده اداره تنگه هرمز متفاوت از گذشته است و ایران این کار را انجام خواهد داد و ترتیباتی که باید اتخاذ بشود را ایران اتخاذ خواهد کرد. عراقچی یادآور شد: البته ما با این ترتیبات عبور امن از تنگه هرمز را برای همه کشتیها تامین خواهیم کرد، البته منظور کشتیهای تجاری و غیرنظامی است، نظامیها ترتیبات خاص خودش را دارد که آن جداگانه خواهد بود. به هر حال آنچه که مسلم است از نظر ما، آینده اداره تنگه هرمز هرگز مثل گذشتهاش نخواهد بود.وزیر امور خارجه همچنین در بخش دیگری از این گفتوگوی تلویزیونی در پاسخ به این سؤال که تکلیف محاصره آمریکاییها چه میشود؟ اظهار داشت: محاصره آمریکاییها باید رفع شود یعنی اولین چیزی است که در این توافق به آن اشاره شده که به صورت کامل باید رفع بشود.
رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا مبنی بر اینکه تیمی را مامور ارزیابی خسارت کشورهای عربی کرده تا از محل داراییهای مسدود شده ایران پرداخت کند و حتی تهدید کرده عوارض دریافتی ایران از کشتیها در تنگه هرمز را از طریق داراییهای خارجی ایران تهاتر و مصادره خواهد کرد، گفت: به این ادعاها که ما توجه نمیکنیم و اگر هم بخواهند عملیاتی کنند با آن برخورد خواهیم کرد اصولاً محلی از اعراب به نظر ما این اظهارات ندارد داراییهای مسدود شده ایران هم طبق یادداشت تفاهم که امضا بشود آزاد خواهد شد و هیچ یک از داراییهای ما نمیتواند مجدد مسدود بماند.وی افزود: اینکه کاملا روشن است برای بازسازی خسارتی که به ایران وارد شده یک طرح اقتصادی پیشبینی شده در این توافقنامه که عرض میکنم از آن مواردی است که باید با جزئیاتش بیاید بحث بشود. امیدوارم وقتی نهایی شد صدا و سیما کارشناسان اقتصادی را دعوت کند جزئیات این را به اطلاع مردم برسانند که چه اتفاقی خواهد افتاد و چگونه منابع قابل توجهی به اقتصاد ایران تزریق خواهد شد از این طریق و اسم طرحی هم که آنجا است طرح بازسازی است، لذا موضوع خسارت و غرامت هم در این طرح پیش بینی شده است.عراقچی افزود: از این طریق مبالغ قابل توجهی به اقتصاد ایران تزریق خواهد شد و نام این طرح هم طرح بازسازی است.وی در پاسخ به سؤالی درباره بحث رفع محاصره در ازای آزاد کردن تنگه هرمز گفت: نمیتوان گفت چه در مقابل چه چیست. ما ۱۴ بند در قالب یک بسته است که هر ۱۴ بند باید با هم نگاه شود.
* رقیق سازی
رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین درباره موضوع هستهای نیز بیان کرد: از الان تصمیمی گرفته نشده است و اینکه بگوییم دقیقا چه اتفاقی میافتد. ولی اشارههایی وجود دارد که ما در خصوص چه چیزهایی بحث خواهیم کرد.وی ادامه داد: دو بحث مهم است که به توافق نهایی ارجاع شده است. رفع تحریمهای ایران و موضوعات هستهای. در موضوعات هستهای اشاره شده که بحث غنیسازی هست که چگونه خواهد بود. بحث ذخایر غنیشده ایران در آنجا بحث خواهد شد و تعیین تکلیف خواهد شد.عراقچی بیان کرد: موضع ما همیشه این بوده که اگر مواد غنی شده ۶۰ درصد بخواهد تعیین تکلیف شود تنها شیوه رقیق سازی آنها در داخل ایران است. وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: در موضوع رفع تحریمها هم درست است که گفته میشود همه تحریمها در توافق نهایی رفع میشود ولی مواردی که برای ما مهم است به صورت خاص اشاره کردیم.
* اگر در ۶۰ روز به توافق نهایی نرسیم؟
عراقچی درباره اینکه اگر در ۶۰ روز به توافق نهایی نرسیم؟ گفت: چند حالت ممکن است پیش بیاید اینکه دو طرف از پیشرفت مذاکرات راضی باشند لذا این ۶۰ روز را تمدید کنند. در توافق هم پیش بینی شده که این ۶۰ روز قابل تمدید است. اگر در پایان ۶۰ روز ببینیم مذاکرات خوب پیش رفته و اگر ۱۰ روز یا یک ماه دیگر مذاکره کنیم ممکن است به توافق برسیم دو طرف توافق و تمدید میکنند.وی ادامه داد: ممکن است در پایان ۶۰ روز ما به این نتیجه برسیم که فایدهای ندارد و امکان رسیدن به توافق نیست و طبیعی است توافق نهایی را نخواهیم داشت. چه بر سر توافقات خواهد آمد؟ به طور طبیعی هر کسی حق دارد به وضعیت گذشته برگردد. ممکن است توافق صورت بگیرد اینها را به شکلی ادامه دهیم. از الان نمیخواهم قضاوت کنم. بستگی دارد ما بعد از ۶۰ روز در چه موقعیتی هستیم و چقدر مذاکرات پیشرفت کرده و آن موقع تصمیم خواهیم گرفت که اگر به نتیجه نرسیم چه کار خواهیم کرد.
* اشراف کامل شورای عالی امنیت ملی بر مذاکرات و یادداشت تفاهم
وی در پاسخ به این سؤال که آیا پیش شرطهای مطرح شده در بیانیه شورای عالی امنیت ملی با این یاداشت تفاهم محقق خواهد شد؟ گفت: پیشرفتهایی که برای آتش بس بود در زمان خود محقق شد که آتش بس ادامه یافت.عراقچی بیان کرد: شورای عالی امنیت ملی بر این مذاکرات اشراف کامل دارد و الان بر این یادداشت تفاهم اشراف کامل دارد. بارها بحث شده است.رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: کمیتهای را از تعدادی از اعضا مشخص کردهاند که جمع محدودتری است و آنها بر روند مذاکرات نظارت میکنند و هر جا لازم باشد به شورای عالی امنیت ملی گزارش میدهند. اشراف کامل شورای عالی امنیت ملی بر مذاکرات و متن تفاهم وجود دارد. همه بندها و کلمات تفاهم در آنجا بحث شده است، البته موافقان و مخالفانی دارد، ولی در نهایت مجموعه شورا با هم تصمیم میگیرد که چگونه برخورد شود و تصمیمات شورای عالی امنیت ملی هم با طی مراحلی به ابلاغیه تبدیل و به همه ابلاغ میشود.
* یادداشت تفاهم کلا دو صفحه نیست
وزیر امور خارجه همچنین گفت: مذاکره مسئولیتش مشخص است، وزارت امور خارجه هم به عنوان بخشی که کمک میکند، روشن است، میتوانم این اطمینان را بدهم که در سطح وزارت امور خارجه کارهایی که به ما محول شده بود، واقعا نهایت دقت، نهایت وسواس، نهایت احتیاط، صورت گرفته است، برای این است که این قدر طول کشید.عراقچی خاطرنشان کرد: کل یادداشت تفاهم دو صفحه نیست.شاید یک صفحه و نیم میشود. ولی نزدیک دو ماه است که مذاکره میشود و کلمه به کلمه و بند به بند آن بارها و بارها بالا و پایین شده است. ما دقت لازم را به خرج دادیم. گزارش به موقع به شورای عالی امنیت ملی داده شده است.وی همچنین عنوان کرد: نهادهای امنیتی ما بر روند مذاکره اشراف داشتند. نیروهای نظامی ما اشراف داشتند چون در کمیته فرماندهان نیروهای مسلح حضور دارند. در بحث تنگه و خاتمه جنگ دقتهای خود را داشتند و فکر میکنم نتیجه کار نتیجه خوبی برای مردم ایران باشد و پیروزیهای میدانی ما را تثبیت میکند.
* مذاکره منجر به جنگ نشد، مقاومت منتهی به جنگ شد
رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سؤال که آیا شرایط ما در این مرحله از مذاکرات با دو مرحله قبل که به جنگ انجامید، متفاوت است؟ پاسخ داد: این را باید توضیح دهم، در دو جنگ گذشته مذاکره منجر به جنگ نشد، مقاومت منتهی به جنگ شد، دشمنان ما خواستههایی داشتند که سعی کردند در مذاکره به آن برسند، نشد، ما مقاومت کردیم، به جنگ روی آوردند، فکر کردند از طریق جنگ به آن میرسند، خواسته شان چیز پنهانی نیست، مهم ترینش غنی سازی صفر بود، خاطرتان است غنیسازی صفر از روز اول میگفتند در جنگ ۱۲ روزه مذاکرات رفتیم، ۵ دور مذاکره داشتیم، روی غنی سازی صفر اصرار کردند، ما طبق دستورالعملهایی که به تیم مذاکره کننده داده میشود در این قضیه مقاومت کردیم.وی ادامه داد: بعد فکر کردند که اگر بیایند بمباران کنند، تکنولوژی هستهای ما از بین میرود، بعد آمدند بمباران کردند، دیدند نه، نه مواد را توانستند از بین ببرند، نه دانش را توانستند از بین ببرند، تأسیسات را از بین بردند، من بارها گفتم، همه گفتند، تأسیسات، ماشینها دوباره ساخته میشود، چون تکنولوژی و علمش وجود دارد، حتی دانشمندان جایگزین میشوند.عراقچی بیان کرد: قلب مان زخمی است به خاطر تک تک دانشمندانی که از دست دادیم و همه دیگرانی که از دست دادیم، در صدرش رهبر عزیزمان که از دست دادیم، ولی دانشمندان جایگزین میشود، این علم و صنعت را نتوانستند چه در جنگ ۱۲ روزه و چه در جنگ ۴۰ روزه از بین ببرند.وی ادامه داد: بعد از جنگ ۱۲ روزه دوباره نیت کردند که بیایند بجنگند، باز امتحان کردند که ما در دیپلماسی کوتاه میآییم ببینند در مذاکره کوتاه میآییم، دیدند نه ما ایستادگی کردیم، باز دوباره به جنگ رفتند، طول کشید به خصوص که واقعا همه این مسیر برای ما روشن بود.
* آن چه که در جنگ نرسیدید، در مذاکره هم نمیرسید
رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: دستورالعملها مشخص بود، اگر حمله به این شکل انجام شد، پاسخ به آن شکل است، اگر این شهید شد، جانشینش این است، همه چیز مشخص بود، هیچ غافلگیری در کار نبود، چرا جنگ شد، چون ما در مذاکره کوتاه نیامدیم، مقاومت کردیم، همان طور که درجنگ مقاومت کردیم، از این که در مذاکره به اهداف شان برسند، ناامید شدند، در جنگ هم از اینکه به اهدافشان برسند، ناامید شدند، در این مذاکرات هم حرف ما این بوده و حرفمان هم بسیار محکم است که آن چیزی که در جنگ نتوانستید برسید، فکر میکنید که در مذاکره به آن میرسید، اشتباه میکنید.وی ادامه داد: آن چه که در جنگ نرسیدید، در مذاکره هم نمیرسید، وقتی مطمئن شدند که نمیتوانند در جنگ به خواستههایشان برسند، درخواست مذاکره کردند. دراین جنگ ۴۰ روزه از کجا شروع کردند، از روز اول و دوم توئیت زدند، عنوانش این بود تسلیم بدون قید و شرط، دو کلمه بیشتر نبود، آمده بودند برای تسلیم مردم ایران، بعد دیدند محقق نشد، مقاومت کردند، بعد گفتند تغییر رژیم، دیدند نشد، بعد گفتند تجزیه ایران، اعتراف کردند که چه گروههایی کجا مسلح کردند، بعد گفتند نفهمیدیم که این سلاحها کجا رفت، همه را امتحان کردند، کی آمدند سمت مذاکره وقتی که از جنگ نظامی ناامید شدند، از رسیدن به اهداف شان ناامید شدند.
وزیر امور خارجه بیان کرد: مردم ایران، نیروهای مسلح ایران همه این توطئهها را شکست دادند، این که ما به پیروزی راهبردی رسیدیم به این جهت است، که چنان جمهوری اسلامی را به دنیا نشان دادیم که همه دنیا اعتراف کرد که با یک کشور محکم، مستحکم، سرسخت و قاطع روبه روست که یک تمدن چند هزارساله پشت سرش است، یک اعتقاد محکم، اعتقاد اسلامی، اعتقاد شیعی پشت سرش است و ایستادگی میکند و با نمونههای جاهای دیگر که یک نفر برداشتند، همه چیز عوض، تغییر پیدا کرد، کاملا زمین تا آسمان تفاوت دارد.عراقچی گفت: من چند وقت پیش شنیدم که یکی از مقامات آمریکایی گفته بود که ما تازه فهمیدیم که ایرانیها با دیگران فرق دارند، او اسم آورده بود، من اسم نمیآورم، ایرانیها فرق دارند، ما با سرسختی و مقاومت خودمان را نشان دادیم و این به من امید میدهد. وقتی این دستاوردها در صحنه دیپلماسی هم تثبیت شده، آن موقع رشد و جهش ما بیشتر به سمت آینده بسیار بهتر شروع خواهد شد.
* امضای دیجیتال و از راه دور
رئیس دستگاه دیپلماسی درباره تشریفات خاص برای امضای یادداشت تفاهم بیان کرد: به محض اینکه آخرین مراحل مذاکرات انجام شود، این توافق امضا و اعلام میشود. این امضا در مرحله اول، آنچه به صورت معروف این روزها میگویند، دیجیتالی انجام میشود. هر دو طرف از راه دور امضا میکنند. بعد اعلام میشود که این تفاهمنامه به امضای دو طرف رسید و اعلام میشود و تمام میشود. همان طور که در توئیتم امروز گفتم ما بیشتر از همیشه نزدیک هستیم به آن نقطه.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا امضای یادداشت تفاهم یکی دو روز آینده ممکن است اتفاق بیفتد؟ اظهار داشت: ممکن است در ظرف چند روز آینده اتفاق بیفتد، من امیدوارم، همین طور در توئیتم از رسانهها خواهش کردم از گمانه زنیهایی که میتواند فضا را به لحاظ روانی، سیاسی و بین المللی به گونهای مشوش کند که این فرصت را خدشهدار کند، خودداری کنند، صبر کنند، بگذارند کار ما در اصول خودش، با منطق خودش جلو برود، وقتی نهایی شد، در مورد آن صحبت میکنیم.
22:40 - 22 خرداد 1405