اینترنت بین الملل بالاخره وصل شد؟ ماجرای اختلال های بعد از اتصال چیست؟
پس از ۸۸ روز قطعی و محدودیت سنگین، در روزهای ابتدایی خبرهایی از «بازگشت اینترنت بینالملل» منتشر شد؛ بازگشتی که در نگاه اول امید ایجاد کرد و بسیاری از کاربران و کسبوکارها تصور کردند دسترسی در حال برگشتن به شرایط عادی است. اما آنچه در عمل رخ داد، نه یک اتصال پایدار و سراسری، بلکه توزیع نابرابر و لایهای اینترنت بود؛ بهطوریکه برخی بخشها برای مدت کوتاهی بهبود را تجربه کردند و بخشهای مهمترِ اکوسیستم آنلاین کشور عملاً از اینترنت محروم ماندند.
روز اول و دوم: بهبود محسوس و امید به بازگشت
در دو روز نخست پس از اعلام برقراری دوباره اینترنت بینالملل، نشانههایی از بهبود در وضعیت دسترسی دیده شد؛ بهبودی که هرچند کامل و بدون نقص نبود، اما در مقایسه با ۸۸ روز قطعی و محدودیت شدید، برای بسیاری از کاربران و کسبوکارها معنادار به نظر میرسید. در این بازه، بخشی از کاربران اینترنت همراه و ثابت توانستند دسترسی بهتری به برخی سرویسها و وبسایتهای خارجی داشته باشند و همین مسئله باعث شد تصور بازگشت تدریجی اینترنت به شرایط عادی در افکار عمومی تقویت شود.در روز اول و دوم، الگوی کلی شبکه اینطور نشان میداد که مسیر اتصال، دستکم برای بخشی از لایههای مصرفی اینترنت، در حال باز شدن است. برخی سرویسهایی که در دوره قطعی عملاً از دسترس خارج شده بودند، دوباره برای گروهی از کاربران قابل استفاده شدند و کیفیت اتصال در بعضی نقاط نسبت به روزهای قبل بهتر شد. اگرچه این دسترسی همچنان با کندی، ناپایداری و اختلال همراه بود، اما در مقایسه با وضعیت پیشین، نوعی بهبود محسوس به حساب میآمد.همین بهبود نسبی کافی بود تا بسیاری از فعالان حوزه فناوری، صاحبان کسبوکارهای آنلاین و کاربران عادی امیدوار شوند که روند بازگشت اینترنت آغاز شده و در روزهای آینده به شکلی کاملتر ادامه پیدا خواهد کرد. در فضای عمومی نیز این برداشت شکل گرفت که شاید شبکه در حال عبور از مرحله محدودیت سنگین باشد و اتصال بینالملل به تدریج به وضعیت پایدار نزدیک شود. دسترسی برای همه کاربران، همه مناطق و همه لایههای زیرساختی به یک اندازه برقرار نشده بود و از همان ابتدا مشخص بود که اینترنت توزیعشده، بیشتر از آنکه شبیه یک بازگشایی کامل باشد، نوعی اتصال محدود و کنترلشده است.
از روز سوم: بازگشت به الگوی قطعی و اختلال
با وجود بهبود نسبی در دو روز نخست پس از اعلام برقراری دوباره اینترنت بینالملل، این روند از روز سوم به بعد نهتنها تثبیت نشد، بلکه نشانههای آشکاری از بازگشت به همان الگوی آشنا و فرساینده قطعی و اختلال دوباره ظاهر شد. بسیاری از کاربران که در روزهای اول و دوم به بازگشت تدریجی اینترنت امیدوار شده بودند، از روز سوم با کاهش کیفیت دسترسی، کندی شدید، قطعووصلیهای مکرر و از دسترس خارج شدن دوباره بخش قابل توجهی از سرویسها مواجه شدند. همین تغییر ناگهانی نشان داد که آنچه در روزهای ابتدایی دیده شد، بیش از آنکه یک اتصال پایدار و سراسری باشد، نوعی بهبود محدود و ناپایدار بوده است.از روز سوم، تجربه کاربران در شبکههای همراه و ثابت دوباره به شرایطی نزدیک شد که در ماههای گذشته بارها تکرار شده بود؛ یعنی دسترسی ناپیوسته، باز شدن گزینشی برخی سرویسها، بسته ماندن بسیاری از مسیرهای ارتباطی و ناتوانی در استفاده عادی از خدمات آنلاین. در چنین شرایطی، اینترنتی که قرار بود به تدریج به وضعیت عادی بازگردد، عملاً دوباره به شبکهای پر از اختلال، محدودیت و بیثباتی تبدیل شد؛ شبکهای که در آن حتی دسترسی به سرویسهای در ظاهر در دسترس نیز با کیفیتی نامطمئن و تجربهای ناپایدار همراه بود.به همین دلیل، الگوی مصرف و تجربه کاربران بار دیگر به سمت همان وضعیتی برگشت که طی دوره قطعی اینترنت شکل گرفته بود:اینترنتی ناپایدار، دسترسیهای ناقص، اختلالهای مکرر و نبود اطمینان نسبت به تداوم اتصال. این تغییر مسیر، مهمترین نشانه بود که بازگشت اینترنت بینالملل هنوز به معنای بازگشت واقعی اینترنت برای همه کاربران و همه لایههای شبکه نیست.
مسئله اصلی: اینترنت «وصل شده»، اما برای همه نه
این مدل از اتصال، اینترنت را از یک خدمت عمومی و فراگیر به یک دسترسی نامتقارن تبدیل کرده است؛ دسترسیای که در آن برخی لایهها سهم بیشتری از اتصال دارند و برخی دیگر عملاً بیرون از چرخه طبیعی شبکه قرار گرفتهاند. نتیجه چنین وضعیتی این است که حتی اگر گروهی از کاربران بتوانند در مقاطعی بعضی سایتها یا سرویسها را باز کنند، باز هم تجربه کلی اینترنت به حالت عادی برنمیگردد، چون بخش مهمی از زیرساخت تولید، میزبانی، پردازش و ارائه خدمات آنلاین همچنان در محدودیت باقی مانده است.در واقع، اینترنت زمانی «برگشته» محسوب میشود که دسترسی به آن برای همه لایههای شبکه، از کاربر نهایی گرفته تا دیتاسنتر، از سرویسدهنده ثابت و همراه تا شرکتهای زیرساختی و کسبوکارهای آنلاین، بهصورت شفاف، پایدار و بدون تبعیض برقرار باشد. تا زمانی که این اتصال فقط به بخشهایی خاص برسد و دیگر بخشها همچنان درگیر قطعی، اختلال یا مدلهای وایتلیستی باشند، نمیتوان از بازگشت کامل اینترنت سخن گفت. به همین دلیل، مسئله اصلی در وضعیت فعلی نه صرفاً «وصل شدن» اینترنت، بلکه توزیع نابرابر، کنترلشده و غیرسراسری آن است.اینترنت در ایران عملاً چندلایه و قابل تفکیک شده است؛ یعنی تصمیمگیران میتوانند اینترنت را برای یک سطح از شبکه برقرار کنند، اما اجازه ندهند همان اتصال به لایههای دیگر (بهویژه زیرساختهای میزبانی و دیتاسنترها) برسد. خروجی این مدل، شکلگیری وضعیتی است که در آن:- برای برخی کاربران خانگی یا موبایل، اتصال بهصورت محدود برقرار است،- اما برای بدنه زیرساختیِ اینترنت (دیتاسنترها، هاستینگها، سرویسهای ابری و سرورهای کسبوکارها) اتصال یا قطع است یا بهشدت دستکاری شده.
قطع کامل اینترنت دیتاسنترها؛ توقف آپدیت، توسعه و سرویسدهی
یکی از اولین پیامدهای این وضعیت، توقف یا اختلال جدی در فرایند آپدیت سرورها و برنامهها است. بسیاری از سرورها برای بهروزرسانی سیستمعامل، نصب بستههای امنیتی، دریافت کتابخانهها، ایمیجهای نرمافزاری، کانتینرها و ابزارهای توسعه، به مخازن و سرویسهای خارجی متصل میشوند. وقتی این ارتباط وجود نداشته باشد، تیمهای فنی عملاً از انجام سادهترین عملیات نگهداری نیز بازمیمانند. در مرحله بعد، توسعه و انتشار نسخههای جدید سرویسها با مشکل جدی مواجه میشود. در نتیجه، تیمها نهتنها امکان رشد و بهبود محصول را از دست میدهند، بلکه حتی نگهداری وضعیت فعلی هم برایشان دشوار میشود.در حال حاضر، گزارشهای فنی نیز تأیید میکنند، اتصال دیتاسنترها به اینترنت بینالملل عملاً قطع است. این موضوع فقط یک «مشکل دسترسی» نیست؛ بلکه ضربه مستقیم به توان عملیاتی سرویسهای آنلاین است. پیامدهای فوری این قطع یا محدودسازی عبارت است از:- عدم امکان آپدیت سیستمعامل و پکیجها روی سرورها (Repositoryها، Imageها و وابستگیها در دسترس نیست یا ناپایدار است)- اختلال در دیپلوی/انتشار نسخه جدید نرمافزارها و توقف چرخه توسعه- از کار افتادن یا ناپایداری سرویسهایی که به APIهای بینالمللی وابستهاند- مشکل در مانیتورینگ، بکاپگیری خارج از کشور، همگامسازی، CDNها و سرویسهای امنیتی- ایجاد اختلال گسترده در سرویسدهی به کاربران نهایی، حتی اگر کاربر اینترنت «نسبتاً» داشته باشدبه بیان ساده: وقتی دیتاسنتر اینترنت نداشته باشد، بسیاری از سرویسها حتی با «اینترنت خانگی» هم به حالت عادی برنمیگردند، چون موتور سرویسدهی (سرور) از بیرون قطع است.وضعیت اتصال دیتاسنترهای ایران به اینترنت بین الملل:
اینترنت وایت لیستی برای کاربران؛ برگشت به حالت قبل اتفاق نیفتاده
با وجود اعلام برقراری دوباره اینترنت بینالملل، تجربه روزمره کاربران نشان میدهد آنچه اکنون در دسترس قرار گرفته، هنوز فاصله زیادی با اینترنت عادی، آزاد و پایدار دارد. بسیاری از کاربران اینترنت خانگی، موبایل و حتی برخی مشترکان سازمانی، در عمل با وضعیتی روبهرو هستند که بیشتر از آنکه شبیه بازگشت کامل اینترنت باشد، به یک اینترنت محدود، گزینشی و وایتلیستی شباهت دارد. در چنین مدلی، کاربر ممکن است بتواند تعدادی از وبسایتها یا سرویسهای مشخص را باز کند، اما همزمان با باز نشدن بسیاری از سرویسهای دیگر، کندی شدید، قطعووصلی، تایماوتهای مکرر و اختلال در بارگذاری محتوا روبهرو باشد. یکی از نشانههای مهم این وضعیت، نابرابری در دسترسی میان سرویسهای مختلف و حتی میان کاربران مختلف است. ممکن است یک سرویس در یک اپراتور یا منطقه تا حدی قابل استفاده باشد، اما همان سرویس برای کاربری دیگر کاملاً از دسترس خارج شود. این تفاوت نشان میدهد که اینترنت فعلی نه از یک الگوی پایدار و سراسری، بلکه از یک الگوی محدود و پالایششده پیروی میکند.در سمت کاربران و اپراتورها نیز وضع «عادی» نشده است. اینترنتی که در بسیاری از نقاط تجربه میشود، بیشتر شبیه اینترنت وایتلیستی است؛ یعنی:- دسترسی به یک فهرست مشخص از سایتها/سرویسها ممکن است،و خارج از آن یا باز نمیشود یا بهشدت ناپایدار است.- اپراتورهای همراه و ثابت هم با اختلال شدید کار میکنند و گزارشها از محدودیتهای پروتکلی و کاهش کیفیت اتصال حکایت دارد. در چنین شرایطی، حتی اگر برخی سرویسها باز شوند، تجربه کاربر بهخاطر مواردی مثل تایم اوت، قطع و وصلی، کندی شدید، یا بسته شدن مسیرهای ارتباطی کامل نیست.
اینترنت گزینشی؛ برخی IPها وصل، اما نه برای همه
یکی از مهمترین ویژگیهای وضعیت فعلی اینترنت، شکلگیری نوعی دسترسی گزینشی و غیرهمگانی است؛ وضعیتی که در آن اتصال به اینترنت بینالملل برای همه کاربران، همه سرویسها و همه زیرساختها بهصورت یکسان برقرار نشده و برخی مسیرها یا IPها امکان دسترسی پیدا کردهاند، در حالی که بخش بزرگی از شبکه همچنان در محدودیت یا قطع قرار دارد. همین مسئله باعث شده آنچه امروز به عنوان «اتصال اینترنت» مطرح میشود، در عمل بیشتر شبیه یک شبکه با دسترسیهای انتخابی باشد تا اینترنتی که بهطور طبیعی و عمومی در اختیار همه قرار میگیرد.در این مدل، برخی IPها و برخی سرورها به دلایل مختلف امکان اتصال پیدا کردهاند، اما این دسترسی لزوماً عمومی، شفاف یا قابل تعمیم به همه نیست. به عبارت دیگر، ممکن است یک مجموعه، یک سرور یا یک سرویس خاص در یک دیتاسنتر بتواند به اینترنت دسترسی داشته باشد، اما مجموعهای دیگر در همان بستر یا با همان نیاز فنی همچنان از این دسترسی محروم بماند. پیامد مستقیم این اینترنت گزینشی، از بین رفتن پیشبینیپذیری و ثبات در اکوسیستم آنلاین است. این بیثباتی، ریسک فنی و اقتصادی را برای کسبوکارهای آنلاین بهشدت افزایش میدهد و آنها را در برابر اختلالهای خارج از کنترل خود آسیبپذیرتر میکند.یکی از جنبههای بحثبرانگیز این وضعیت، اتصال گزینشی است؛ یعنی در برخی دیتاسنترهای قطعشده هم ممکن است «تعدادی IP» دسترسی داشته باشند، اما این دسترسی عمومی نیست و بیشتر به سازوکارهای اداری/مذاکره و قرار گرفتن در فهرست سفید (Whitelist) گره میخورد. نتیجه این رویکرد:- ایجاد رانت و نابرابری در دسترسی،- افزایش هزینه و پیچیدگی برای کسبوکارها،- و از همه مهمتر غیرقابل پیشبینی شدن اینترنت برای بازار فناوری.
«وصل شد» بیشتر یک تیتر بود تا واقعیت پایدار
در مجموع، آنچه پس از ۸۸ روز قطعی و محدودیت گسترده بهعنوان «بازگشت اینترنت بینالملل» مطرح شد، در عمل بیش از آنکه نشانهای از احیای پایدار و سراسری شبکه باشد، به یک بازگشایی ناقص، نابرابر و موقتی شباهت داشت. اگرچه در روز اول و دوم نشانههایی از بهبود در دسترسی مشاهده شد و همین موضوع امیدهایی را نسبت به عادیسازی شرایط ایجاد کرد، اما از روز سوم به بعد روشن شد که این بهبود نه فراگیر بوده، نه پایدار و نه برای همه لایههای شبکه به یک اندازه اتفاق افتاده است.به همین دلیل، اعلام «وصل شدن اینترنت» بیش از آنکه منعکسکننده یک واقعیت کامل و پایدار باشد، بیشتر به یک روایت کلی و تیترگونه شباهت داشت؛ روایتی که در سطح خبر و اطلاعرسانی ساده میتوانست امیدوارکننده به نظر برسد، اما در میدان عمل، با تجربه واقعی کاربران، کسبوکارها و زیرساختهای فنی همخوانی نداشت. اینترنتی که بخشی از آن باز است، بخشی از آن از کار افتاده، بخشی از آن گزینشی توزیع میشود و بخش مهمی از زیرساختش هنوز به اینترنت جهانی متصل نیست، نمیتواند بهعنوان اینترنت بازگشته و عادیشده توصیف شود.آنچه بعد از ۸۸ روز رخ داد، در بهترین توصیف، اتصال ناقص و نابرابر بود:- روز اول و دوم: روند اتصال برای بخشی از کاربران بهتر شد و امید به عادیسازی ایجاد کرد.- از روز سوم: وضعیت دوباره به سمت قطعی و اختلال برگشت.- دیتاسنترها: اینترنت بینالملل عملاً قطع؛ آپدیت و نگهداری و توسعه سرویسها مختل.- اپراتورها (همراه و ثابت): اینترنت همراه با اختلال شدید و الگوی وایتلیستی؛ بازگشت به وضعیت قبل اتفاق نیفتاده.لطفا از این پویش حمایت کنید: https://farsnews.ir/jalaltorabi/1780205512907664707
اتصال اینترنت همه دیتاسنترهای ایرانی مهم و ضروریست
يطلب
مطالبه اتصال دائمی و بدون قطعی دیتاسنترهای ایرانی حتی در زمان جنگ
ما، جمعی از فعالان حوزه فناوری اطلاعات، صاحبان کسبوکارهای دیجیتال، فریلنسرها، توسعهدهندگان، مدیران زیرساخت، شرکتها و کاربران خدمات میزبانی، خواستار «اتصال دائمی و بدون قطعی همه دیتاسنترهای ایرانی حتی در زمان جنگ و شرایط حساس» هستیم و بر این باوریم که تداوم دسترسی بینالمللی دیتاسنترها، ضرورتی فنی، اقتصادی، امنیتی و خدماتی برای کشور است. دیتاسنترها که خدماتی همچون سرورهای مجازی و اختصاصی را در اختیار کاربران قرار میدهند، بستر اجرای انواع اپلیکیشنها، نرمافزارها، اسکریپتها، سیستمعاملها، لایسنسها، گواهیهای امنیتی SSL و بسیاری از سرویسهای حیاتی دیگر هستند. این زیرساختها برای بهروزرسانی مداوم، دریافت وصلههای امنیتی، اعتبارسنجی لایسنسها، تبادل داده، ارتباط با سرویسهای خارجی، پشتیبانی فنی، همگامسازی با مخازن نرمافزاری و همچنین حفظ کیفیت و سرعت مناسب در ارائه خدمات، به اینترنت بینالملل نیاز قطعی و مستمر دارند؛ نیازی که حتی در شرایط ویژه و حساس از جمله جنگ نیز نباید نادیده گرفته شود و اتصال بینالمللی آنها باید برقرار بماند.
قطع اینترنت بینالملل برای دیتاسنترها، صرفاً یک محدودیت ارتباطی ساده نیست، بلکه موجب ایجاد اختلالهای عمیق در عملکرد زیرساختهای دیجیتال کشور میشود. در صورت قطع دسترسی، سایتها و سرویسهای مستقر در این مراکز داده ممکن است از دسترس خزندههای گوگل و سایر موتورهای جستوجو خارج شوند و این موضوع مستقیماً به افت رتبه، کاهش دیدهشدن، آسیب به سئو و در نتیجه کاهش درآمد و اعتبار کسبوکارها منجر میشود. همچنین عدم امکان دریافت بهروزرسانیهای مهم امنیتی و نرمافزاری، سرورها و سرویسها را در معرض آسیبپذیریهای جدی قرار میدهد و این خود یک تهدید فنی و امنیتی برای کشور، شرکتها و کاربران محسوب میشود. افزون بر این، بسیاری از برنامهها و نرمافزارهایی که بر بستر این سرورها در حال اجرا و خدمترسانی به مشتریان و کاربران هستند، برای ادامه عملکرد پایدار خود نیازمند اتصال به منابع، APIها، مخازن، لایسنسسرورها و زیرساختهای جهانیاند و محرومکردن دیتاسنترها از اینترنت بینالملل، عملاً کیفیت، پایداری و امنیت این خدمات را با اختلال جدی مواجه میکند.
ما تأکید میکنیم که اگر در شرایط خاص، نگرانیهای امنیتی درباره برخی زیرساختهای حساس وجود دارد، راهحل منطقی و حرفهای آن، قطع هدفمند و محدود همان سرورها و دیتاسنترهایی است که به نهادها و ارگانهای حساس و امنیتی مرتبط هستند و باید در آن مقاطع از دسترس اینترنت بینالملل خارج شوند، نه آنکه همه دیتاسنترها و تمامی سرورهای ایرانی بهصورت یکپارچه و سراسری دچار قطع ارتباط شوند. تعمیم این محدودیت به کل زیرساخت میزبانی کشور، باعث تحمیل خسارت گسترده به هزاران کسبوکار، توسعهدهنده، شرکت خصوصی، فروشگاه اینترنتی، سامانه خدماتی، رسانه، استارتاپ و نیروی کار مستقل میشود؛ در حالی که بخش عمده این مجموعهها هیچ ارتباطی با حوزههای حساس و امنیتی ندارند و ادامه فعالیت آنها برای اقتصاد دیجیتال کشور ضروری است.
همچنین معتقدیم برای کاهش نگرانیهای احتمالی و پیشگیری از سوءاستفاده، میتوان فرآیند تخصیص و واگذاری سرورهای مجازی و اختصاصی را با سازوکار دقیق احراز هویت برای فریلنسرها، سازمانها و کسبوکارها انجام داد تا ضمن حفظ شفافیت و امکان پیگیری، احتمال بروز مشکلات بعدی به حداقل برسد و حتی تا حد ممکن به صفر نزدیک شود. بنابراین، بهجای اتخاذ تصمیمات کلی و پرهزینه که کل اکوسیستم فناوری کشور را متضرر میکند، باید با سیاستگذاری هوشمند، تفکیکپذیر و مبتنی بر احراز هویت و مدیریت ریسک، هم امنیت ملی را حفظ کرد و هم پایداری خدمات حیاتی و فعالیتهای مشروع اقتصادی را تضمین نمود.
از ریاست جمهوری، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی فضای مجازی صریحاً درخواست میکنیم که به این مطالبه مهم و فوری توجه کرده و با تدوین و اجرای سیاستی روشن، پایدار و کارشناسیشده، اتصال بینالمللی دیتاسنترهای ایرانی را در همه شرایط، حتی در زمان جنگ و بحران، برای بخش عمومی و کسبوکاری کشور حفظ کنند و هرگونه محدودیت احتمالی را صرفاً به زیرساختهای مشخص، حساس و ضروری محدود سازند. استمرار فعالیت امن، پایدار و متصل دیتاسنترها، نهتنها یک مطالبه صنفی، بلکه یک ضرورت ملی برای حفظ امنیت خدمات، سلامت زیرساخت دیجیتال، اعتماد کاربران، بقای کسبوکارها و آینده اقتصاد دیجیتال ایران است.
وزارت اطلاعات و فناوری ارتباطات، شورای عالی امنیت ملی، شورای عالی فضای مجازی، ریاست جمهوری
100
1000
إظهار هذا الموضوع
نتیجه گیری نهایی و مطالبه کاربران ایرانی
در نهایت، آنچه امروز بیش از هر چیز باید مورد تأکید قرار گیرد، این است که مطالبه کاربران ایرانی، مطالبهای کاملاً برحق و طبیعی است: دسترسی پایدار، باکیفیت و بدون اختلال به اینترنت بینالملل برای انجام کارهای روزمره، پیشبرد فعالیتهای پژوهشی، توسعه کسبوکارها، استفاده از خدمات آموزشی و ارتباطی، و همچنین نیازهای عادی کاربران خانگی. اینترنت در جهان امروز دیگر یک امکان جانبی یا لوکس نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از زندگی، کار، آموزش، ارتباطات و اقتصاد دیجیتال است. به همین دلیل، هرگونه دسترسی محدود، ناپایدار، گزینشی یا همراه با اختلال، نهتنها کیفیت تجربه کاربران را کاهش میدهد، بلکه مستقیماً بر بهرهوری، فرصتهای شغلی، رشد کسبوکارها و جریان آزاد خدمات و اطلاعات نیز اثر منفی میگذارد.بر این اساس، بازگشت واقعی اینترنت زمانی معنا خواهد داشت که همه کاربران و همه لایههای زیرساختی کشور بتوانند بدون تبعیض، بدون محدودیت پنهان و با ثبات کامل به اینترنت بینالملل دسترسی داشته باشند؛ مطالبهای که نه فراتر از انتظار، بلکه حداقل حق طبیعی کاربران در زیست دیجیتال امروز است.سایر پویش های مرتبط با کسب و کارهای اینترنتی و مطالبه اینترنت بین الملل در این گزارش آمده که میتوانید مطالعه و حمایت کنید: https://farsnews.ir/jalaltorabi/1780233249183951417#اینترنت#اینترنت_بین_الملل#فیلتر#فیلترینگ#اینترنت_آزاد#اینترنت_ازاد#اینترنت_را_وصل_کنید#ایران#ایران_قوی#نه_به_اینترنت_طبقاتی#پویش#مطالبه#ایران#ایران_قوی
حمایت از پویش های مهم در زمینه اینترنت و کسب و کارهای اینترنتی (حمایت = حمایت متقابل از پویش شما)
سلام به همه همراهان عزیز؛ تو این پست لینک ۵ تا از مهم ترین پویش ها در زمینه اینترنت بین الملل و کسب و کارهای اینترنتی رو گذاشتم و ازتون میخوام از همه شون بازدن دکمه (حمایت) حامی بشید تا صدامون به مسئول مربوطه برسه. (حمایت کردید، تو پیام های خصوصی یا نظرات ها اعلام کنید، متقابل حمایت میکنم)