✍️حجه الاسلام ناصر قیلاویزادهپدیدارشناسی یک خطای شناختی سالها پیش، مشاهده برخی رفتارها در کادر درمان—مانند عدم رعایت دقیق پوشش یا خندیدن در حضور بیماران بدحال—نگاهی انتقادی و توأم با دافعه در من ایجاد می کرد. 🔶اما تجربه حضور شبانهروزی در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) در بحبوحه اپیدمی کرونا، این خطای شناختی را اصلاح کرد. در آنجا از نزدیک شاهد بودم که پرستاران در زیر پوششهای طاقتفرسای ایزوله، گاه حتی مجالی برای رفع نیازهای اولیه یا اقامه نماز نمییافتند و مدام با #ترومای از دست دادن بیمارانی که با آنها انس گرفته بودند، مواجه میشدند.🔶از منظر بیرونی، خندههای آنان بر بالین بیمار، به «عادی شدن رنج انسانها» تقلیل داده میشد؛ اما از منظر تحلیل کارکردی، این رفتار یک مکانیسم دفاعی برای حفظ تابآوری روانی و جلوگیری از فروپاشی سیستم درمانی بود. اگر یک پرستار قرار بود با هر فقدانی دچار فروپاشی عاطفی شود، روند درمان سایر بیماران مختل میشد. این تجربه، تمثیلی روشن از ضرورت عبور از قضاوتهای سطحی و رسیدن به «درک متقابل» از جایگاه سوژه است.💠«بیگانه انگاری» 🔷امروز، جامعه ما در یکی از حساسترین مقاطع تاریخی خود، بیش از هر زمان دیگری به این درک متقابل نیازمند است. با رصد شبکههای اجتماعی—از پلتفرمهای داخلی نظیر ایتا تا رسانههای فرامرزی—شاهد فعال شدن گسلهای اجتماعی و شکلگیری یک چرخه مخرب از «نگاه خودی و غیرخودی» هستیم.🔷در این فضا، گروههای مختلف جامعه به جای تعامل، در جایگاه دشمنان یکدیگر بازنمایی میشوند و حجم بیسابقهای از کینه و بغض اجتماعی در حال متراکم شدن است.
🔷در یک سو، بازتولید ادبیات تند و طردکننده علیه فریبخوردگان و معترضان را میبینیم و در سوی دیگر، متقابلاً همین پمپاژ نفرت و سیاهنمایی علیه جریان انقلاب در حال انجام است. این تقابلهای فرسایشی، در نهایت خروجیای جز فرسایش سرمایه اجتماعی و از بین رفتن همبستگی ملی نخواهد داشت.💠 مدارای اجتماعی➖اگر کسی در این شرایط مدعی کنشگری مصلحانه و دغدغهمندِ اصیلِ گفتمان انقلاب است، باید چارچوب تحلیلی خود را با نگاه راهبردی رهبر معظم انقلاب تنظیم کند. نگاه پدرانه ایشان که صراحتاً فرمودند آن کسانی که فریب خورده و حتی گام هایی را با فتنه گران همراهی کرده اند نیز «فرزندان ما هستند»، خط بطلانی بر رویکردهای حذفی است.⭕️ آنان که دانسته یا نادانسته، به اسم «بصیرت» و «جهاد تبیین»، بر طبل کینهورزی میکوبند و خشم را تئوریزه میکنند، در حال تکرار همان خطای راهبردی دهههای گذشته در مواجهه با پدیدههای فرهنگی هستند. این رویکرد سلبی نه تنها قدرت جذب و هنجارپذیری را کاهش میدهد، بلکه دقیقاً بازی در پازل دشمن برای تشدید «دوقطبیسازی» و فروپاشی انسجام اجتماعی است.✅برای عبور از این بحران، نیازمند آن هستیم که از جایگاه خود فراتر برویم و کنشها را در بستر شرایط طرف مقابل درک کنیم. اگر خود را در جبهه حق تعریف میکنیم، رسالت تاریخی ما برداشتن گام اول برای التیام زخمهای اجتماعی، توقف چرخه بازتولید نفرت و باز کردن گرههای ذهنی است. ⚠️اگر این نگاه بسط و گسترش نداشته باشد، دیری نیست که حوادث سلسله وار جامعه را دچار ترومای جمعی کند و آن روز ناکارآمدی، فروپاشی، از هر زمان دیگر به کشور ما نزدیک تر خواهد بود. #هنگامه_نبرد