گرانی و علاج آن در شرایط جنگی

دشمن با محاصره‌ی اقتصادی قصد شکست انسجام ملی را دارد؛ پاسخ ما باید خیزشی همگانی باشد با این فرمول: شفافیت، اوراق مشارکت با بازدهی رقابتی، پاداش صرفه‌جویی، و نقشی جدید برای دولت به عنوان تسهیل‌گر نه تصدی‌گر.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ اقتصاد ایران، پیش از هر جنگی، رنجور از بیماری‌های ساختاری مزمن بود؛ بیماری‌هایی چون وابستگی به نفت، تورم لجام‌گسیخته، نظام بانکی ناکارآمد و فضای کسب‌وکار غیررقابتی. جنگ هم اگرچه به گفته سعید لیلاز از مسیر ضدرکودی و تسهیل چرخ اقتصاد می‌تواند، به رشد اقتصادی منتهی شود اما بدون برنامه بودن در چنین شرایطی بیش از هر زمان دیگر خود را در گرانی‌های لحظه‌ای نشان داد و این هشدار را داد که ادامه مدل فعلی، کشور را در برابر تکانه‌های بیرونی به‌شدت آسیب‌پذیر کرده است.با این حال، در میان گردوخاک این بحران، یک گنج عظیم پدیدار شد و آن چیزی نیست جز «سرمایه اجتماعی». مردم مطلع هستند، دلایل مشکلات را می‌دانند و آمادگی فداکاری دارند. این آمادگی، همان نیروی محرکه‌ای است که بزرگترین سدهای فرسوده اجرایی و دیوان‌سالاری‌های دولتی را می‌تواند بشکند. نقطه ثقل تحلیل ما این است: تمرکز مطلق بر اقتصاد، نه با مدل‌های شکست‌خورده گذشته، بلکه با سپردن میدان به خود مردم.

چرا «اقتصاد» تنها میدان نبرد است؟

تنها و بزرگترین مشکل کشور، اقتصاد است. این یک واقعیت راهبردی است. بسیاری از آسیب‌های اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی، ریشه در سفره مردم و بی‌ثباتی اقتصادی دارند. دشمن نیز پس از ناکامی در جنگ سخت و حتی عملیات روانی، راهبرد خود را بر «محاصره اقتصادی و ایجاد شکاف داخلی» متمرکز کرده است. هدف، فرسایشی‌سازی زندگی روزمره مردم و تبدیل نارضایتی اقتصادی به اغتشاش اجتماعی است. این یعنی علم اقتصاد، شمشیر ما در این نبرد است.اگر بتوانیم امنیت معیشتی را با دستان خودمان و با تکیه بر مردم بازتعریف کنیم، استراتژی دشمن برای همیشه خنثی خواهد شد.

شکست «مدل سرمایه‌داری»؛ زمان آزمون و خطا نیست

تجربه تاریخی پس از جنگ تحمیلی ۸ ساله به ما نشان داد که روی آوردن افراطی به مدل‌های اقتصاد سرمایه‌داری با بازیگری حلقه‌های قدرت بدون تنظیم‌گری هوشمندانه، به توزیع ناعادلانه منابع، رانت‌های کلان در پس خصوصی‌سازی‌های ناقص و شکاف طبقاتی عمیق انجامید. تکرار آن مدل شکست‌خورده امروز مطلقاً ممنوع است. ما این بار نیازمند یک «مدل اقتصادی مردم‌نهاد» هستیم. اقتصادی که در آن سرمایه‌های خُرد و کلان مردم به جای پناه بردن به بازارهای سفته‌بازانه و مخربی چون طلا، ارز و ملک، مستقیماً به موتور توسعه و بازسازی کشور متصل شوند. این یعنی عبور از اقتصاد دلالی و رسیدن به اقتصاد مولد مشارکتی.

هسته اصلی راهکار: هدایت نقدینگی سرگردان به «پروژه‌های ملی بازسازی و توسعه»

مشکل امروز، کمبود نقدینگی نیست؛ جهلِ نقدینگی است! پول‌های خُرد مردم که از ترس تورم به بازارهای موازی پناه می‌برد، خودش به موتور تورم تبدیل می‌شود. راهکار، ایجاد یک مکانیزم شفاف، معتبر و سودآور برای مردم است:الف) اوراق مشارکت عام ضمانت‌شده برای پروژه‌های ملی:دولت و کارشناسان اقتصادی باید فوراً بسته‌ای از پروژه‌های بازسازی زیرساخت‌ها (پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، شبکه ریلی و بنادر آسیبدیده) و طرح‌های توسعه‌ای (مسکن، پتروشیمی، معادن) را تعریف و به اوراق بهادار با پشتوانه واقعی تبدیل کنند. این اوراق باید دو ویژگی طلایی داشته باشند:۱. بازدهی واقعی و رقابتی: سود این اوراق باید نه تنها نرخ تورم را پوشش دهد، بلکه از میانگین سود بازارهای طلا و ارز جذاب‌تر باشد. اگر قرار است مردم سهامدار ایران شوند، باید در رشد کشور شریک باشند.۲. ضمانت دولتی و نظارت مردمی: یک سامانه شفاف که هر شهروند، از سرمایه‌گذار خُرد ۱۰ میلیون تومانی گرفته تا کلان، بتواند لحظه‌ای ببیند پولش دقیقاً صرف چه پیچ و مهره و بتن و کابلی شده است. این همان «نظارت مردمی» است که فساد را ریشه‌کن می‌کند.ب) بسیج عمومی صرفه‌جویی با انگیزه اقتصادی:صرفه‌جویی نباید صرفاً شعاری مبتنی بر فداکاری و ازخودگذشتگی موقت باشد، بلکه باید به یک رفتار اقتصادی هوشمندانه تبدیل شود. طرح‌های «پاداش صرفه‌جویی» در مصرف برق و گاز را به کل مصرف‌کننده تعمیم دهیم. هر خانوار به ازای مصرف نکردن و صادرات آن حامل انرژی، سهمی از درآمد ارزی حاصله دریافت کند. یعنی «صرفه‌جویی کن تا سود کنی».

نقش دولت: نه تصدی‌گری، که تسهیل‌گری و اعتمادسازی

ضرورت ایجاب می‌کند که دولت از تصدی‌گری مستقیم فاصله بگیرد و به «سکوی پرش» مردم تبدیل شود. سه وظیفه فوری دولت عبارت است از:۱ـ اطلاع‌رسانی شفاف لحظه‌ای: ایجاد داشبوردهای عمومی از وضعیت ذخایر کالاها، روند بازسازی و تراز تجاری. دلیل اصلی هجوم به بازار ارز و کالا، «عدم تقارن اطلاعاتی» است. مردم اگر مطمئن شوند کالا هست و آینده تأمین می‌شود، رفتار هیجانی از خود بروز نمی‌دهند.۲ـ مردمی‌سازی رسانه: رسانه ملی و رسانه‌های رسمی باید به جایگاه «فرماندهی آگاهی» بازگردند. باید به‌طور مستمر، هم پیشرفت‌های بازسازی را روایت کنند (ایجاد امید) و هم نیازهای فوری به مشارکت و سرمایه‌گذاری را با مردم در میان بگذارند (دعوت به عمل).۳ـ طراحی سازوکارهای حقوقی و بانکی: دولت و مجلس باید ریل‌گذاری‌های حقوقی جدید را برای «شرکت‌های توسعه مردمی» تسهیل کنند؛ شرکت‌هایی که هر کوچه و محله بتواند سهامدار یک پروژه ملی شود.

از فداکاری تا سهیم شدن

سرمایه اجتماعی ایجاد شده، آمادگی برای فداکاری است. اما ما باید این فداکاری را به «سهیم شدن» تبدیل کنیم. نگوییم مردم بیایید فداکاری کنید و از داراییتان بگذرید. بگوییم بیایید هوشمندانه سرمایه‌گذاری کنید، سهامدار بازسازی کشورتان شوید و از سود امن و ملی آن منتفع گردید.اکنون نقطه تمرکز دشمن، اقتصاد ماست تا از این رهگذر، انسجام ملی را بشکند. پاسخ ما باید یک خیزش اقتصادی همگانی باشد. ما بستر و نقشه راه این حرکت بزرگ را طراحی می‌کنیم تا جایی برای رشد اختلاف و یأس باقی نماند.اگر اقتصاد حل شود، کشور در برابر هر طوفانی بیمه خواهد بود. این بار به جای دولتی کردن اقتصاد، باید اقتصاد را با دستان و سرمایه مردم، ملّی کنیم. وقت آن است که همه، از سرمایه‌دار و کارشناس تا کارگر و خانه‌دار، برای حل بزرگترین مشکل میهن بسیج شویم.با دنبال‌کردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#جنگ #جنگ_رمضان#اقتصاد_مردمی#اقتصاد_دولتی
22:49 - 26 آوریل 2026
اقتصاد
اقتصاد کلان
تعاون و اشتغال




300 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌فاطمه صحرائی‌
@Doustdar_Velayat26 آوریل 2026
در پاسخ به
حل مشکلات و اتخاذ تصمیمات بزرگ و‌البته دقیق و کارشناسی دولت پزشکیان‌ در نقاط عطف اعم‌از تاریخی و غیرتاریخی و نوساز و کلنگی، پیچ‌های تاریخی و غیرتاریخی اعم‌از راستگرد و چپگرد، لحظات سرنوشت‌ساز، تصمیم‌گیری‌های مهم اقتصادی و غیراقتصادی، آینده‌نگری، تعیین سیاست‌های توسعه‌ای آینده کلا خوراک دولت پزشکیان …نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌دانشجو‌
@For_Khamenei26 آوریل 2026
در پاسخ به
گرانی ثانیه ای؟

تصویر نمایه‌ی ‌فقط برای ایران  ( ارادتمند علی خضریان وطن پرست واقعی )‌
@Kiao0o26 آوریل 2026
هشدار هشدار هشدار با توجه به زیاده خواهی آمریکا ، جنگیدن تنها راه حل واقعی برای نجات ایران است.خودمان را با مذاکره بی نتیجه فریب ندهیم.باید با یک بهانه‌ جنگ را دوباره شروع کنیم.بهتر آنست از حالت انفعال و بلاتکلیفی فعلی، خارج شویم.

تصویر نمایه‌ی ‌عمونامهربان‌
@useramoonamehraban60926 آوریل 2026
در پاسخ به
از مسئولین گرامی برای گرانی تدبیری بیاندیشید

@Sara123426 آوریل 2026
در پاسخ به
من حس میکنم الان روزهای خوبمونه....

@Milad_ahle_iran26 آوریل 2026
در پاسخ به
با قطع اینترنت در این وضعیت انگار که به پای خود شلیک‌ کرده اید و میلیون ها نفر را مستقیم و غیر مستقیم بیکار کرده ایداین‌جامعه و مردم تا حدی تاب و توان‌تحمل دارند فقر از هر در که وارد شود ، ایمان از همان در خارج خواهد شد

تصویر نمایه‌ی ‌کلمه‌
@Kazhe26 آوریل 2026
در پاسخ به
هفته قبل رفتم رستوران یکی از اشنایان برای کمکدیدم قیمت هارو دارن میبرن بالاپریروز مجدد بردن بالاامروز سه مرتبه قیمت رو بالا بردنچرا ؟ چون هزینه مواد اولیه داره روزانه میره بالا و فروشنده میفته تو ضرردر هفت روز شما میتونی دو تا سه بار افزایش قیمت ببینی

@Alirezarezaei1226 آوریل 2026
در پاسخ به
شرایط اقتصادی سخت است محاصره جدی است.راه حلش، اتحاد بیشتر است.

تصویر نمایه‌ی ‌علیرضا زیگلری‌
@AlirezaZieglari26 آوریل 2026
در پاسخ به
در شرایط کنونی و برای کشور ما سه عرصه میدان، بازار و دیپلماسی، قابل تصور است و وزن دارند! حریف توان خود را در شرایط فعلی روی بازار گذاشته تا مردم را کلافه ! و بعد مجددا اقدام نظامی کند! حتما باید قرارگاه اقتصادی تشکیل شود! برخی از مسئولین اقتصادی ما برای شرایط جنگی مناسب نیستند!

تصویر نمایه‌ی ‌Yellow dogs‌
@Yellowdogs26 آوریل 2026
در پاسخ به
خبر خوب اینکه طبق درخواست‌های خوانندگان فارس مسئله‌ی اینترنت و معیشت مورد توجه قرار گرفتند. خبر بد اینکه متقاضیان همچنان گله‌ای محتاج چوپان محسوب شدند.

@user17760098725026 آوریل 2026
در پاسخ به
امشب پیش چندتا از دوستانم بودم همشون vpn داشتن و نگاه کردم دیدم پیجا و ... مثل قبل فعالن . نمیدونم داستان چیه از اونور اصلا انگار نه انگار قطع شده از اینور طرف نوشته بدبخت شدم درامدم قطع شده

@user17766655218326 آوریل 2026
در پاسخ به
شما حتی به اقتصاد دیجیتال هم رحم نکردید و تو این دو ماه نابودش کردید با قطعی #اینترنت. این حرفای شعارگونه رو هم واسه خودتون نگه دارید. تا زمانی که کشور شده هزار دسته هیچی بهتر نمیشه.

@user170910152239404468126 آوریل 2026
در پاسخ به
دولت خودش ام الفساد است. از یک طرف مجوز گرانی های افسارگسیخته را می دهد و از آن طرف اعلام میکند معیشت مردم خط قرمزش است. حقوق کارمند و کارگر را با منت حاضر نیست ۲۰ درصد اضافه کند که تورم زاست، و از آنطرف حقوق اعضای هیات علمی ۱۳۰ درصد اضافه می‌شود. قسم حضرت عباس دولت را باور کنیم یا دم خروسش را!؟

@user17764350192526 آوریل 2026
در پاسخ به
به نظر بنده این گرانی ها به این شکل نه ربطی به جنگ دارد نه ربطی به محاصره.از روزی که اتش بس شد گرانی شروع شد.بنده این را عمدی می دانم از طرف دولت که بخش های حاکمیتی که با تسلیم برابر امریکا مخالف هستند.با اذیت شدن وناراضی کردن مردم با گرانی تحت فشارقرار.بدهند.دنبال نارضایتی مردم هستند.

@Always_block26 آوریل 2026
در پاسخ به
اصل ۹ قانون اساسی :هیچ مقامی حق ندارد به نام حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور آزادی‌های مشروع را، هر چند با وضع قوانین و مقررات، سلب کندالان طبق کدوم قانون اینترنت مردم قطعه اینترنت اقازاده و خانوادشون و بقیه نزدیکان اربابان تو این مملکت وصل هستن؟؟؟؟؟

@Sajad_31326 آوریل 2026
در پاسخ به
عزیزان کشور رو شبیه به یک خانواده تصور کنید که برای مثال یک سوپرمارکت دارن، این خانواده برای اینکه درآمد داشته باشه و چیزی بهش اضافه بشه نمیتونه اجناس رو بین اعضای خانواده رد و بدل کنه، در نهایت باید به دیگر خانواده ها(کشورها) جنس بفروشه و از طریق تجارت رشد کنه. لطفا قبل از کامنت گذاشتن فکر کنید