چرا کشورهای حاشیه خلیجفارس بار عوارض هرمز را تحمل خواهند کرد؟
به گزارش والاستریت ژورنال، اقتصاددانان معتقدند کشورهای تولیدکننده نفت در خلیجفارس چارهای جز جذب هزینه احتمالی عوارض ایران بر این آبراه استراتژیک در بلندمدت ندارند.انسداد تنگه هرمز توسط ایران، مصرفکنندگان و کسبوکارها را در سراسر جهان تحت فشار قرار داده است. اما هزینههای نظام عوارض جدیدی که تهران خواهان آن است، به گفته اقتصاددانان، عمدتاً بر دوش کشورهای حاشیه خلیجفارس سنگینی خواهد کرد و این واقعیت نشان میدهد که آمریکا و سایر قدرتهای جهانی ممکن است انگیزه اقتصادی چندانی برای مخالفت با آن نداشته باشند.ایران در حال فشار بر آمریکا برای به رسمیت شناختن حق خود برای دریافت عوارض عبور از نفتکشها، احتمالاً حدود ۱ دلار به ازای هر بشکه نفت یا حداکثر ۲ میلیون دلار برای هر کشتی، به عنوان بخشی از مذاکرات برای پایان جنگ است. این تنگه مسیر اصلی صادرات نزدیک به یکچهارم نفت دریایی جهان و یکپنجم گاز طبیعی مایع جهان است.وزرای خارجه گروه ۷ در بیانیهای مشترک خواستار بازگرداندن فوری عبور ایمن و بدون عوارض شدند. با این حال، ترامپ سیگنالهای ضدونقیضی ارسال کرده است. او از سرمایهگذاری مشترک برای دریافت عوارض با ایران به عنوان یک «چیز زیبا» یاد کرده که در صورت کمک به حصول صلح بلندمدت، میتواند قواعد جهانی را تغییر دهد. اما شب گذشته در شبکههای اجتماعی گفت: «گزارشهایی وجود دارد که ایران از تانکرهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند عوارض دریافت میکند، بهتر است این کار را نکنند و اگر میکنند، همین حالا متوقف کنند!».
بر اساس دادههای شرکت هوش مصنوعی دریایی Windward، در ۷ آوریل (روز قبل از اعلام آتشبس)، ۱۱ فروند کشتی از تنگه عبور کردند، ۴ فروند ورودی و ۷ فروند خروجی، در حالی که قبل از جنگ این رقم بیش از ۱۰۰ فروند در روز بود. روز بعد، تنها ۴ کشتی اجازه عبور یافتند که کمترین میزان در آوریل بود.اقتصاددانان میگویند عوارض ۱ دلاری به ازای هر بشکه تأثیر کمی بر قیمت نفت یا اقتصاد جهان خواهد داشت. از آنجا که نفت یک کالای با قیمت جهانی است، تولیدکنندگان خلیجفارس مانند کویت و امارات نمیتوانند به سادگی اضافهعوارض اعمال کنند، زیرا در بلندمدت با نفت مناطقی که مجبور به پرداخت عوارض نیستند (مانند آمریکا) رقابت میکنند. این بدان معناست که تولیدکنندگان خلیجفارس باید هزینه را خود جذب کنند. این واقعیت میتواند عوارض را به عنوان نتیجهای محتملتر از مذاکرات آتشبس تبدیل کند.به گفته گونترام ولف، استاد اقتصاد در دانشگاه آزاد بروکسل، کشورهای حاشیه خلیجفارس احتمالاً حدود ۸۰ تا ۹۵ درصد از کل هزینه عوارض را پرداخت خواهند کرد که اگر عوارض ۲ دلار به ازای هر بشکه باشد، صرفاً روی محمولههای نفتی تا ۱۴ میلیارد دلار در سال خواهد بود. هولگر اشمیدینگ، اقتصاددان ارشد در بانک برنبرگ لندن، تخمین میزند که کشورهای حاشیه خلیجفارس ممکن است ۸۰ درصد هزینههای عوارض را متحمل شوند. با عوارض ۱ تا ۲ دلاری، قیمت نفت جهان تنها حدود ۰.۰۵ تا ۰.۴۰ دلار در هر بشکه نسبت به سطح قبل از جنگ افزایش مییابد، کسری از افزایش حدود ۳۵-۴۰ دلاری از آغاز جنگ.
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و فرآوردههای پتروشیمی ایران، اعلام کرد ایران در حال جمعآوری تعرفه ۱ دلاری به ازای هر بشکه نفت برای تانکرهایی است که از این مسیر کلیدی عبور میکنند و پرداختها را به صورت رمزارز دریافت میکند تا قابل رهگیری یا توقیف نباشد. حسینی گفت صادرکنندگان عرب در خلیجفارس در صورت پرداخت به ارز یوان چین، رفتار ترجیحی برای عبور دریافت خواهند کرد.با این حال، تصویب نظام عوارض برای هرمز، آزادی دریانوردی را که حداقل به مدت ۱۵۰ سال سنگ بنای موقعیت استراتژیک جهانی آمریکا بوده، عقب میراند و سابقهای جهانی ایجاد میکند که به طور بالقوه کشورها را به اعمال عوارض مشابه بر تجارت از طریق گلوگاههای جهانی دعوت میکند. درآمد عوارض همچنین دولت جمهوری اسلامی ایران را سالانه میلیاردها دلار غنیتر میکند. در همین حال، کشورهای حاشیه خلیجفارس احتمالاً در خطوط لوله نفتی برای دور زدن تنگه سرمایهگذاری خواهند کرد. همچنین نظام عوارض هرمز احتمالاً با مخالفت چین، متحد کلیدی ایران، مواجه خواهد شد. چین در ۳۱ مارس با پاکستان خواستار «بازگرداندن هرچه سریعتر عبور عادی از این تنگه» شد.
18:17 - 28 فروردین 1405