پایان دریای مفت با بنبست هرمز
با تشدید تنشها در تنگه هرمز و اعمال سازوکارهای جدید برای کنترل و تعرفهگذاری عبور کشتیها، نظم سنتی تجارت دریایی جهان دستخوش تغییرات بیسابقه و پیامدهای گسترده اقتصادی شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در پی گذشت شش هفته از آغاز درگیریهای منطقهای، نظام تجارت جهانی که بیش از یک قرن بر پایه اصل «کشتیرانی رایگان» استوار بود، با اختلالی ساختاری و کمسابقه مواجه شده است.بر اساس تحلیل منتشرشده از سوی والاستریت ژورنال، تنگه هرمز که پیشتر یکی از حیاتیترین شریانهای انتقال انرژی و تجارت جهانی محسوب میشد، اکنون در حال تبدیل شدن به نماد شکلگیری یک نظم جدید در مدیریت آبراههای بینالمللی است؛ نظمی که در آن بازیگران منطقهای نقش تعیینکنندهتری نسبت به سازوکارهای سنتی بینالمللی و نفوذ ایالات متحده ایفا میکنند.در این چارچوب، گزارش از تغییر جدی در پارادایم امنیت دریایی خبر میدهد. ساختار تحت رهبری آمریکا که طی دهههای گذشته به عنوان ضامن ثبات مسیرهای کشتیرانی جهانی به نفع خودش عمل میکرد، اکنون با چالشهای بنیادین مواجه شده استوالاستریت ژورنال این وضعیت را «فروپاشی عصر دریاهای رایگان» توصیف کرده و آن را نقطه عطفی در تاریخ ژئوپلیتیک دریایی ارزیابی میکند.یکی از مهمترین تحولات گزارششده، شکلگیری سازوکاری موسوم به «عوارض تهران» است؛ سازوکاری که بر اساس آن، مقامات ایرانی بهصورت مستقیم درباره عبور کشتیها از تنگه هرمز و هزینههای مرتبط با آن تصمیمگیری میکنند.این روند، بهطور عملی موجب انتقال کنترل قیمتگذاری و جریان انرژی از بازارهای بینالمللی به سطح کنترل فیزیکی گذرگاه شده است.
در کنار این تحولات، وضعیت انسانی و لجستیکی نیز رو به وخامت گزارش شده است. بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۲۰ هزار دریانورد در نتیجه تنشها و محدودیتهای تردد، در شرایط بلاتکلیف در دریا گرفتار شدهاند. این وضعیت، زنجیره تأمین جهانی را با اختلالی بیسابقه و گسترده مواجه کرده است.از منظر اقتصادی، پیامدهای این وضعیت در سه محور اصلی قابل مشاهده است:افزایش شدید هزینههای بیمه و حملونقل دریایی، تغییر مسیرهای کشتیرانی جهانی و ایجاد تأخیرهای گسترده در زنجیره تأمین کالا؛ همچنین نوسانات قابل توجه در بازار جهانی انرژی به دلیل عدم قطعیت در جریان صادرات نفت از خلیج فارس؛ و در نهایت، انتقال تدریجی کانونهای تنظیم قدرت از نهادهای بینالمللی ذیل آمریکا به بازیگران مسلط بر گذرگاههای راهبردی.#تنگه_هرمز#نفت #انرژی 11:23 - 22 فروردین 1405