«آینهکاری ایرانی» ثبت جهانی شد
هنر «آینهکاری در معماری ایرانی» در فهرست جهانی میراث ناملموس یونسکو به ثبت رسید.
خبرگزاری فارس _ گروه تجسمی: کمیته بیندولتی پاسداری از میراث ناملموس یونسکو در جریان برگزاری بیستمین اجلاس خود در شهر دهلی هند، هنر «آینهکاری در معماری ایرانی» را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشری به ثبت رساند. بدینترتیب، پرونده هنر «آینهکاری در معماری ایرانی» امروز پنجشنبه (۲۰ آذر ۱۴۰۴ برابر با ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵) از سوی کمیته بیندولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو مورد بررسی و ثبت جهانی قرار گرفت.
در توضیحات این پرونده آمده است: «آینهکاری، به هنر دستساز تزئین سطوح معماری مانند سقفها، دیوارها، گنبدها، ستونها و پنلها با استفاده از قطعات برشخورده آینه اشاره دارد. این فرآیند شامل برش و شکلدهی آینهها به الگوهای هندسی یا اشکال ارگانیک و چسباندن آنها به سطوح برای ایجاد طرحهایی است که نور را منعکس و فضا را روشنتر میکنند. این هنر ترکیبی از چندین مهارت؛ از طراحی، آینهکاری و گچبری گرفته تا نقاشی و موزاییککاری است. برای جوامع سنتی، آینه و آب نمادهای پاکی و روشناییاند و آینهکاری مظهر اهمیت نور و روشنایی است».
هنر آینهکاری سال ۱۳۹۶ مورد ثبت ملی واقع شد و هفت سال بعد، یعنی در فروردین ۱۴۰۳ با هدف حفاظت از این هنر سنتی، معرفی ظرفیتهای موجود در آن و نیز تثبیت جایگاه تاریخی آینهکاری در معماری ایرانی از سوی ایران به یونسکو ارائه شد. این پرونده با مشارکت گسترده استادکاران برجسته، مرمتگران، معماران، دانشگاهها، انجمنهای هنری تخصصی و جوامع بومی و حرفهای از شهرهای مختلف تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و قم تهیه و تکمیل شد.
به همین مناسبت، سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، صبح امروز با صدور پیامی ثبت جهانی هنر «آینهکاری ایرانی» را تجلی احیای منطق تمدنی ایران در سپهر گفتوگوی فرهنگی جهان توصیف کرد و آن را به منزله تایید معرفتی دانست که هنر را بدل به زبان جهانشناختی، معماری را تبدیل به دستگاه معنا و ماده را به صورت بازتابی از حقیقت ارتقا میدهد.
با ثبت جهانی پرونده هنر «آینهکاری در معماری ایرانی»، تعداد عناصر ثبت جهانی ایران در حوزه میراث فرهنگی ناملموس به عدد ۲۷ رسید. این در حالی است که تاکنون ۲۹ اثر از ایران نیز در فهرست میراث ملموس یونسکو ثبت شده است.
آینه در فرهنگ ایرانی اسلامی نماد پاکی، روشنایی، صداقت و تجلی حقیقت و آینهکاری ازجمله آرایههای چشمنواز معماری ایرانی اسلامی است که در اماکن متبرکه، حرم مطهر امامان معصوم (علیهمالسلام) و نیز ابنیه تاریخی مورد استفاده قرار گرفته است.
ثبت جهانی هنر «آینهکاری ایرانی» در فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشری، نهتنها ادای دِینی به یکی از اصیلترین فنون معماری ایرانی اسلامی به شمار میآید، بلکه فرصتی راهبردی جهت ارتقای دیپلماسی فرهنگی، توسعه گردشگری هنری، تقویت هویت ملی و معرفی ظرفیتهای تمدنی ایران در مقیاس جهانی محسوب میشود. جمهوری اسلامی ایران پیش از این موفق شده بود عناصری چون: قالیبافی سنتی در کاشان، ردیف موسیقی ایرانی، تعزیه، موسیقی بخشیهای خراسان، نقالی و داستانسرایی نمایشی در ایران، نوروز، هنر ساختن و نواختن کمانچه، آیینهای پهلوانی یا زورخانهای، مهارت ساختن و نواختن دوتار، دانش ساخت لنج، فرهنگ پخت و تقسیم نان لواش، قالیشویان، قالیبافی سنتی در فارس، چوگان، نگارگری ایرانی، آیین زیارت کلیسای تادئوس، برنامه ملی پاسداری از هنر خوشنویسی، یلدا/چله، هنر ساختن و نواختن عود، هنر سوزندوزی ترکمن، پرورش کرم ابریشم و تولید سنتی ابریشم، هنر تذهیب، افطار و سنتهای فرهنگی و اجتماعی آن، جشن سده، جشن مهرگان و مهارت ساختن و نواختن رباب را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت برساند.
ثبت جهانی «آینهکاری ایرانی» میتواند جایگاه این هنر فاخر را در گستره بینالمللی تقویت ساخته و روند آموزش، احیا و حفظ آن را تسریع سازد. امید است در آینده نزدیک با افزایش عناصر موجود در این فهرست، مصادیق و جلوههای فرهنگ ناب ایرانی اسلامی بیش از پیش مورد شناسایی و پاسداشت قرار گیرد و از این رهگذر، گامهای بلندتری در مسیر جهانیسازی و اعتلای فرهنگ اصیل میهن عزیزمان ایران برداشته شود. #هنر_ایرانی_اسلامی#آینه_کاری#یونسکو
13:37 - 20 آذر 1404