چرا پیادهروی اربعین، در حال ساخت یک تمدن است؟
پیادهروی عظیم اربعین، پدیدهای تمدنیست که در بستر تاریخ، فرهنگ و معنویت، بسط یافته و از یک مراسم مذهبی در اسلام و در کورهی چندصد ساله تاریخ به تمدن اسلام خواهد رسید و همین باعث شده تا ظرفیتهایی بیبدیل برای بازسازی اجتماعی، همگرایی جهانی و احیای هویت انسانی (البته انسان خدامحور) را در دل خود فراهم بیاورد؛اما چرا؟ در پاسخ، به ۱۴ شاخصه تمدنی این حرکت عظیم اشاره میشود تا با اندازهگیری آن به نتیجه مورد نظر بنده برسید:۱.بازآفرینش امت واحد؛در اربعین، انسانها از ملیت، مذاهب و اقوام گوناگون، با محوریت عشق به امام حسین (ع)، گرد هم میآیند. این همگرایی، لمس مفهوم «امت» در تمدن اسلامی است؛ امتی که، نه بر اساس نژاد و جغرافیا، بلکه بر پایه ایمان، عدل و حق است؛۲.نظم اجتماعی مردمپایه؛در سایه هنجارهای نانوشتهی این همایش انسانی، نظمی بینظیر برپاست. همآهنگی مردم با هم، نشان از بلوغ اجتماع و ظرفیت تمدنی این جامعه برای مدیریت امور بر اساس ایمان و اخلاق است؛۳.محوریت وقف در گردش اقتصادی؛هزاران موکب و مرکز خدماتی، با اتکا به منابع مردمی و نیتهای خیرخواهانه، خدماتی چون تغذیه، اسکان، درمان و حملونقل را بهصورت رایگان ارائه میدهند. این الگوی اقتصادی، مبتنی بر وقف، ایثار و تعاون، نمونهای از اقتصاد انسانی و عدالتمحور در تمدن اسلامی است که با روح کرامت انسانی همخوانی دارد؛۴. گفتوگو بینافرهنگهازائرانی از دهها کشور جهان، با زبان، فرهنگ و باورهای گوناگون، در مسیر اربعین با یکدیگر تعامل دارند و این تعامل، بستر گفتگو را فراهم میکند، و کیکی پخته میشود که حاصل همافزایی چندین تمدن است؛
۵.تمدن قرن ۱۴ حاصل قیام قرن ۱؛پیادهروی اربعین، بازخوانی قیام عاشوراست؛ واقعهای که در تاریخ، نقطه عطفی در دفاع از کرامت انسان، عدل و آزادگی است. این مراسم، حافظهای تاریخی در دل امت اسلام ماند تا در قرن ما به هویتی ریشهدار و تمدن بدل شود.۶. رسانهی روایتگر تمدن؛اربعین، بستری بینظیر برای تولید روایتهای از دل فرهنگ و برای رسانه است. ابزاری قدرتمند برای بازنمایی تمدن اسلامی و مقابله با تصویر تحریفشده از اسلام هستند؛۷. تربیت اجتماعی در بستر معنا؛فضای معنوی آنجا، بستری برای پالایش روح و تمرین صبر، فروتنی، گذشت و همدلی فراهم میآورد. این تربیت، در میدان و به تجربه شکل میگیرد و الگو و پایهای برای توسعه تمدن مهدوی پیشرو، انسجام اجتماعی و بازسازی اعتماد عمومی در جوامع است؛۸. سود در انباز است، نه انبار؛ خدماتی مانند غذا، اسکان و درمان، با واسطهی امام حسین است نه رایگان؛ و همین باعث شده تا نه دهنده احساس زیان کند و نه گیرنده احساس منت!۹. ارتباط بر اساس لبخند امام ع؛در پیادهروی اربعین وقتی خدمتی انجام میشود، گویی امام ع واسطه آنهاست. زائران هم، با انجام آن اعمال اخلاقی شگرف، وفاداری خود را به امام ع نشان میدهند؛۱۰. هنر و ادبیات، شکوه تمدن جدید؛موکبها، پرچمها، خطاطیها، معماریهای چند روزه، نوحهها و نمادها، جلوههایی از هنر و زیبایی شکوهمند اربعینی هستند. این هنر، نهتنها زیباست، بلکه حامل معنا، پیام و هویت تمدنیست که زیبایی را در خدمت حقیقت قرار میدهد؛۱۱. نهاد و شبکه مردمی؛افراد داوطلب، هیئات، موکبها و رسانههای مردمی، نوعی نهادسازی و شبکهسازی اجتماعی را رقم میزنند. این نهادها، ظرفیت تمدنی برای سازمان اجتماعی، خدمترسانی و تولید معنا را ایجاد میکنند؛
۱۲. زیارت؛ کنش تمدنیزیارت در اربعین، صرفاً عبادی نیست، بلکه کنشی تمدنیست که با حرکت، تعامل، تفکر و تعهد همراه است. این نوع زیارت، انسان را از انفعال خارج کرده و به کنشگری فعال در مسیر حقیقت، عدالت و معنویت تبدیل میکند؛۱۳. تحول اجتماعی و عدالتخواهی مقدمه تمدنپیادهروی اربعین، یادآور قیامیست که علیه ظلم و فساد شکل گرفت و آگاهیبخش، بیدارکننده و مطالبهگر است تا شروعی برای تحول تمدنی باشد؛۱۴. الگوسازی با محوریت امامحسینعدر مسیر اربعین، بیدین و بادین! درکنار هم درحال حرکتند. این همزیستی، نمونهای از تمدنسازی بر پایه احترام متقابل، گفتوگو و پذیرش تفاوتهاست؛
11:28 - 25 مرداد 1404