روح الله، قصهای نانوشته در تلویزیون
شخصیت امام خمینی(ره) به عنوان یک رهبر سیاسی که دارای مولفههای کاریزماتیک نیز هست، میتواند سوژهای ویژه برای پرداختن در آثار نمایشی تلویزیون باشد. موضوعی که به نظر میآید هنوز باب دغدغه را در میان اهالی هنر و رسانه ملی باز نکرده است.
خبرگزاری فارس-گروه رادیو و تلویزیون: با نزدیک شدن به سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره) به عنوان بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، هر سال تعداد متعددی تولیدات مستند، برنامههای تلویزیونی، ویژه برنامهها و ... در این راستا از شبکههای مختلف سیما به پخش میرسد. این در حالی است که با وجود تولیدات مستندوار در این زمینه، هنوز جای خالی آثار تاثیرگذار چون سریالهای تلویزیونی به چشم میخورد.
در حقیقت وجود آثار مستند که به زندگی و زمانه مقاطع مختلف امام خمینی (ره) میپردازد، میتواند حقایقی عینی را به مخاطب مورد نظر خود نشان دهد؛ حال آن که ساخت آثار نمایشی میتواند درجهای دیگر از زندگی شخصیتهای مطرح چون امام را به تصویر کشاند.
درواقع آثار نمایشی به نوعی میتوانند از جهات گوناگون تاثیرات قابل توجهی بر تماشاگر خود بگذارند و زاویه تفکر و نگاه او را تغییر دهند. مولفههایی چون بازآفرینی چهره شخصیتهای مطرح در آثار، میتواند درک عمیقتری از ابعاد شخصیتی افراد ارائه دهد. همچنین در کنار آن تاثیرات فرهنگی و ایجاد الگو را نمیتوان نادیده انگاشت. برای مثال آثار سینمایی چون «گاندی» و «مالکوم ایکس» در رده چنین تولیداتی قرار دارند.
در کنار این موارد ساخت آثار هنری با محوریت شخصیتهایی چون بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران، میتواند باب گفتگو را نیز باز نماید و در ارتباط با اندیشه سیاسی و اجتماعی امام، بحثهای تفکر برانگیز صورت بگیرد.
با این حال با نگاهی به آثار ژانر تاریخی و سیاسی تلویزیون، با وجود ساخت برخی آثار نمیتوان اثر قابل توجه و دارای مولفههای کلیدی سینما در باب شخصیت امام خمینی (ره) یافت. با وجود آن که ژانر تاریخی-سیاسی در میان مخاطبان تلویزیون از گذشته دارای اهمیت بوده است، لکن بنیانگذار انقلاب اسلامی در میان فیلمنامههای تاریخی، غریب واقع شده است. در سالهای گذشته سریال تلویزیونی «معمای شاه» که با محوریت پهلوی دوم ساخته شده بود، در انتهای خط زمانی خود که منجر به وقوع انقلاب میشود، شخصیت امام را نشان داده بود.
با گذشت چهل و اندی سال از وقوع انقلاب، به نوعی نه تنها برای نسلهای گذشته بلکه برای نسل جدید نیز شخصیت امام خمینی به عنوان یک رهبر بزرگ سیاسی مغفول مانده است. درحالی که کنشهای امام به عنوان یک رهبر سیاسی و کاریزماتیک که در مقابل با امپریالیسم جهانی ایستادگی کرده، برای متفکران شرقی و غربی دارای اهمیت است.
مجله تایمز لندن در خصوص شخصیت امام نوشته است: امام خمینی مردی بود که تودهها را با کلام خود مسحور کرد. وی به زبان مردم عادی سخن میگفت و به طرفداران فقیر ومحروم خود اعتماد به نفس میبخشید. این احساس آنها را قادر ساخت تا هر کسی را که سر راهشان بایستد از بین ببرند وی به مردم نشان داد که حتی میتوان در برابر قدرتهایی مثل آمریکا ایستاد و نهراسید.
با وجود یک رهبر مقتدر سیاسی که به نوعی انقلاب او معادلات قدرت در خاورمیانه را نیز تغییر داد، اما به نظر میآید هنوز دغدغه لزوم تحقق یک پرتره جامع از امام شکل نگرفته است. در حالی که به جز ابعاد سیاسی، امام خمینی ابعاد متنوعی چون فیلسوف را دارا است. این در صورتی است که تلویزیون به عنوان رسانه ملی که مسئولیت ترویج ابعاد انقلاب اسلامی در اشکال گوناگون را بر عهده دارد، در راستای به تصویر کشاندن معمار انقلاب، کوتاهی کرده است.
هر چند که به تصویر کشاندن این سوژه سخت، پیچیده و نیاز به ابعاد پژوهشی گسترده دارد، لکن وجود برخی از منابع هنری چون کتاب و رمان میتواند به شکلی به این امر کمک نماید و حتی اقتباسهای تلویزیونی صورت گیرد. کتابهایی چون «سه دیدار با مردی که از فراسوی باور ما میآمد» به قلم نادر ابراهیمی و کتاب «روح الله» به قلم هادی حکیمیان که به تازگی تقریظ رهبری بر آن منتشر شده است، میتواند به عنوان اقتباس در خدمت صنعت سریال سازی قرار گیرد.
بهروز افخمی، کارگردان سینما در خصوص کتاب «روح الله» گفته است: فکر میکنم زمانی که قرار باشد یک فیلم جدی از سرگذشت امام ساخته شود، نه مثل من که بیشتر به دوران کودکی پرداختم، بلکه مثل کسی که میخواهد یک فیلم بلند، مثلاً یک فیلم ده ساعته یا دوازده ساعته بسازد، چه به صورت سریال تلویزیونی و چه به صورت فیلمهای سینمایی که قبلاً ساخته میشد، این کتاب آقای حکیمیان مرجع اصلی خواهد بود. یعنی ما الان یک مرجع و زندگینامه معتبر درباره امام داریم.
در نهایت باید متذکر شد که شخصیت پیچیده امام و در راس آن انقلابی که او نه تنها در ساحت سیاسی بلکه در میان متفکران ایجاد کرده است، می تواند به اشکال گوناگون در صنعت سینما و به ویژه در قاب تلویزیون با عناصر سینمایی نمایش داده شود و مخاطب را به تفکر وا دارد. #امام_خمینی #انقلاب_اسلامی#ایران #تلویزیون#سریال#روح_الله اخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید. 12:59 - 13 خرداد 1404