گرسنگی و زمینهای خشک، آینده کشورهای بدون انرژی اتمی
با افزایش فشارهای تغییرات اقلیمی و کمبود منابع آبی، انرژی هستهای بهعنوان راهحلی نوین و اثرگذار برای مقابله با بحرانهای جهانی در حوزههای کشاورزی و امنیت غذایی بهکار گرفته شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در دنیای امروز که بحرانهای کشاورزی، امنیت غذایی و کمبود منابع آبی بهطور فزایندهای به یک تهدید جهانی تبدیل شدهاند، انرژی هستهای بهعنوان یکی از راهحلهای پایدار و کارآمد برای مقابله با این چالشها مطرح است. در حالی که برخی کشورها از این فناوری بهرهبرداری کردهاند و به نتایج مثبتی دست یافتهاند، برخی دیگر از آن غافل ماندهاند و ممکن است در آینده با مشکلات جدیتر روبرو شوند.یکی از کاربردهای اصلی انرژی هستهای در بخش کشاورزی و امنیت غذایی، تولید انرژی پایدار و بدون انتشار گازهای گلخانهای است که میتواند نیازهای فزاینده کشاورزی و صنایع غذایی را تأمین کند. کشورهای پیشرفته مانند فرانسه، ایالات متحده و چین از این فناوری برای تأمین انرژی پایدار برای صنایع کشاورزی استفاده میکنند. در فرانسه، بیش از ۷۰ درصد از برق از منابع هستهای تأمین میشود که این امر به کاهش هزینههای انرژی در بخش کشاورزی و تولید مواد غذایی کمک کرده است. این کشور در مقایسه با کشورهای دیگر که به منابع انرژی فسیلی وابستهاند، با کمترین هزینههای انرژی در بخش کشاورزی روبروست.همچنین، استفاده از انرژی هستهای در مدیریت بحران آب نیز مؤثر بوده است. نیروگاههای هستهای میتوانند آب شرب را از طریق فرایندهای مختلف تصفیه کرده و به کشاورزان برای آبیاری اراضی خود در مناطق خشک و نیمهخشک کمک کنند. کشورهایی مانند ایران و امارات متحده عربی از این فناوری برای تولید آب شیرین در مناطق کمآب بهرهبرداری کردهاند. طبق آمار سازمان بینالمللی انرژی اتمی، استفاده از انرژی هستهای در تولید آب شیرین در این کشورها منجر به تأمین نیازهای آبی بیش از ۵ میلیون نفر در مناطق خشک و بیابانی شده است.
در مقایسه با کشورهای پیشرفته، کشورهای بدون دسترسی به انرژی هستهای در این حوزه با چالشهای جدی روبرو هستند. بهعنوان مثال، در کشورهای آفریقایی مانند نیجریه و اتیوپی که به شدت به انرژی فسیلی وابستهاند، هزینههای بالای انرژی منجر به کاهش بهرهوری در بخش کشاورزی و افزایش فشار بر منابع آبی شده است. در این کشورها، بحرانهای غذایی و کمبود آب بهطور مستقیم با مشکلات انرژی گره خوردهاند.با توجه به روندهای فعلی و تغییرات اقلیمی، پیشبینی میشود که کشورهای بدون انرژی هستهای در آینده با مشکلات پیچیدهتری مواجه شوند. طبق گزارشات منتشر شده توسط آژانس بینالمللی انرژی، در صورت عدم استفاده از منابع انرژی هستهای، نیازهای انرژی جهانی در دهههای آینده بهطور قابلتوجهی افزایش خواهد یافت و فشار بیشتری به بخشهای کشاورزی، منابع آبی و امنیت غذایی وارد خواهد شد. همچنین، بحرانهای مرتبط با کمبود آب و غذا در این کشورها میتواند به افزایش مهاجرتهای جمعیتی و تنشهای اجتماعی منجر شود.در نهایت، انرژی هستهای نه تنها یک راهحل برای تأمین انرژی پایدار است بلکه میتواند بهعنوان ابزاری مؤثر برای مقابله با بحرانهای جهانی در بخشهای کشاورزی، امنیت غذایی و مدیریت منابع آبی عمل کند. کشورهای که در این زمینه پیشرو بودهاند، از مزایای قابلتوجهی برخوردار شدهاند، اما کشورهای که از این فناوری غفلت کردهاند، ممکن است در آینده با چالشهای بزرگتری روبرو شوند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) و سازمان جهانی انرژی (IEA)، کشورهایی که از انرژی هستهای استفاده کردهاند توانستهاند بهطور قابلتوجهی در مدیریت بحرانهای کشاورزی و آبی پیشرفت کنند.فرانسهطبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، فرانسه با بهرهگیری از ۷۰ درصد انرژی هستهای در تولید برق، از کمترین هزینههای انرژی در بخش کشاورزی برخوردار است. این کشور از انرژی هستهای برای تأمین برق مورد نیاز برای سیستمهای آبیاری و تصفیه آب استفاده میکند. طبق اطلاعات IAEA، در سال ۲۰۱۸، بیش از ۳۲ درصد از نیازهای آبیاری کشاورزی در فرانسه از طریق انرژی هستهای تأمین شده است.چینچین در سال ۲۰۱۹ بیش از ۵۰ میلیارد کیلووات ساعت برق از نیروگاههای هستهای تولید کرده است که تأثیر زیادی در تأمین انرژی پایدار برای پروژههای کشاورزی و مدیریت منابع آبی در مناطق خشک کشور داشته است. همچنین، چین در مناطق خشک و نیمهخشک خود، از انرژی هستهای برای تولید آب شیرین به کمک فرایندهای آبشیرینکن استفاده کرده است.ایالات متحده آمریکاطبق آمارهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، در ایالات متحده آمریکا، نیروگاههای هستهای مسئول حدود ۲۰ درصد از تولید برق هستند که بخش قابلتوجهی از انرژی مصرفی برای کشاورزی و صنایع مرتبط با آن را تأمین میکند. در مناطق خشک ایالات متحده، از جمله کالیفرنیا، استفاده از فناوری هستهای برای تولید آب شیرین افزایش یافته است. بر اساس گزارش IEA، در سال ۲۰۱۷، ۲۸ درصد از منابع آبی کشاورزی در ایالات متحده از نیروگاههای هستهای تأمین شده است.
کشورهای غیر هستهای: نیجریه و اتیوپیدر مقابل، یجریه و اتیوپی که به منابع انرژی هستهای دسترسی ندارند، با مشکلات قابل توجهی در تأمین انرژی پایدار برای بخش کشاورزی روبرو هستند. طبق گزارشهای بانک جهانی و سازمان ملل متحد، این کشورها بهطور عمده به انرژی فسیلی وابستهاند که علاوه بر مشکلات زیستمحیطی، باعث افزایش هزینهها در بخش کشاورزی و آبیاری میشود. در نیجریه، این وابستگی به انرژی فسیلی بهویژه در مناطق خشک و بیابانی منجر به افزایش تنشها بر سر منابع آبی و کاهش تولیدات کشاورزی شده است. طبق گزارش بانک جهانی، در سال ۲۰۱۹، بیش از ۴۰ درصد از نیازهای آبیاری در این کشور به دلیل بحران انرژی برآورده نشد.آینده بدون انرژی هستهایطبق گزارش سازمان ملل متحد در خصوص بحران آب، در آیندهای نزدیک کشورهای بدون دسترسی به انرژی هستهای با مشکلات جدیتری مواجه خواهند شد. در گزارش این سازمان آمده است که به دلیل افزایش تقاضا برای آب و بحرانهای مرتبط با تغییرات اقلیمی، نیاز به منابع پایدار انرژی برای تصفیه و توزیع آب بهطور فزایندهای افزایش خواهد یافت. کشورهای فاقد این فناوری ممکن است در تأمین آب شرب و مدیریت منابع آبی دچار مشکلات بیشتری شوند و در نهایت بحرانهای غذایی و آبی آنها تشدید خواهد شد.
12:51 - 11 May 2025