هرمزگان؛ دروازه راهبردی ایران به سوی قزاقستان
در شرایطی که توسعه کریدورهای منطقهای به یکی از مهمترین اولویتهای اقتصادی ایران تبدیل شده، استان هرمزگان و بهویژه بندر شهید رجایی بیش از هر زمان دیگری در جایگاه یک محور راهبردی برای اتصال ایران به آسیای مرکزی قرار گرفتهاند؛ جایگاهی که با توافقات جدید تهران و آستانه، ابعاد تازهای پیدا کرده است.
خبرگزاری فارس _ هرمزگان؛ سفر اخیر فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی به قزاقستان و مذاکرات انجامشده با مقامات این کشور، نشان میدهد ایران و قزاقستان وارد مرحله جدیدی از همکاریهای لجستیکی، دریایی و ترانزیتی شدهاند؛ همکاریهایی که بندر شهید رجایی در هرمزگان را به یکی از اصلیترین حلقههای اتصال دو کشور تبدیل میکند.بر اساس اعلام وزیر راه و شهرسازی، ایران ۱۵ هکتار از اراضی بندر شهید رجایی را برای سرمایهگذاری بخش خصوصی قزاقستان اختصاص خواهد داد و در مقابل، درخواست واگذاری ۱۵ هکتار زمین در منطقه ویژه و بندر خشک خارگوس و همچنین بنادر آکتائو و کوریک به بخش خصوصی ایران مطرح شده است.توافقی فراتر از یک واگذاری سادهبه گفته فرزانه صادق این توافق، فراتر از یک واگذاری ساده زمین بندری، در حقیقت آغاز شکلگیری یک نقشه راه جدید برای توسعه همکاریهای ترانزیتی میان دو کشور محسوب میشود؛ نقشهای که میتواند بندر شهید رجایی را به مهمترین دروازه صادرات و ترانزیت کالا میان ایران، آسیای مرکزی و حتی چین تبدیل کند.بندر شهید رجایی به عنوان بزرگترین بندر تجاری ایران، سالهاست نقش کلیدی در تجارت خارجی کشور ایفا میکند، اما اکنون با گسترش همکاری با قزاقستان، این بندر وارد مرحلهای جدید از اثرگذاری منطقهای شده است. موقعیت ممتاز این بندر در جنوب کشور و دسترسی مستقیم به آبهای آزاد، مزیتی استراتژیک برای اتصال مسیرهای شمال-جنوب و شرق-غرب فراهم کرده است.موقعیت ژئوپلتیکی قزاقستان از سوی دیگر، قزاقستان نیز با برخورداری از موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه و دسترسی به چین از طریق بندر خشک خارگوس و همچنین اروپا از مسیر بنادر آکتائو و کوریک، به یکی از بازیگران کلیدی شبکه حملونقل منطقهای تبدیل شده است.
سازمان بنادر، تجارت با قزاقستان را تسهیل میکندمحمد شکیبینسب، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی نیز با تأکید بر توسعه همکاریهای دریایی و بندری میان دو کشور، از برنامهریزی برای ایجاد خط منظم کشتیرانی در دریای خزر، تسهیل سرمایهگذاری بخش خصوصی و تبادل الکترونیکی اسناد خبر داده است؛ اقداماتی که میتواند سرعت و حجم تجارت میان ایران و قزاقستان را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.تدارک یک هاب لجستیکیکارشناسان معتقدند در صورت اجرای کامل این توافقات، هرمزگان و بندر شهید رجایی نهتنها به دروازه اصلی ایران به سوی قزاقستان، بلکه به یک هاب لجستیکی مهم برای اتصال خلیج فارس به آسیای مرکزی تبدیل خواهند شد.این تحول میتواند ضمن افزایش سهم ایران از ترانزیت منطقه، فرصتهای تازهای برای جذب سرمایهگذاری خارجی، توسعه زیرساختهای بندری و رشد تجارت بینالمللی در هرمزگان ایجاد کند.اکنون هرمزگان در آستانه ایفای نقشی بزرگتر در معادلات اقتصادی منطقه قرار گرفته است؛ نقشی که میتواند جایگاه این استان را از یک قطب بندری ملی، به یک محور راهبردی در تجارت فرامنطقهای ارتقا دهد.
سازمان بنادر نگاه خود به هرمزگان را تغییر دهدبا این حال، تحقق کامل این چشمانداز بدون توسعه متوازن زیرساختهای حملونقل در هرمزگان امکانپذیر نخواهد بود. اگر قرار است بندر شهید رجایی و سایر بنادر استان نقش پررنگتری در کریدورهای بینالمللی ایفا کنند، زیرساختهای جادهای و ریلی متصل به این بنادر نیز باید متناسب با افزایش حجم ترانزیت کالا ارتقا یابد و ملزومات آن از نیروی انسانی پویا و خلاق تا زیرساختهای جادهای و تجهیزاتی و تعرفهای فراهم شود.زیرساختهای هرمزگان متناسب با ماموریتهای ملی توسعه نیافته استسالهاست یکی از چالشهای اصلی هرمزگان، فرسودگی یا ناکافی بودن برخی محورهای مواصلاتی منتهی به بنادر مهم استان است؛ مسئلهای که در زمان افزایش تردد کامیونها و بار ترانزیتی، خود را در قالب گرههای ترافیکی، افزایش هزینه حملونقل و کاهش سرعت جابهجایی کالا نشان میدهد.کارشناسان معتقدند توسعه بندری بدون تقویت شبکه پسکرانه، عملاً بهرهوری کامل بنادر را با چالش مواجه میکند. به همین دلیل، سازمان بنادر و دریانوردی در کنار توسعه ظرفیتهای بندری، باید نقش فعالتر و مؤثرتری در پیگیری بهسازی و توسعه راههای دسترسی به بنادر هرمزگان ایفا کند.آینده تجارت منطقهای ایران هم از هرمزگان میگذرداکنون که هرمزگان بیش از گذشته به قلب تجارت دریایی و ترانزیتی ایران تبدیل شده، انتظار میرود توسعه زیرساختهای جادهای و لجستیکی این استان نیز همگام با این جایگاه راهبردی پیش برود؛ چراکه آینده تجارت منطقهای ایران، بیش از هر زمان دیگری به کارآمدی شریانهای حملونقل هرمزگان گره خورده است.
20:52 - 29 خرداد 1405