عبدالکریم منظوری خامنه؛ پژوهشگری با قلمی ماندگار در تاریخ
عبدالکریم منظوری خامنه، پژوهشگر و نویسنده معاصر، از چهرههای فرهیخته و اندیشمند دیار آذربایجان به شمار میآید. او سالها از عمر خویش را صرف مطالعه، تحقیق و نگارش در حوزههای علمی، فرهنگی و اجتماعی کرده و آثار ارزشمندی از خود بر جای گذاشته است.ایشان با پشتوانهای غنی از دانش و تجربه، همواره کوشیده است تا پژوهشهایش پاسخی به نیازهای فکری و اجتماعی جامعه باشد. قلم او روان، مستند و متعهد است؛ ویژگیای که نوشتههایش را نهتنها برای پژوهشگران و دانشگاهیان، بلکه برای علاقهمندان به فرهنگ و تاریخ نیز خواندنی و اثرگذار ساخته است.
عبدالکریم منظوری خامنه، پژوهشگر و نویسنده در شهریور ۱۳۰۸ خورشیدی (۱۹۲۹ میلادی) در شهر خامنه از توابع استان آذربایجان شرقی به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان «دولتی نثار» (مدرسه معرفت) خامنه گذراند و حدود پانزده سال در مدارس همین شهر به تدریس می پرداخت. سپس سالهای بعدی را به آموزش علوم انسانی در مدارس تهران اختصاص داد پس از انقلاب اسلامی ایران، وی به عضویت هیأت تحریریه فصلنامه ادبی–فرهنگی «وارلیق» درآمد و در این نشریه گزیدههای سخنان بزرگان و کلمات قصار علی (ع) را به زبان ترکی ترجمه و منتشر میکند. منظوری خامنه در سال ۱۳۷۷ خورشیدی (۱۹۹۸ میلادی) درگذشت.آثار منتشر شدهمنظوری خامنه آثاری در حوزه ادبیات و زبان ترکی آذربایجانی منتشر کرد. برخی از مهمترین تألیفات وی عبارتند از:کتاب «مکالمات روزمره ترکی–فارسی» (چاپ سوم، ۱۳۶۴) مجموعه آموزشی برای گفت وگوهای روزمره به زبان ترکی و فارسیمجموعه لطیفههای عامیانه «لطیفههای بهلول شناخته» گردآوری و بازنویسی قصه های طنز از فولکلور آذربایجانکتاب «مزهلی احوالات» (شامل داستانهای کوتاه و حکایتهای آذربایجانی)مجموعه داستانهای فولکلور «آذربایجانین محبت نایللاری» (آثار منتخب قصههای عشق آذربایجان) که در سال ۱۳۸۵ منتشر شد.کتاب «آذربایجان فولکلورلاریندان تاپماچالار» (معمای فولکلور آذربایجانی)
ترجمه ها و فعالیت های فرهنگیعلاوه بر تألیفات اصلی، منظوری نقش مهمی در ترجمه آثار ادبی و مذهبی به ترکی آذربایجانی داشت. از جمله، یا «اوغوزنامه» رشیدالدین فضلالله همدانی را به ترکی ترجمه و در سال ۱۳۸۴ منتشر کرد. کتاب «حیات حضرت محمد (ص)» را که اصل آن به زبان ترکی عثمانی و خط لاتین بود، به ترکی آذربایجانی برگرداند و این ترجمه در جمهوری آذربایجان (به خط کریلیک) با استقبال چشمگیر منتشر شد.همچنین دو جلد از مجموعه «داستان راستان» شهید مرتضی مطهری را به ترکی ترجمه کرد که توسط انتشارات بینالمللی الهدی منتشر شد. پس از انقلاب، فعالیتهای مطبوعاتی او نیز شامل همکاری با مجله «وارلیق» بود؛ نشریههای ادبی-فرهنگی دو زبانه که در سال ۱۳۵۸ منتشر میشود.منظوری خامنه به عنوان یکی از نویسندگان و مترجمان برجسته ادبیات ترکی آذربایجانی شناخته میشود. آثار و ترجمههای اوبخش قابل توجه در غنای ادبیات عامیانه و معاصر ترکی آذربایجانی است. برای مثال، چاپ آثار فولکلور آذربایجانی به زبان ترکی و استقبال اهل ادب در ایران و جمهوری آذربایجان از ترجمه «حیات حضرت محمد (ص)» نشاندهنده تأثیرگذاری فرهنگی اوست. بنابراین، منظور از خامنه با فعالیتهای توسعه در زمینه کتاب و ترویج زبان ترکی، جایگاه خود را در تاریخ ادبیات ترکی آذربایجانی تثبیت کرده است.گزارش: هادی مروتی شانجانیمنابع:پایگاه خبری شهر خامنهخبرگزاری کتاب ایران#خامنه #نویسنده #عبدالکریم_منظوری #مشاهیر #آذربایجان_شرقی 11:13 - 17 شهریور 1404