شاهراهی که ژئوپلیتیک ایران را متحول میکند
طرح ۱۲۰ کیلومتری ماهیرود-فراه، نه فقط پروژهای عمرانی در خاک افغانستان، بلکه قطعهای کلیدی از پازل ژئوپلیتیک ایران در مسیر اتصال به آسیای میانه است؛ مسیری که حالا پس از دو دهه انتظار، در یکقدمی بهرهبرداری قرار گرفته و میتواند مرزهای تجارت، امنیت و ثبات را از شرق کشور جابهجا کند.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی؛ پروژه بینالمللی محور ماهیرود – فراه به طول ۱۲۰ کیلومتر، بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای زیربنایی ایران در شرق کشور و در دل خاک افغانستان، نقشی کلیدی در آینده ژئواکونومیک منطقه ایفا میکند. این پروژه که آغاز آن به اوایل دهه ۸۰ بازمیگردد، اکنون پس از دو دهه عبور از فراز و نشیبهای امنیتی، سیاسی و بهداشتی، در آستانه بهرهبرداری نهایی قرار دارد.از توقف تا تسریع: پروژهای با فراز و نشیبهای بزرگنخستین ۶۰ کیلومتر از این مسیر استراتژیک تا پایان دهه ۸۰ خورشیدی به بهرهبرداری رسید. اما در ادامه، به دلیل ناامنیهای منطقهای و وقفه ناشی از همهگیری کرونا، روند پیشرفت پروژه بهکندی گرایید. بااینحال، از سال ۱۳۹۶ عملیات اجرایی فاز دوم با جدیت و با رویکردی جهادی ازسرگرفته شد و هماکنون پیشرفت فیزیکی پروژه از مرز ۹۰ درصد عبور کرده است.اهمیت این محور آنچنان چشمگیر است که در بهمنماه سال گذشته، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کابل به همراه سرکنسول ایران در هرات از پروژه بازدید میدانی انجام دادند. در نشستی مشترک با مسئولان خراسان جنوبی، آنها ضمن تأکید بر ضرورت تسریع پروژه، آن را گامی بلند در جهت گسترش تجارت، تسهیل ترانزیت کالا و تقویت روابط همسایگی خواندند.کارشناسان حوزه راه و شهرسازی معتقدند تکمیل این پروژه میتواند مسافت ترانزیتی به عمق افغانستان را تا ۴۰۰ کیلومتر کاهش دهد؛ تحولی که به شکل مستقیم باعث کاهش هزینهها، افزایش رقابتپذیری اقتصادی ایران، رونق اقتصادی مناطق مرزی و ثبات جمعیت در نوار شرقی کشور خواهد شد.
در شرایطی که بسیاری از گذرگاههای مرزی دستخوش تغییر یا محدودیت شدهاند، مرز ماهیرود بهعنوان تنها گذرگاه رسمی مورد تأیید دولت افغانستان، از ظرفیت منحصربهفردی برای صادرات کالا و خدمات برخوردار است؛ این ویژگی، جایگاه راهبردی این مسیر را دوچندان کرده است.اتصال به شبکه حلقوی افغانستانمدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی در نشستی خبری اعلام کرد که این جاده به شبکه حلقوی افغانستان متصل است؛ شبکهای که حدود دو سوم جمعیت افغانستان را تحت پوشش دارد. این ارتباط نهتنها اهمیت ارتباطی، بلکه ارزش اجتماعی و اقتصادی پروژه را نیز ارتقا داده است.در همین راستا، مولوی غوثالدین رهبری، والی ولایت فراه افغانستان، نیز در سفر رسمی به خراسان جنوبی، پروژه ماهیرود – فراه را شاهراهی حیاتی برای توسعه تجارت دو کشور توصیف کرد و خواستار تسریع در تکمیل آن شد.آغاز مجدد پروژه با حمایت دولتسید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی نیز با اشاره به طولانیشدن روند اجرای این پروژه، گفت: با دستور ویژه ریاستجمهوری و همکاری وزارت امور خارجه و وزارت راه و شهرسازی، عملیات اجرایی مسیر ماهیرود به فراه آغاز شده و این پروژه نقش کلیدی در گسترش مبادلات اقتصادی و ترانزیتی دو استان دارد.میرمحمد مودی، مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی نیز در گفتوگو با خبرنگار فارس از بیرجند از تسریع روند اجرا و رفع مشکلات مالی پروژه خبر داد و افزود: از دیماه سال گذشته بیش از ۲۴ کیلومتر به مسیر آماده شده اضافه شده و برنامههای ترمیمی برای ۶۴ کیلومتر ابتدایی در دستور کار قرار گرفته است.
وی همچنین اعلام کرد: باتوجهبه حجم صادرات روزانه سیمان، لاین اختصاصی برای ورود ناوگان حمل سیمان در سمت ایران پیشبینی شده و درخواست همکاری از طرف افغانستان نیز مطرح شده است.افق پیشرو: تثبیت جایگاه ایران بهعنوان گلوگاه امن ترانزیتیبا تأمین کامل منابع مالی و همکاری مؤثر طرف افغان، پیشبینی میشود پروژه راهبردی محور ماهیرود – فراه در بازه زمانی یکساله به بهرهبرداری کامل برسد. بیتردید، این دستاورد میتواند ایران را به گلوگاه امن، پایدار و راهبردی ترانزیت کالا برای افغانستان و کشورهای آسیای میانه بدل کند؛ نقطه عطفی در آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی شرق کشور.#ماهیرود_فراه#پروژه_راهبردی#ترانزیت_ایران#اتصال_ایران_افغانستان#جاده_استراتژیک#مرز_ماهیرود 17:27 - 11 خرداد 1404