زعفران هم لاکچری شد.
واهمه زعفران زارها از به گل نشستن
امسال بهار زعفرانی دیرتر از سال‌های قبل به‌واسطه دیرتر سردشدن هوا رخنمون دارد اما روزنه‌های امید برای زعفران‌کاران به دلیل باران‌های بهاری بیشتر از سال قبل است هرچند گل‌های زعفران ترس و واهمه دارند تا از زیر زمین سرک بکشند به روی زمین چرا که باز سرمای زودرس پاییزی در انتظار آن‌هاست.
خبرگزاری فارس - خراسان جنوبی؛ سال‌های قبل این روزها، روزهای پرکار زعفران‌کاران و زرشک کاران به طور هم‌زمان بود اما امسال چون یک ماه هوا دیرتر سرد شد هنوز تا دو هفته دیگر باید زعفران کاران صبر کنند تا برداشت زعفران آغاز شود.اما شروع برداشت هم شرطی دارد با این عنوان که سرمای این روزها اجازه سرک‌کشیدن را به زعفران زارها بدهد.به‌عبارت‌دیگر برداشت طلای سرخ پاییز امسال کمی دیرتر از سال قبل آغاز و به همان نسبت نیز پایان می‌یابد اما نکته امیدبخش برای زعفران‌کاران این است که امسال به‌واسطه بهار خوبی که خراسان جنوبی داشت پیش‌بینی‌ها حکایت از افزایش 25 درصدی طلای سرخ در این استان دارد.همچنین زعفران زارهایی که با آب قنات آبیاری می‌شود به‌واسطه کم‌شدن دبی آن نیاز به تأمین آب با تانکر خواهند داشت. امروز 5 آبان روز جهانی زعفران است و همین مناسبت و شروع فصل برداشت طلای سرخ سبب شد به طور خاص به وضعیت برداشت، فراوری، طرح جامع زعفران، قاچاق پیاز و صدور این محصول استراتژیکی و... خراسان جنوبی به بپردازیم.اما ابتدا لازم است کمی در مورد زعفران خراسان جنوبی بیشتر بدانیم چرا که هرچند مقام اول تولید زعفران ایران و جهان از آن خراسان رضوی است اما خراسان جنوبی به لحاظ طلای سرخ باکیفیت در رتبه اول کشور و دنیا قرار دارد.پرسش اینجاست که چرا کیفیت طلای سرخ خراسان جنوبی از دیگر نقاط بالاتر است و حتی زعفران باکیفیت بازار خراسان رضوی نیز از خراسان جنوبی تأمین می‌شود؟
ساعت طلایی برداشت زعفران
پاسخ این است که زعفران‌کاران خراسان جنوبی چون اغلب آن‌ها خرده‌مالک هستند یا مزارع در سطح کم دارند برداشت محصول آن‌ها در ساعت طلایی انجام می‌شود.اما ساعت طلایی چیست؟ اغلب زعفران‌کاران خراسان جنوبی قبل از طلوع خورشید برای برداشت به یک مزارع ارغوانی طلای سرخ می‌روند و گاهی آن قدر سحرخیز می‌شوند که نماز صبح را بر سجاده زعفرانی مزارع خویش به‌جای می‌آورند و فانوس، گردسوز، چراغ‌قوه و آتش می‌شود روشنایی‌بخش مزارع تا آن هنگام که خورشید طلوع می‌کند و گرمابخش روزهای سرد پاییزی می‌شود آن‌ها قسمت عمده محصول خویش را برداشت کرده‌اند بلافاصله هم بعد از برداشت زعفران‌ها را گل‌ها جدا می‌کنند.همین برداشت زعفران در ساعت طلایی سبب شده تا عطروطعم طلای سرخ خراسان جنوبی شهرت جهانی پیدا کند. البته شرایط اقلیمی مناسب و کیفیت خاک مطلوب هم تأثیر بسیاری در کیفیت، عطروطعم زعفران خراسان جنوبی دارد. موضوع بسیار حائز اهمیت دیگر در این زمینه این است که زعفران زارهای یک‌دست ارغوانی، و زرشک زارهای یک‌دست سرخ خراسان جنوبی در کنار زیبایی‌هایی بی‌نظیر پاییز می‌تواند سبب رونق گردشگری به نام گردشگری مزرعه در این استان باشد و شاید بی‌دلیل هم نبوده که پاییز به‌عنوان فصل اول گردشگری خراسان جنوبی در تقویم رویدادهای گردشگری ایران‌زمین به ثبت رسیده است. البته ثبت جشنواره های انار و زعفران فردوس، طلای سرخ قائنات و... نیز در تقویم رویدادهای گردشگری ایران به ثبت رسیده و هر سال جشنواره‌های به این منظور در این شهرستان‌های خراسان جنوبی برگزار می‌شود. همچنین همین امروز قرار است جشنواره زعفران و زرشک در قائن برگزار شود و دانشگاه بیرجند هم قرار است هفتمین همایش ملی زعفران 23 و 24 آبان جاری برگزار کند.
پیش بینی افزایش تولید 25 درصدی زعفران
اما برای این که بیشتر از چندوچون طلای سرخ خراسان جنوبی بدانیم با منوچهر شایسته، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هم‌کلام می‌شویم.به گفته این مقام مسئول سطح زیر کشت زعفران خراسان جنوبی 16 هزار و 120 هکتار است که پیش‌بینی می‌شود از این سطح به‌واسطه باران‌های بهاری امسال سوای گرما تابستان 35 تن طلای سرخ برداشت.شایسته این نکته را هم یادآور شد که سال گذشته پیش‌بینی 35 تن زعفران را در خراسان جنوبی کردیم اما به واسط گرما و سرمای شدید بهار و تابستان سال قبل تولید زعفران در این استان 50 درصد و در خراسان رضوی 70 درصد کاهش داشت.وی با بیان این که سال گذشته 28 تن زعفران در خراسان جنوبی تولید شد افزود: اما امسال پیش‌بینی می‌شود تولید زعفران در استان 25 درصد افزایش یابد.به گفته وی هم سطح زیر کشت و هم تعداد بهره‌برداران زعفران خراسان جنوبی به‌واسطه صدمه‌ای که در سال 1401 بر اثر سرمازدگی و گرمازدگی به خرده‌مالکان وارد شد کاهش‌یافته است.یکی از چالش‌های پیشروی زعفران‌کاران در این سال‌هایی که خشکسالی سبب شده تا منابع آبی به‌ویژه قنات‌ها به تحلیل رود تأمین آب زعفران زارها ست به‌طوری که اغلب زعفران‌کاران مجبور به تأمین آب به‌وسیله تانکر می‌شوند.آن طور که مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی هم گفت: باتوجه‌به استمرار قهر طبیعت هر سال شاهد افت دبی منابع آبی از جمله چاه‌ها و قنات‌ها هستیم اما این افت در قنات‌ها بیش از چاه‌ها محسوس است و اغلب زعفران‌کارانی که آب مزارع آن‌ها از قنات‌ها تأمین می‌شود در این زمینه با مشکل مواجه شده و مجبورند آب موردنیاز را به‌وسیله تانکر تأمین کنند.
احتمال سرمازدگی زعفران ها
به گفته شایسته اما مزارعی که با چاه آبیاری می‌شود به‌واسطه این که در این فصل تنها برای کاشت گندم‌های پاییزه نیاز به آب است برای تأمین آب زعفران زارها کمتر با مشکل مواجه می‌شوند.وی با اشاره به این که مزارع زعفرانی که آب آن‌ها به‌وسیله چاه تأمین می‌شود امسال مشکلی ندارند ادامه داد: برای آب اول زعفران نیاز به 700 متر مکعب آب است و وقتی با تانکر بخواهد زمین آبرسانی شود این میزان آب به زمین نمی‌رسد.این مقام مسئول برداشت زعفران در مناطق کوهستانی آن هم در حد بسیار کم خبر داد و گفت: امسال به‌واسطه این که گرمای هوای تا مهرماه ادامه داشت و دیرتر از سال‌های قبل هوا سرد شد امکان این محصول زعفران‌کاران دچار سرمازدگی شود هم وجود دارد.به شایسته اضافه کرد: مزارع زعفران امسال از دهه دوم آبان‌ماه در خراسان جنوبی به‌واسطه دیر سردشدن هوا شروع به گل‌دهی خواهند کرد. وی در مورد اجرایی‌نشدن طرح جامع زعفران که سال 98 شورای ملی زعفران آن را تدوین کرد هم گفت: اجرایی‌شدن این طرح نیاز به تسهیلات و منابع مالی بلاعوض داشت و چون این منابع تأمین نشد این طرح هم به اجرا در نیامد. به گفته وی تنها کاری که در این زمینه انجام شد برگزاری کلاس‌های آموزشی برای زعفران‌کاران بود که برای برخی‌ها هم نتایج بسیار خوبی داشت.وی به بالابردن کیفیت در واحد سطح به‌جای افزایش سطح زیر کشت زعفران اشاره و خاطرنشان کرد: وقتی کشاورزان توصیه‌های آموزشی و روش‌های نوین کاشت را رعایت کنند به طور حتم می‌توانند تولید بیشتر در سطح کمتری از سطح زیر کشت داشته باشند همان‌طور که سال گذشته دو زعفران‌کار فردوسی و قائنی در دو استان خراسان موفق به برداشت 30 تا 35 کیلو زعفران در هر هکتار شده و به‌عنوان زعفران‌کاران نمونه معرفی شدند.
نگرانی بابت قاچاق پیاز زعفران وجود ندارد
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی اضافه کرد: این در حالی است که سال گذشته متوسط برداشت زعفران از هر هکتار در خراسان جنوبی به 10.5 کیلو هم نمی‌رسید.شایسته با اشاره به این که حمل‌ونقل پیاز زعفران به همه نقاط کشور آزاد است گفت: اکنون نگرانی بابت قاچاق پیاز زعفران وجود ندارد چرا که در دهه 80 و 90 پیاز زعفران خراسان جنوبی به افغانستان قاچاق شده و اکنون دیگر در این کشور نیز کاشت طلای سرخ انجام شده و حتی صادر می‌شود.به گفته وی در حوزه فراوری زعفران نیز تنها کاری که انجام می‌شود این است که دستگاه‌های زعفران خشک کنی به بازار آمده و عده‌ای نیز به حق‌العمل کار اقدام به خشک‌کردن زعفرانی در کمتر از یک ساعت به‌وسیله این دستگاه‌ها می‌کنند.این مقام مسئول ادامه داد: تنها در شاهرود آن هم یک کشاورز قائنی اقدام به احداث کارخانه‌ای در زمینه فراوری از گلبرگ زعفران کرده است اما در خراسان جنوبی واحد فراوری خاصی وجود ندارد.شایسته اضافه کرد: تسهیلات در حد توان به زعفران‌کاران متقاضی پرداخت شده و برخی از بهره‌برداران هم از نهادهای حمایتی و بنگاه‌های اقتصادی چون بنیاد برکت و علوی تسهیلاتی دریافت کرده‌اند.وی در پایان هم خاطرنشان کرد: زعفران سرگل، نگین و سوپر نگین خراسان جنوبی نیز به مصارف دارویی به کشورهایی چون کانادا، آلمان، اسپانیا و فرانسه صادر می‌شود.همچنین زعفران خراسان جنوبی به‌واسطه کیفیت بالایی که دارد در بازارهای داخلی از جمله مشهد با این که خراسان رضوی بیشترین تولید زعفران ایران را دارد اصفهان، تهران و یزد خواهان دارد.
خرید حمایتی زعفران
سید حسن رضوی، مدیر تعاون روستایی خراسان جنوبی نیز هم با اشاره به این خرید حمایتی زعفران در سال‌های که قیمت زعفران پایین است از سوی تعاون روستایی انجام می‌شود اما امسال به‌واسطه این که قیمت زعفران خیلی بالا ست و حتی مصرف‌کنندگان هم از این قیمت بالا گلایه دارند در سطح کلان کشور در دست بررسی که این کار انجام شود یا نه؟به گفته وی اکنون قیمت هر کیلو زعفران 90 میلیون تومان است و احتمال این که با قیمت بالای حتی خریداران خارجی نیز تمایل به خرید زعفران ایران نداشته باشند وجود دارد.وی ادامه داد: اگر قیمت به همین اندازه بالا باشد احتمال دارد خریداران خارجی به سمت خرید زعفران دیگر از کشورها از جمله افغانستان کشیده شود وجود دارد و این که ایران بازارش را دیگر کشورها از دست بدهد است.مدیر تعاون روستایی خراسان جنوبی با بیان این که به طور معمول خرید حمایتی زعفران از آذر ماه اگر بخواهد اتفاق بیفتد آغاز می شود افزود: اکنون هنوز چیزی از سوی کلان کشور برای خرید حمایتی زعفران اعلام نشده است.#زعفران_خراسان#به_گل_نشستن_زعفران_زارها#زعفران #طلای_سرخ
07:59 - 5 آبان 1403