آیینهای محرمی بشرویه؛ از رسم کهن «نقبا» تا علمگردانی 400 ساله+ فیلم
همه نقاط ایران زمین دارای آیین ها و رسومی در محرم هستند که این آیین ها نسل به نسل و سینه به سینه به آن ها منتقل شده است و یکی از این نقاط هم بشرویه خراسان جنوبی است که در این نقطه نیز رسومی همانند «نقبا»، علم گردانی و... به اجرا در می آید.
خبرگزاری فارس-خراسان جنوبی؛ عشق حسینی پیر و جوان، خرد و کلان، زن و مرد، دختر و پسر و... نمی شناسد وقتی که پای حسین (ع) در میان باشد همه سر از پا نمی شناسند و به میدان حضور می آیند.شور و شوق نسل جوان نیز برای اجرای آیین های محرمی در هر نقطه ای از ایران زمین کمتر از پیر غلامان و خادمان حسینی نیست و جزو پیش قراولان در هر برنامه ای به حساب می آیند و انجام هر کاری که برای امام حسین (ع) باشد را با تمام عشق انجام می دهند..در بشرویه خراسان جنوبی نیز همین که پرچم عزا بر بام این شهر از استان همزمان با همه نقاط ایران و جهان برافراشته می شود همه به ویژه جوانان همدوش پیر غلامان به میدان می آیند آن هم برای اجرای آیین هایی که از گذشتگان سینه به سینه به آن ها ارث رسیده و آن ها وارثان این مراسم کهن هستند.پرسش اینجاست که کهن میراثی که از گذشتگان به نسل جوان و حاضر رسیده چیست که جوانان این سرزمین برای اجرای آن در محرم سر از پا نمی شناسند؟یکی از این آیین های ماندگار محرمی بشرویه علم گردانی است که از شب ششم محرم در این خطه از خراسان جنوبی شروع می شود.علمگردانی از کهنترین و با سابقهترین سنن عزاداری در جای جای ایران اسلامی و در شهر بشرویه در حسینیه قدیمی و تاریخی حاج علی اشرف برگزار میشود، این آیین کهن با حضور خیل عظیم دوستداران حسینی (ع) همه ساله با شور و حال خاصی از شب ششم محرم تا شب عاشورا در دو نوبت عصر و شب در حسینیه تاریخی حاجعلی اشرف بشرویه برگزار میشود.
نوای چاووشی «حسین حسین» علم به دوشان
علم داران و عوامل برگزاری این مراسم با صدای چاووشی با نوای «حسین حسین» به دور حوض واقع در وسط حسینیه میچرخند و افراد حاضر در ردیف اول و جلوی این آیین از سادات هستند و در پشت صف سادات گروه علمداران حرکت میکنند که هر کدام حامل یک علم هستند. علمها با پارچههای رنگی مختلف پوشیده شده و در بالای هر علم یک تاج فلزی که اصطلاحا به آن «شدّه» میگویند، قرار دارد که شکل هر کدام از آنها با دیگری متفاوت است و هر کدام از این علمها یک صاحب دارد که علمگردانی را از پدران خود به ارث بردهاند.همه ساله و به رسم دیرینه در بامداد نخستین روز از ماه محرم همزمان با طلوع آفتاب مجالس سوگواری شهادت امام حسین (ع) در بشرویه با برنامه معنوی «صلات» آغاز میشود.در این مراسم سنتی تعداد ٧٢ تن از نقبا که بیشتر سادات هستند به همراه عموم عزاداران در پشت بام حسینیه حاضر شده و یکنفر اشعاری را خوانش میکند و دیگران نیز با وی همنوا میشوند.
۱۲ MB
سنتی کهن با سابقه ۴۰۰ ساله
آن طور که کهن سالان بشرویه می گویند: گذشتگان آیین علمگردانی را که آیین بسیار زیبایی بود و نمادهای مختلفی با خود به همراه داشت به بشرویه منتقل کردند. هر علم نماد یک شهید است و این علمهایی که می گردانند نماد علمهایی است که از دستان شهدا افتاده است که مردم به تبعیت با این نماد جای آن را گرفتند و با این علمها حمایت کامل از نهضت امام حسین (ع) را انجام میدهند.این علمها از بعد ازظهر روزهای ششم، هفتم، هشتم و نهم تا دهم محرم دور حسینیه میچرخد که میزان گردش آن به شکلی است که برای هر شهید کربلا یک دور زده میشود و روز آخر 72 دور میچرخد. در شب عاشورا به نماد اینکه شهدا به شهادت رسیدند این علمها در گوشههای حسینیه قرار میگیرد و صبح روز عاشورا به سمت مزار شهدا و جایگاهی به نام قتلگاه حرمت میکنند و در این مکان نیز این چرخش انجام میشود و مراسم خاص خود را دارد. میزان چرخش وقتی در این مکان کامل شد، علمها را میگذارند تا ظهر روز عاشورا و این علمها در این مکان هست و بعد از اتمام مراسم روز عاشورا هر کس علم خود ر بر می گرداند و در داخل حسینه در شب شام غریبان در گوشههای حسینیه قرار میدهند. مراسم علمگردانی شهر بشرویه حدود 400 سال سابقه دارد. همچنین در کنار همین علمها عدهای هستند که با شمشیر حرکت میکنند به این ها نقبا میگویند که با همان شمشیر و دستمالی که به سر میزنند نام اباعبدالله را میبرند و عزاداری میکنند.
کهن رسم «نقبا» در شب عاشورا
همچنین آیین نخلگردانی در شب و روز عاشورا انجام میشود و به سمت مزار شهیدان حرکت کرده و مراسم خاص خودشان دارند و افرادی نخل را بلند کرده و مردم از زیر نخل عبور میکنند.بعد از اتمام مراسم عزاداری در حسینیهها و تکایا و ... نقبا که شامل بزرگان حسینیه و هیئتها هستند «کسانی که در گذشته یا اکنون بهعنوان نقیب میایستند و مردم را درهیاتها هدایت میکنند و حرکت میدهند» حرکت میکنند و به تمام مراکزی که در طول دهه اول محرم در آن روضه و عزاداری برگزار شده سر میزنند و نوای خاصی را زمزمه میکنند. نقبا در شب عاشورا تا حدود ساعت دو و سه شب مکان به مکانی که مجلس برگزار شده را میروند و روضه خاص خود را تکرار میکنند. تعداد نقیبها مشخص هستند نقبا در گذشته حدود 40 تا 50 نفر بودند ولی اکنون به ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر میرسند و بیشتر انها سادات هستند که این کار را انجام میدهند.نکته جالب توجه در اجرای این آیین سنتی این است که نسل جدید نیز با تمام وجود پای عشق به امام حسین (ع) ایستادند و در همه کارها جزو پیش قراولان به حساب می آیند.سالهای پیش پدران اینها کار میکردند و آیینها را اجرا میکردند و امروز نوجوانان و جوانان با همان انگیزه و شور و عشق حسینی وارد کار شدند. در آیین علمگردانی برنامه چاووشی خوانی را داریم که در حال حاضر بزرگان نیستند و رفتند ولی دو جوان به همان روش پدران خود، این سنت را تکرار میکنند و به نظرم انتقال خیلی راحت صورت گرفته است.
عشق حسینی چیزی است که نیاز به تبلیغ ندارد و بچهها منتظرهستند که خودشان کارها را انجام دهند، در حال حاضر جوانان جلوی هیاتها همان کار چاووشیخوانی را با کیفیت بهتری انجام میدهند و تاثیرگذاری بیشتری دارند.#آیینهای_عاشورایی #شهر_بشرویه
09:26 - 23 تیر 1403
3 بازنشر
106٫4k بازدید
1 پاسخ