این‌بار چشم‌ها هدف‌اند؛ حقیقتی که جابه‌جا دیده می‌شود

در دنیایی که تصاویر با سرعتی چندثانیه‌ای در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شوند، «دیدن» دیگر به معنای «باور کردن» نیست. بسیاری از عکس‌هایی که احساسات عمومی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، واقعی هستند اما از زمان و زمینه اصلی خود جدا شده‌اند؛ موضوعی که ضرورت تقویت «سواد بصری» را بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌کند.
خبرگزاری فارس، چهارمحال و بختیاری| تصویر تکان‌دهنده است؛ خیابانی پوشیده از دود، مردمی که می‌دوند و کپشنی که می‌گوید: «آخرین تصاویر از وضعیت امروز». هنوز چند دقیقه نگذشته که عکس در ده‌ها کانال و گروه دست‌به‌دست می‌شود و موجی از نگرانی به راه می‌اندازد. اما یک جست‌وجوی ساده حقیقت دیگری را آشکار می‌کند: تصویر نه مربوط به امروز است و نه حتی متعلق به این کشور.این همان نقطه‌ای است که «تصویر» از یک سند، به یک ابزار تبدیل می‌شود؛ ابزاری که در فضای پرتنش و جنگ روایت‌ها، می‌تواند واقعیت را جابه‌جا کند. امروز تصاویر می‌توانند کاملاً واقعی باشند، اما در زمان و مکانی متفاوت بازنشر شوند؛ و همین جابه‌جایی ساده، واقعیت را به ابزاری برای فریب تبدیل می‌کند.یکی از اصلی‌ترین شگردهای جریان‌های معاند برای ایجاد ناامیدی و آشوب، استفاده از تصاویر واقعی اما متعلق به «زمان و مکانی دیگر» است. عکسی از یک انفجار در کشوری دیگر، تصویری از جنگی قدیمی یا صحنه‌ای مربوط به سال‌های گذشته، با یک کپشن جدید به‌عنوان اتفاقی که «همین الان» در حال رخ دادن است منتشر می‌شود.

ترفندِ «سرقتِ شناسنامه واقعیت»

بسیاری از تصاویری که در لحظات بحرانی دست‌به‌دست می‌شوند، فتوشاپ یا ساختگی نیستند؛ بلکه «واقعی» هستند اما هویت‌ربایی شده‌اند. به عنوان مثال، ممکن است تصویری از یک حمله یا آتش‌سوزی متعلق به سال‌ها قبل یا کشوری دیگر، به‌عنوان صحنه‌ای از وضعیت فعلی ایران بازنشر شود تا اضطراب و ناامنی روانی ایجاد کند.هدف از این کار، ایجاد «هراس جمعی» (Panic) و وادار کردن مردم به رفتارهای هیجانی است. آن‌ها روی حافظه کوتاه‌مدت مخاطب حساب می‌کنند تا در لحظه اضطراب، کسی به دنبال تاریخ انقضای عکس نگردد.

در جست‌وجوی «زمینه پنهان» تصویر

در روزهای بحران و جنگ رسانه‌ای، گاهی یک تصویر واقعی با حذف زمینه یا تغییر روایت، به ابزاری برای القای ناامنی و آشفتگی تبدیل می‌شود. همین تغییر زمینه یا حذف جزئیات مکانی می‌تواند یک واقعیت عادی را به یک بحران ساختگی تبدیل کند. برای اینکه بفهمید یک عکس متعلق به «اینجا و اکنون» است، باید مثل یک کارآگاه به تضادها خیره شوید؛ آیا پوشش گیاهی، تابلوی مغازه‌ها، یا حتی زاویه تابش خورشید با جغرافیا و زمان ادعا شده همخوانی دارد؟

ابزاری به نام «جستجوی معکوس» (Reverse Image Search)

خوشبختانه تکنولوژی همان‌طور که ابزار فریب را ساخته، ابزار راستی‌آزمایی را هم فراهم کرده است. اگر به تصویری شک کردید، آن را در Google Images یا سایت‌هایی مانند TinEye جستجو کنید تا تاریخ و منبع اصلی انتشار آن مشخص شود. این ساده‌ترین راه برای بررسی اصالت و شناسنامه یک تصویر است.در همین زمینه، مهدی صادقی، پژوهشگر سواد رسانه‌ای می‌گوید: «بخش زیادی از فریب‌های بصری نه با تصاویر جعلی، بلکه با تصاویر واقعیِ خارج از زمینه رخ می‌دهد. مخاطب اگر فقط به ظاهر تصویر اعتماد کند، بدون بررسی منبع و زمان ثبت، به‌راحتی در دام برداشت‌های غلط می‌افتد. سواد بصری یعنی توانایی تشخیص زمینه در کنار تصویر.»

مراقب «تقطیع و لنگرِ بصری» باشید

گاهی تصویر یا ویدئو واقعی است، اما فقط بخشی از آن نمایش داده می‌شود تا حقیقت پنهان بماند. در ویدئوها نیز ممکن است تنها چند ثانیه خاص برش بخورد و کل معنا تغییر کند. روانشناسان به این حالت «اثر لنگر» می‌گویند؛ وقتی یک تصویر تکان‌دهنده را می‌بینید، ذهن شما روی آن قفل می‌شود و حتی اگر بعداً تکذیب شود، آن حس اولیه ترس در ناخودآگاهتان باقی می‌ماند.هرگاه تصویری دیدید که بیش از حد عجیب یا تکان‌دهنده بود، از خود بپرسید: «در نسخه کامل چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟»

چشم‌هایی که باید هوشمند شوند

در روزهایی که جنگ رسانه‌ای، ذهن و احساس مردم را هدف گرفته، چشم‌های ما اولین سنگرهای دفاع از حقیقت هستند. با یادگیری ترفندهای ساده راستی‌آزمایی تصاویر، ما به یک فیلتر هوشمند تبدیل می‌شویم که اجازه نمی‌دهد هیچ تصویر جعلی یا خارج از زمینه، آرامش ذهنی ما و خانواده‌مان را برهم بزند.
فراموش نکنیم: قبل از آنکه با دیدن یک عکس واکنش احساسی نشان دهیم، باید شناسنامه‌ی آن را بررسی کنیم و اجازه ندهیم هر فریم بصری، لنگرِ ذهنی ما را در دریای شایعات غرق کند.

«جزئیات حمله قریب‌الوقوع تا دقایقی دیگر»؛ می‌توانید کلیک نکنید؟

در دنیایی که هر جمله می‌تواند به یک تله تبدیل شود، «تیترها» دیگر فقط ابزار اطلاع‌رسانی نیستند؛ بلکه به سلاحی برای شکار توجه و هدایت ذهن مخاطب بدل شده‌اند. جملاتی که با وعده «شوک»، «فوریت» یا «افشاگری» شما را به کلیک وادار می‌کنند، اغلب بیش از آنکه حقیقتی را روایت کنند، با احساسات شما بازی می‌کنند.

نمایش گزارش

ماشه این جنگ در دستان شماست

در روزگاری که سرعت انتشار خبر از صحت آن پیشی گرفته، یک «کلیک ساده» می‌تواند شما را ناخواسته به حلقه‌ای از زنجیره شایعه و عملیات روانی تبدیل کند؛ جایی که تنها یک مکث کوتاه، مرز میان «آگاهی» و «آشفتگی» را تعیین می‌کند.

نمایش گزارش

11:23 - 21 اردیبهشت 1405
جامعه
استان ها
چهار محال و بختیاری




2 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌گلی در گلدان‌
@user170910068575269319313 ساعت پیش
در پاسخ به
حمایت از آثار اصلی و واقعی در سطح بین‌المللی ایران به قانون حمایت از کپی رایت بپیوندد🙏#سواد_رسانه‌ای#اپلیکیشن #فیلم #فرهنگ_رسانهhttps://farsnews.ir/user1709100685752693193/1778486935360052512
مطالبه

ضرورت اجرای قانون کپی‌رایت در فضای حقیقی و مجازی

ایران به قانون کپی‌رایت در فضاهای حقیقی و مجازی پایبند باشد و حقوق نشر را در سطوح بین‌المللی رعایت کند.

رییس قوه قضاییه و معاونان سازمان بازرسی کل کشور، وزارت ارتباطات و فناووری اطلاعات، رئیس جمهور، وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامي

0
100
گزارش از مطالبه

@user1751670376794 ساعت پیش
در پاسخ به و
تصویر نمایه‌ی ‌farshad3530‌
farshad3530

@Farshad300  •  13 تیر 1404

درخواست ایجاد صندوق خسارت برای سهامداران خرد بورس و انتقال مبلغ آنها
مطالبه

درخواست ایجاد صندوق خسارت برای سهامداران خرد بورس و انتقال مبلغ آنها

بر کسی پوشیده نیست که در این ۵ سال تالار شیشه ای بورس تاریک ترین سال‌های خودش را به همه نشان داد. بیانیه ریسکی دادند و موجی از تخلفات و سوءاستفاده‌ها از سهامداران بینوا شروع کردند و به آن رنگ و لعاب قانونی دادند. از دولتی ها تا خصولتی‌ها و ارگان های ناظر بورسی و غیر بورسی. سازمان‌های ناظر، چه بورسی و چه قضایی، در قبال این روند سکوت اختیار کردند. سوال اینجاست: پلیس فتا در این پنج سال کجا بود؟ قوه قضاییه و دادستانی در مقابل این حجم از اغفال عمومی چه نقشی ایفا کردند؟ چرا مدیران و مسئولان ارشد بازار سرمایه، بانک مرکزی، شورای عالی بورس، و وزرا نسبت به این وضعیت واکنشی مؤثر نشان ندادند؟ جای خالی پاسخگویی همچنان احساس می‌شود. پلیس فتا در این ۵ سال کجا بوده و هست مگر وظیفه ای جز این دارد که مجرمان اینترنتی را گرفته و قوه قضائیه کجا بود و دادستانی و کلا ناشران و مدیران بورس و وزرا و بانک مرکزی و روسای سازمان عریض و طویل بورس و شورای عالی بورس کجا بودند و همه با خوشحالی مدیران بعدی را آوردند که می‌دانید چه کردند! مدیران و مسوولانی که قوانین و ابزار و ساختار را طوری با دقت و با هماهنگی هم قرار دادند تا مردم دارایی حلال سال‌ها تلاششان از بین برود. حمایت ها در منفی‌ترین حالت! گویا حتی اتفاقات سیاسی و حرفهای سیاسیون با بورس در هماهنگی کامل هست! شما هر خرید و کاری می‌کنید ریسک دارد و پلیس و قوه قصاییه و دیگر ارکان مراقب هستند ولی چه شد که در بورس جز پولشویی و کد به کد و صف خرید و فروش و ایجاد صف های کاذب برای اغفال کار دیگری انجام نشد. آینه تمام قد از وضعیت اقتصاد وکشور در بورس نشان داده شد. عادی انگاری هر سقوط و بدون اطلاع گذاشتن مردم و سهامدار خرد از اخبار مهم تاثیر گذار و جمع کردن در صف فروش و به یکباره صف خرید کردن نمادهای نور چشمی و شاخص‌ساز بدون اینکه کسی بتواند واردش شود جز رانتی ها و نزدیکان. یکبار برای همیشه خسارت سهامدار را که به راحتی قابل محاسبه هست را بدهید و اجازه ورود مردم خرد را دیگر به این کوره پول حلال سوزی راه ندهید. و حساب کسانی را هم که با صف فروش کردن‌ها و عرضه اولیه ها و نمادهای کاغذی پول بر پولشان اضافه کردند را بسته و مبلغ همراه با خسارت و تورم او را محاسبه و به قدرت خرید سهامداران خرد در کارگزاری هایشان واریز نمایید. خوشبختانه یا متاسفانه عمر کوتاه هست! و خیلی زود دیر میشود. نمادهای بورسی با ایجاد ظاهری گمراه کننده از روند معاملات اوراق بهادار یا کالا یا ایجاد قیمتهای کاذب و یا اغوای اشخاص به انجام معاملات اوراق بهادار یا کالا (بند 3 ماده 46 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و ماده 10 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید) اقدامی خلاف کردند. متاسفانه ناشران، ناظران ،شورای عالی بورس،رئیس جمهور و وزرا و روسای بورس و تمام ارگان های ذینفع باید مورد رسیدگی قرار گیرند. درخواست دارم در بالاترین سطوح این اقدام شود شک نکنید اعتماد مردم دوباره به سمت شما بر خواهد گشت.تعداد سهامداران بورسی به قدری هست که در تحول کشور عزیزمان ایران نقش سازنده ای داشته باشند و پشت مسوولانی که پشتشان ایستادند بایستند. کسانی که کنار ایستادند و می‌دانند و کاری نمی‌کنند هم بدون شک شریک این تخلف خواهند بود. به امید فردایی بهتر از دیروز و امروز یاحق

پلیس فتا، مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا، دادستانی کل کشور، مجلس و قوه قضائیه، رئیس جمهور، شورای عالی بورس، سازمان بسیج، ناظر بورس، وزیر اقتصاد و دارایی

1000
پیگیری از مسئول مربوطه
10٬000
پیگیری از عالی ترین مسئول