پیشنهاد تعیین پالت رنگی هرمحله برای بهبود"هویت بصری" تهران
شهرداری منطقه۲ تهران با هدف بازتعریف هویت محلی، یک نماد هنری جدید با بهرهگیری از نمادهای کهن و فرمهای مدرن را در میدان فرحزاد جانمایی کرد. به همین مناسبت خبرنگار ایوان فرهنگ مصاحبهای با طراح و سازنده این نماد انجام داده است.
دکتر راضیه جعفری متولد سال 1362 است. او فارغ التحصیل دکترای رشته هنرهای تجسمی از دانشگاه ایالتی نیویورک است. حدود دوسال در همان دانشگاه در آمریکا به تدریس پرداخت و پس از مدتی به ایران بازگشت. جعفری در بیش از ده نمایشگاه انفرادی و گروهی در کشورهای آمریکا، مصر، امارات و ایران برپا کرده و در پروژههای شهری مانند نماد ماهگرفتگی در بروکلین، پروژه موجهای آبی ساختمان مترو منهتن و دیوار نگارههای مرکزی شهر استونی بروک نیویورک مشارکت داشته است.جعفری خود را این گونه معرفی می کند: نقاش، مجسمه ساز و اینستالیشن آرتیست. زیر نظر استادانی چون خانم نوباهو ناگاساوا ( مجسمه ساز ژاپنی- آمریکایی) آموزش دیدم. بخش عمده کارهای هنری من در آمریکا و خصوصا نیویورک ارائه شدند. بعد از بازگشت به ایران زیر نظر استادان بزرگ مجسمه سازی ایران آموزش دیدم. در پروژه های شهری مختلفی که اصفهان و تهران ساخته و نصب شدند همکاری داشتم. باغ فرحزاد اولین پروژه شهری مستقل من بود که اجرا و در منطقه ۲ شهرداری تهران نصب شد.این هنرمند در ادامه درباره طرح اجرا شده در میدان فرحزاد گفت: از دیدگاه تکنیکی و طراحی باغ فرحزاد با الهام از طراحی باغ های ایرانی که در مینیاتورهای ایرانی مشاهده میشوند طراحی شده است. تمامی نمادها از جمله درخت سرو و اسب از نمادهای اصلی باغ های ایرانی هستند. علاوه بر آن، با توجه به مطالعات بومی منطقه ای فرحزاد، درخت توت و گردو از فراوانترین گونه های گیاهی منطقه و نماد باغ های فرحزاد بودند که در طراحی مجسمه لحاظ شد. تمام این نمادها به صورت یک چیدمان شهری در کار استفاده شده اند.
وی درباره استفاده از حیوانات در این المان افزود: اسب در ایام قدیم در منطقه برای رفت و آمد و حمل اقلام کشاورزی استفاده میشد و سنجاب از گونههای جانوری اصلی منطقه است. از نظر دیدگاه هنری المان باغ فرحزاد با بهرهگیری از نماد اسب در حال پرش، استعارهای از پویایی، آزادی و پیشرفت در دل منطقهی تاریخی فرحزاد است. اسب، با نیروی نهفتهاش در حرکت، تجسمی از اراده و شکوه در بستر طبیعت است، و این اثر، در کنار عناصر انسانی محل، تابلویی زنده از هارمونی میان طبیعت و انسان به نمایش میگذارد.این هنرمند استفاده از چندین عنصر در طراحی این اثر را تلاشی برای ایجاد یک چیدمان تعاملی به جای خلق یک اثر منفرد دانست و گفت: درختان سرو و توت ، نمایندگان ریشهدار هویت ایرانی و به ویژه نشانههای طبیعی و تاریخی فرح زاد هستند؛ و سنجاب گونه رایج جانوری منطقه نماد پویایی و چرخه طبیعت. ترکیب این نمادها با زبانی انتزاعی و مدرن، سعی دارد میان اصالت بومی و نگاه معاصر به فضاهای شهری، پلی هنری ایجاد کند.از دیدگاه جعفری نصب این اثر در میدان فرحزاد میتواند به عنوان یک نقطه عطف فرهنگی و هویتی، هم در زیباسازی محیط نقش داشته باشد و هم به تقویت حس تعلق، خاطرهانگیزی و جریان فرهنگی در منطقه کمک کند.استاد سابق دانشگاه ایالتی نیویورک در ادامه گفتوگو استفاده وچیدمان نصب مجسمهها و نمادها را در تهران مناسب و قابل تحسین دانست و گفت: اگر بخواهیم استفاده از مجسمهها، سازههای فلزی و آثار اجرایی در تهران را از منظر هنر شهری و تخصصی تر ارزیابی کنیم، مسئله اصلی کمبود مطلق اثر نیست؛ بلکه بیشتر کیفیت، جانمایی، تنوع و پیوند اثر با فضای شهری است.
وی افزود: تعداد آثار هنری حجمی در تهران را میتوان نسبتاً مطلوب دانست. شاید بتوان به جای تمرکز صرف بر مجسمههای فیگوراتیو و المانهای مناسبتی، سهم بیشتری به آثار انتزاعی، سازههای فلزی معاصر، هنر تعاملی، نور و چیدمانهای شهری داده شود. برای مثال در شهر بزرگی مانند نیویورک از لحاظ تنوع تمام المانهای شهری بومی سازی شده و با مشارکت هنرمندان زیادی، به صورت تعاملی ساخته و نصب شده اند، به طوری که المان شهری بدل به بخشی از تجربه زیسته ساکنان و مسافران این شهر شده است.وی نمادها و مجسمه های شهری را مهم ترین ابزار ساخت "هویت بصری" دانست و موفقیت این هویت سازی را در گرو تبدیل آن به نشانه و بخشی از تجربه گردشگری عنوان کرد.جعفری با تاکید بر اهمیت ورود نمادها به تجربه زیسته شهروندان گفت: در واقع شهر فقط مجموعهای از بناهای تاریخی و مدرن نیست؛ بلکه مسیر حرکت، میدانها، خیابانها، فضاهای عمومی و نشانههای بصری نیز بخشی از تجربه زیسته شهری هستند.
10:12 - 2 شهریور 1405