زلزله در دنیای فناوری با کشتی حفاری
چین آماده است تا میله کشتی حفاری خود را به جایی از زمین ببرد که تابهحال تنها در کتابهای تخیلی ژول ورن شکافته شده بود و موفقیت در این زمینه پکن را در بسیاری از حوزهها به برتری قطعی علمی خواهد رساند.
به گزارش گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس به نقل از نیواطلس، چین برای حضور در نقطهای از زمین که قبلاً هیچ حفاری به آن نرفته، شبیه به رویاهای ژول ورن عمل میکند. کشتی حفاری مخصوص منگ شیانگ که به رویا شهرت دارد، برای اجرای بخشی از برنامه حفاری چین در اعماق اقیانوسها، در حال آمادهشدن برای تلاشی چند ساله و سوراخکردن پوسته زمین است.از زمان نگارش کتاب اودیسه هومر، قصهگوها مجذوب سفر به زیر سطح زمین و کشف دنیای مرموز زیرزمینی بودهاند. دانته از سفری یک روزه به جهنم در هسته زمین نوشت و در سال ۱۸۶۴، ژول ورن اثر علمی تخیلی کلاسیک خود، سفر به مرکز زمین را منتشر کرد. در این کتاب گروهی از ماجراجویان از پوسته زمین پایین میروند و انواع ماجراجوییهای افسانهای را آغاز میکنند.بااینحال، رسیدن به هسته زمین در زندگی واقعی بسیار دشوارتر از پایین آمدن از یک آتشفشان خاموش یا سرهم کردن یک دستگاه اکتشافی برای رسیدن به آنجا است.اگر سعی کنید در یک غار طبیعی به سمت مرکز زمین پایین بروید، عمیقترین جایی که به آن خواهید رسید غار وِروُکینا در آبخازیای گرجستان با عمق ۲۲۱۲ متر است. این غار تا شصت سال قبل کشف نشده بود و نیمقرن طول کشید تا بهدرستی کاوش شود. در مورد حفاری زمین هم، پیشرفت بسیار کند بوده است. عمیقترین حفاری دستی، مربوط به چاه وودینگدین در انگلستان است که تنها ۳۹۲ متر عمق داشت. حفاری نفت و گاز هم تا عمق ۳۳۵۵ متری زمین انجام شده است.بااینحال، چینیها به دنبال چیزی بسیار جاهطلبانهتر از این ارقام هستند تا علم زمینشناسی مرزهای جدیدی را فتح کند.
آنها به دنبال تکمیل پروژه موهو به نام ناپیوستگی موهوروویچیچ هستند. این نقطه مرزی در درون زمین در سال ۱۹۰۹ توسط آندریجا موهوروویچیچ، زلزلهشناس کروات، کشف شد و نقطهای است که پوسته و گوشته زمین در آن به هم میرسند و با هم تعامل میکنند. تاکنون، تمام آنچه که ما در مورد این نقطه میدانیم از طریق خوانشهای لرزهنگاری و استنباط از ماهیت مواد معدنی ناشی از فعالیتهای آتشفشانی بهدستآمده است. اما این نقطه جایی است که سنگهای سیلیکات سبکتر پوسته جای خود را به سنگهای اولترامافیک با چگالی بیشتر در گوشته میدهند.هدف پروژه موهو، حفاری در موهو و بازگرداندن نمونههایی است که دانشمندان بتوانند مستقیماً آنها را مطالعه کنند. این پروژه برای جستجوی شواهدی از رانش قارهای هم طراحی شده است. اجرای این طرح بسیار دشوار است، زیرا دانشمندان و مهندسان مجبور هستند تکنیکهای حفاری کاملاً جدیدی ابداع کنند. موهو در عمق یکنواختی در زیر سطح زمین قرار ندارد. موهو در عمق 20 تا 90 کیلومتری زمین قرار دارد. البته موهو در زیر کف اقیانوس در فاصله 5 تا 10 کیلومتری از کف آن قرار دارد؛ لذا چالش اصلی ساخت یک دکل حفاری است که با یک کشتی به محل مدنظر منتقل شود.در نیمقرن گذشته چندین تلاش برای حفاری و رسیدن به موهو صورتگرفته که آخرین بار مته حفاری تنها توانست ۱۲۰۰ متر در کف اقیانوس در نزدیکی منطقه مورمانسک روسیه در نزدیکی مرز نروژ و فنلاند پیشروی کند و سپس متوقف شد. پکن با موفقیت در زمینه اجرای این طرح میخواهد خود را بهعنوان یک بازیگر اصلی در زمینه اکتشاف، حفاری، استخراج معادن در اعماق دریا و زمینههای مرتبط دیگر تثبیت کند و از آمریکا پیشی بگیرد.
هدف فقط حفاری عمق زمین نیستتلاش چین برای رسیدن به موهو در قالب برنامه این کشور برای حفاری در اعماق اقیانوس انجام میشود که تلاشی چند دههای است که به برتری این کشور در حوزههایی مانند علوم مرتبط با کره زمین، تحقیقات در اعماق دریا، مطالعه زلزلههای زیر دریا و خطرات مشابه، مطالعه صفحههای کره زمین، دیرینهشناسی در اقیانوسها و تغییرات اقلیمی، جستجو و بهرهبرداری از ذخایر نفت و گاز و استخراج معادن در اعماق دریا منجر میشود.فراتر از آن، این برنامه چین را در فناوریهای موردنیاز برای این حوزهها در مقیاس جهانی یا حداقل منطقهای مسلط یا خودکفا کرده و همچنین منابع انرژی جدید را تأمین و قدرت دریایی چین را افزایش میدهد.این برنامه اجزای مختلفی دارد، اما پرچمدار آن کشتی منگ شیانگ است. این کشتی که بهعنوان اولین کشتی حفاری اعماق اقیانوس طراحی و در داخل چین ساخته شده در پاییز سال قبل در گوانگژو به بهرهبرداری رسید و پس از تکمیل تجهیزات و آزمایشهای دریایی، عملیات حفاری در دریای چین جنوبی را اواخر امسال آغاز کرده و این روند تا ده سال دیگر ادامه خواهد داشت.منگ شیانگ یک کشتی چندمنظوره است که گذشته از نفوذ به پوسته زمین قادر به اکتشاف منابع مختلف در اعماق دریا با تمرکز بر یافتن ذخایر نفت و گاز و همچنین هیدراتهای گاز طبیعی - یخ قابلاشتعال معروف که در مناطق بسیار سرد یافت میشود - است. این کشتی میتواند هستههای زمینشناسی را در اعماق اقیانوس بازیابی کند و به عنوان بستری برای آزمایش فناوریهای جدید عمل کند. چین با کشف منابع ارزشمند زیر کف اقیانوس با استفاده از این کشتی در حوزه تأمین انرژی و منابع معدنی به قدرت تازهای دست خواهد یافت.
منگ شیانگ ۱۸۰ متر طول و ۳۳ متر عرض دارد و حدود ۴۲۶۰۰ تن بار را جابهجا میکند. این کشتی با حمل ۱۸۰ خدمه شامل افسر، درجهدار و محقق، ۱۲۰ روز بدون نیاز به دریافت تدارکات مجدد و برد ۲۷۷۸۰ کیلومتر به سفر ادامه میدهد. این کشتی میتواند یک لوله حفاری به وزن ۹۰۷ تن را در عمق حدود ۱۱۰۰۰ متری زیر سطح دریا رها کند و میتواند در شرایط نامساعد دریا خود را حفظ کند.کشتی مذکور دارای یک دستگاه مخصوص بازیافت گل برای کاهش رسوب آبهای محلی در حین حفاری است. اولین سامانه ذخیرهسازی خودکار نمونههای مغزه حفاری در جهان بر روی کشتی منگ شیانگ نصب شده و فضایی برای نه آزمایشگاه علمی پیشرفته در زمینههایی از جمله زمینشناسی، ژئوشیمی، میکروبیولوژی، علوم اقیانوسی و فناوری حفاری در آن در نظر گرفته شده است؛ بنابراین چین با استفاده از این کشتی قصد دارد در بسیاری از حوزههای سرنوشتساز علمی در جهان به برتری قطعی دست یابد.#کشتی #حفاری #چین #مرجعیت_علمی #ژول_ورن #عمق_زمین 12:40 - 9 ژوئن 2025