بازدارندگی یا تکرار جنگ؛ ایران در حساس‌ترین پنجره تصمیم هسته‌ای
اظهارات دبیر شورای عالی امنیت ملی نشان می‌دهد ادامه تهدیدهای وجودی، بازنگری فوری در دکترین هسته‌ای ایران را به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده است.اظهارات اخیر سرلشکر محسن رضایی را نباید صرفاً یک هشدار نظامی به واشنگتن تلقی کرد. مهم‌ترین بخش سخنان دبیر شورای عالی امنیت ملی آنجاست که می‌گوید ایران همچنان به فتوای رهبر شهید انقلاب پایبند است و دکترین هسته‌ای خود را تغییر نداده، «اما مشخص نیست در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد». این عبارت، نشانه ورود ایران به مرحله‌ای تازه از محاسبات امنیت ملی است.رضایی در گفت‌وگو با الجزیره اعلام کرد که محاسبات دونالد ترامپ درباره ایران اشتباه بوده، تهران برای یک جنگ سرنوشت‌ساز آمادگی دارد و در صورت حمله، پایگاه‌ها و منافع آمریکا را با شدت بیشتری هدف قرار خواهد داد. او همچنین از احتمال بازنگری در عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای سخن گفت، هرچند تأکید کرد که هنوز تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده است. سه شرط اعلام‌شده ایران نیز پایان جنگ در تمام جبهه‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و پایان محاصره دریایی عنوان شده است. جام‌جم آنلایناکنون پرسش اساسی این است: هنگامی که یک قدرت هسته‌ای، تمامیت ارضی، زیرساخت‌ها، منابع انرژی و حتی موجودیت سیاسی یک کشور را آشکارا تهدید می‌کند، آیا ادامه دکترین پیشین بدون دریافت تضمین امنیتی معتبر همچنان می‌تواند منافع ملی را تأمین کند؟ترامپ حتی احتمال تداوم حضور آمریکا در ایران و تصرف منابع نفتی کشور را مطرح کرده است؛ سخنانی که نشان می‌دهد مسئله فقط اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای نیست، بلکه منابع، استقلال و حاکمیت ملی ایران نیز هدف قرار گرفته است.
بازدارندگی هسته‌ای الزاماً به معنای تصمیم شتاب‌زده برای آزمایش یا استفاده از سلاح نیست. بازدارندگی یک طیف راهبردی است: حفظ کامل دانش و ظرفیت بومی، تثبیت توان آستانه‌ای، ایجاد ابهام محاسباتی برای دشمن، بازنگری در تعهداتی که امنیت متقابل ایجاد نکرده‌اند و مطالبه تضمین‌های الزام‌آور در برابر حملات آینده. اما این ظرفیت زمانی ارزشمند است که دشمن باور کند ایران در برابر تهدید موجودیتی، همه گزینه‌های قانونی و راهبردی خود را حفظ کرده است.ماده ۱۰ پیمان NPT نیز حق خروج را برای کشوری به رسمیت می‌شناسد که تشخیص دهد «رویدادهای فوق‌العاده»، منافع عالی آن را به خطر انداخته است؛ مشروط به اعلام قبلی سه‌ماهه و ارائه دلایل. بنابراین، خروج احتمالی از NPT اقدامی فاقد مبنای حقوقی نیست، هرچند پیامدهای سیاسی و امنیتی دارد.پنجره کنونی بسیار حساس و احتمالاً کوتاه است. آمریکا هنوز نتوانسته اهداف خود را با هزینه‌ای قابل‌قبول محقق کند، میانجیگران فعال‌اند و توان موشکی و دریایی ایران همچنان بخشی از محاسبات واشنگتن را شکل می‌دهد. قدرت چانه‌زنی ایران پیش از تثبیت توافق نهایی، بسیار بیشتر از زمانی است که بدون دریافت تضمین‌های واقعی، دوباره به تعهدات یک‌جانبه بازگردد.در عین حال، تصمیم هسته‌ای نباید به شعار رسانه‌ای یا واکنشی احساسی تبدیل شود. این موضوع نیازمند اجماع ملی، ارزیابی حقوقی، آمادگی دفاعی، دیپلماسی فعال و تصمیم متمرکز نهادهای عالی کشور است. ایران باید روشن کند که صلح را می‌خواهد، اما صلحی که بر توازن قدرت و تضمین عملی استوار باشد، نه بر وعده‌هایی که طرف مقابل هر زمان اراده کرد از آنها خارج شود.
خطرناک‌ترین وضعیت برای ایران، ماندن طولانی‌مدت در میانه راه است: پرداخت هزینه‌های سیاسی و اقتصادی یک کشور هسته‌ای، بدون برخورداری از مزایای بازدارندگی آن. اگر قدرت‌های متخاصم حاضر به ارائه تضمین‌های معتبر و قابل‌اجرا نباشند، بازنگری در دکترین هسته‌ای و ایجاد یک بازدارندگی واقعی دیگر صرفاً یک انتخاب سیاسی نیست؛ بلکه می‌تواند به ضرورتی برای حفظ تمامیت ارضی، استقلال و بقای ایران تبدیل شود.فرصت کنونی نباید با تعلل از دست برود؛ زیرا بازدارندگی پس از وقوع فاجعه ساخته نمی‌شود، بلکه باید پیش از تصمیم دوباره دشمن به حمله شکل گرفته باشد.#ایران #بازدارندگی_هسته‌ای #امنیت_ملی #محسن_رضایی #NPT #آمریکا #دکترین_هسته‌ای #تمامیت_ارضی
22:49 - 28 شهریور 1405
264 بازدید