تشدید محاصره غزه؛ آیا جامعه جهانی در قبال جنایت علیه بشریت مسئولیت دارد؟
تشدید حملات نظامی به نوار غزه و محاصره کامل این منطقه، همراه با ممنوعیت ورود مواد غذایی، دارویی و مایحتاج اولیه زندگی، پرسشهای جدی حقوقی را در چارچوب حقوق بینالملل انساندوستانه (IHL) و حقوق بشر بینالمللی مطرح میکند. این اقدامات نه تنها موجب بحران انسانی شده، بلکه يقينا نقض فاحش تعهدات بینالمللی دولتها و طرفین درگیر را به دنبال دارد. ۱. تعهدات تحت حقوق بینالملل انساندوستانهبر اساس کنوانسیونهای ژنو ۱۹۴۹ و پروتکلهای الحاقی آنها، طرفین درگیر در مخاصمات مسلحانه موظف به رعایت اصول تمایز، تناسب و منع رنج غیرضروری هستند. همچنین، مطابق ماده ۵۴ پروتکل الحاقی اول، محاصرهای که موجب گرسنگی جمعیت غیرنظامی شود، ممنوع است. - ممنوعیت هدف قرار دادن غیرنظامیان: حملات گسترده به مناطق مسکونی در غزه، بدون تفکیک اهداف نظامی از غیرنظامی، نقض اصل تمایز است. - محاصره و گرسنگی جمعی: جلوگیری از ورود غذا و دارو به عنوان ابزار جنگ، نقض ماده ۱۴ پروتکل دوم و حق بر غذا تحت میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR) است. ۲. مسئولیت بینالمللی و پیگرد قانونی - دیوان کیفری بینالمللی (ICC): طبق ماده ۸ اساسنامه رم، محاصره عمدی غیرنظامیان و ایجاد گرسنگی میتواند به عنوان جنایت جنگی تعقیب شود. - کمیسیون تحقیق سازمان ملل: گزارشهای اخیر نهادهای حقوق بشری از احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت در غزه حکایت دارد. ۳. تکلیف جامعه بینالمللی دولتها و سازمانهای بینالمللی موظفند تحت اصل مسئولیت حمایت (R2P) و اختیارات شورای امنیت (مثلاً قطعنامه ۲۴۱۷ درباره گرسنگی در جنگ)، اقدامات فوری برای لغو محاصره و تأمین کمکهای انساندوستانه انجام دهند.
نتیجهگیری اِعمال فشار نظامی بر غیرنظامیان و محروم کردن آنان از نیازهای اولیه زندگی، نه تنها نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه است، بلکه جامعه جهانی را به پاسخگویی و اقدام عملی فرامیخواند. پرسش اساسی این است: آیا زمان آن نرسیده که نقض سیستماتیک حقوق غزه در محاکم بینالمللی مورد پیگرد قرار گیرد؟#امین_مقدم 10:27 - 1 اردیبهشت 1404